<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgSqZn9W2qcE_xi3nV3TGBhVEeQNO6i_JppuVP78Yny4AzvAPjdz4QK8SaKmi8eWwgZ6wGKQJXwVsLfiZ36QLzqLuZ2ysteZscN5GGUaKjmVHz-MlrbURMwGHWlHMRTQQo7WbuTjvrIxw/s1600/China-Pic4.jpg"
width="560" /></center>
Để chống lại âm mưu bành trướng trên Biển Đông của Trung
Quốc, chỉ cần chút tỉnh táo, hầu như ai cũng nhận thấy
Việt Nam chỉ có một con đường duy nhất: liên minh với nhiều
nước khác, trong đó có Mỹ, hơn nữa, Mỹ phải là trung tâm
của khối liên minh ấy. Nhưng, cũng chỉ cần chút tỉnh táo,
chúng ta không thể không phân vân: Liệu, một, Mỹ có nhiệt
tình giúp Việt Nam hay không; hai, nếu nhiệt tình, liệu Mỹ có
thể thắng được Trung Quốc hay không?
Việc Mỹ có nhiệt tình giúp Việt Nam hay không tùy thuộc vào
nhiều yếu tố. Tuy nhiên, điều cần xác định ngay là: Mỹ
không bắt buộc phải giúp Việt Nam trong trận chiến chống
lại Trung Quốc ở Biển Đông. Thành thực mà nói, việc Trung
Quốc công bố con đường chín khúc (hoặc con đường lưỡi
bò) bao trùm cả Hoàng Sa lẫn Trường Sa và một phần khá lớn
lãnh hải Việt Nam chỉ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến
Việt Nam và một số quốc gia như Malaysia, Philippines và Brunei
chứ không ảnh hưởng gì đến Mỹ. Nhớ, ngày 23 tháng 11 năm
2013, Trung Quốc tuyên bố lập vùng nhận dạng phòng không (ADIZ)
trên bầu trời biển Hoa Đông, bao trùm khu vực quần đảo
Điếu Ngư/Senkaku mà họ và Nhật Bản đang tranh chấp. Nội dung
của tuyên bố này là tất cả các máy bay bay ngang qua khu vực
ấy đều phải thông báo và chấp hành mệnh lệnh của Trung
Quốc. Ngay sau lời tuyên bố của Trung Quốc, Mỹ cho hai chiếc
phản lực cơ chiến đấu bay vào khu vực được gọi là vùng
nhận dạng phòng không ấy. Trung Quốc im thin thít. Rồi cả
Nhật lẫn Hàn Quốc đều cho máy bay chiến đấu đến vùng đó
để tập trận. Mấy tháng sau, Trung Quốc vẫn giữ thái độ im
lìm. Dường như họ thấy họ đi quá xa. Một cảnh huống
tương tự cũng có thể xảy ra ở Biển Đông: Trung Quốc tuyên
bố gì thì tùy họ, nhưng tàu bè của các nước lớn, trong
đó, có Mỹ, cứ thản nhiên qua lại.
Dù sao, đó cũng là biện pháp cuối cùng. Cách tốt nhất vẫn
là ngăn chận ngay từ đầu để Trung Quốc không hợp pháp hóa
con đường lưỡi bò ngang ngược ấy. Trong trường hợp này,
họ cần đến sự đóng góp của Việt Nam. Dĩ nhiên, với một
điều kiện: Việt Nam phải thực sự muốn và có quyết tâm
bảo vệ biển và đảo của mình.
Vấn đề thứ hai phức tạp hơn: Liệu Mỹ có thể thắng
được Trung Quốc trên Biển Đông?
Để trả lời câu hỏi ấy, không nên quên sức mạnh của Trung
Quốc: Về phương diện kinh tế, Trung Quốc có tổng sản phẩm
trong nước (GDP) lớn thứ nhì trên thế giới; và theo dự kiến
của nhiều nhà kinh tế học, trong vòng một hai thập niên tới,
Trung Quốc sẽ vượt qua Mỹ về phương diện này. Về quân
sự, Trung Quốc là nước chi tiêu cho quốc phòng lớn hàng thứ
hai, chỉ sau Mỹ. Về dân số, cứ một trong bảy người trên
mặt đất là người…Tàu.
Hugh White, một chuyên gia về Trung Quốc tại Úc, cho chưa bao
giờ Mỹ đối đầu với một địch thủ đáng gờm như Trung
Quốc. Trong lịch sử, tính từ thập niên 1880 đến thời gian
gần đây, Mỹ có bốn đối thủ chính: Chủ nghĩa dân tộc ở
Đức trong Đệ nhất thế chiến, chủ nghĩa phát xít Đức trong
Đệ nhị thế chiến, chủ nghĩa Cộng sản trong thời Chiến
tranh lạnh, và các nhóm Hồi giáo cực đoan trong trận chiến
chống khủng bố hiện nay. Trong bốn đối thủ ấy, chỉ có
Liên Xô là ít nhiều có thể uy hiếp Mỹ, nhưng chỉ có thể uy
hiếp về quân sự; còn về kinh tế và nhiều phương diện
khác, Liên Xô đều thua xa Mỹ. Trường hợp của Trung Quốc
thì khác: Kinh tế của Trung Quốc lớn hơn hẳn kinh tế của
Đức và Nhật thời Chiến tranh thế giới lần thứ hai; việc
quản lý kinh tế của họ cũng giỏi hơn hẳn Liên Xô thời
chưa sụp đổ.
Điểm yếu lớn nhất của Trung Quốc là họ không có đồng
minh. Thời Chiến tranh thế giới thứ hai, Đức dù sao cũng có
đồng minh (Nhật và Ý); thời Chiến tranh lạnh, Liên Xô càng
có nhiều đồng minh, còn Trung Quốc hiện nay thì hầu như không
có ai cả, hoặc nếu có, chỉ có một nước duy nhất: Bắc
Hàn. Về phương diện này, Mỹ có ưu thế hơn hẳn. Trước,
trong khu vực châu Á Thái Bình Dương, Mỹ có bốn đồng minh
thân cận nhất: Nhật Bản, Nam Triều Tiên, Philippines và Úc.
Gần đây, trước âm mưu bành trướng của Trung Quốc, khả
năng Ấn Độ ngả sang Mỹ là điều rất khả thi (dù giới
bình luận còn phân vân vì, một, Ấn Độ có truyền thống
trung lập; và hai, họ bị phân hóa rất trầm trọng về cả
phương diện sắc tộc lẫn văn hóa và chính trị).
Trung Quốc có thể khắc phục tình trạng cô đơn của họ
bằng hai cách: Một, nâng cấp quyền lực mềm bằng các chính
sách ngoại giao văn hóa có hiệu quả (một trong các cách ấy
là mở rộng các Viện Khổng Tử ở khắp nơi); và hai, vô
hiệu hóa các quốc gia có khả năng chống lại họ. Khả năng
thứ nhất, về quyền lực mềm, có lẽ còn lâu lắm, may ra,
Trung Quốc mới có thể thành công. Một trong những điều kiện
để phát huy quyền lực mềm là dân chủ, nhưng đó lại là
điều Trung Quốc không có. Khả năng thứ hai gần hiện thực
hơn: mua chuộc và dùng kinh tế để gây sức ép lên các quốc
gia khác, đặc biệt trong khu vực châu Á để họ đừng công
khai chống lại Trung Quốc. Chính sách này rõ ràng là có hiệu
quả ít nhất đối với khối ASEAN: hầu như không nước nào
dám công khai chống lại, thậm chí, phê phán Trung Quốc (trừ
Philippines).
Tương quan lực lượng giữa Mỹ và Trung Quốc, do đó, tuy vẫn
nghiêng về phía Mỹ, nhưng Mỹ lại không có sức mạnh áp
đảo để có thể tự tin chấp nhận bất cứ một sự đối
đầu nào. Một số nhà bình luận chính trị cũng cho một sự
đối đầu như thế vừa nguy hiểm vừa khó thắng. Một giải
pháp được đề nghị: Mỹ chấp nhận vai trò của Trung Quốc
với tư cách một siêu cường và đồng ý san sẻ quyền lực
của Trung Quốc, ít nhất, trong khu vực Á châu, đặc biệt ở
Đông Á. Một sự thỏa thuận như vậy, nếu được thực
hiện, có khi kẻ bị hy sinh đầu tiên là Việt Nam. Chắc chắn
Mỹ không thể bỏ Nhật, Nam Triều Tiên và Úc - là những
nước đồng minh lâu đời của Mỹ: Mỹ vẫn cần những nước
ấy để kiềm chế Trung Quốc.
Nêu lên khả năng trên không phải để chúng ta tuyệt vọng.
Nhưng đó là một cách nhắc nhở: Việt Nam không nên ỷ y là
Mỹ cần mình. Không, để có được một liên minh cần thiết
với Mỹ và các nước khác, Việt Nam cần phải cố gắng hết
sức. Trong chính trị thế giới thời hiện đại, nếu chúng ta
không có nhiệt tình, không ai tự dưng xông vào cứu mình cả.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140819/nguyen-hung-quoc-de-quoc-trung-quoc),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét