<blockquote><strong>Dân Luận</strong>: Tác giả Trương Nhân Tuấn,
trong bài viết này một lần nữa đề nghị BBT Dân Luận gỡ
bỏ bài viết liên quan đến những bản đồ mốc giới do Phan
Văn Song và Dương Danh Huy đã được phổ biến trên Dân Luận,
thiết nghĩ, những tranh luận xung quanh những bản đồ mốc
giới này đang được dư luận quan tâm và nhiều người cũng
đã và đang tiếp tục viết bài phân tích, phản biện, để
tôn trọng tính Đa Nguyên, là một trong những tôn chỉ của Dân
Luận, chúng tôi cũng sẽ đồng thời cho phổ biến bài viết
của tác giả Dương Danh Huy phân tích/giải thích về mục đích
cũng như những khía cạnh kỹ thuật của những tấm bản đồ
đó.
</blockquote>
<div class="special_quote"><strong>Tin liên quan:</strong>
<ul>
<li><a
href="https://danluan.org/tin-tuc/20130926/duong-danh-huy-ve-ban-do-moc-gioi-do-phan-van-song-va-duong-danh-huy">Dương
Danh Huy - Về bản đồ mốc giới do Phan Văn Song và Dương Danh
Huy</a></li>
</ul></div>
Các bạn thuộc BBT Dân Luận quí mến,
Cách đây vài hôm tôi có viết <a
href="https://danluan.org/tin-tuc/20130920/truong-nhan-tuan-thu-mo-goi-cac-trang-web-bo-xit-va-dan-luan">một
lá thư mở</a> gởi đến quí bạn, mục đích yêu cầu gỡ
<em>"công trình"</em> vẽ bản đồ của các tác giả thuộc Quĩ
Nghiên cứu Biển Đông xuống khỏi diễn đàn Dân Luận. Hôm nay
tôi viết thêm thư này để giải thích lý do vì sao.
Vẽ bản đồ là một vấn đề kỹ thuật, tôi đưa vào một
số dữ kiện và cố gắng giải thích, hy vọng vấn đề sẽ
rõ ràng hơn.
<h2>1/ Một thí dụ về hệ quả hình cầu (géodésique) lên các
bản đồ vẽ trên mặt phẳng.</h2>
Hai mảnh bản đồ dưới đây thuộc bộ bản đồ Đông Dương,
tỉ lệ 1/250.000, vẽ theo hệ thống géodésique. Hai bản đồ
này chỉ có giá trị thông tin, nhằm so sánh độ dài hai đoạn
biên giới trên hai vĩ tuyến khác nhau, có cùng một cung 15',
cùng trên một đường kinh tuyến.
Bản đồ 1: góc bản đồ ở vĩ độ 20°, kinh tuyến 107°
<a href="http://www.flickr.com/photos/22851651@N03/9917696255/" title="20-107
de truongnhantuan, sur Flickr"><img
src="http://farm3.staticflickr.com/2808/9917696255_4878abdaa7.jpg"
width="352" height="500" alt="20-107"></a>
Bản đồ 2 góc bản đồ ở vĩ độ 10°, kinh tuyến 107°.
<a href="http://www.flickr.com/photos/22851651@N03/9917686805/" title="10-107
de truongnhantuan, sur Flickr"><img
src="http://farm6.staticflickr.com/5543/9917686805_e8591d7e8c.jpg"
width="372" height="500" alt="10-107"></a>
Hình 3 so sánh hai cung 15' trên hai bản đồ. Ta thấy độ dài
cung ở vĩ tuyến 10° dài hơn cung ở vĩ tuyến 20°. Độ dài
khoảng trên 1'.
<a href="http://www.flickr.com/photos/22851651@N03/9917868843/" title="107-20
107-10 de truongnhantuan, sur Flickr"><img
src="http://farm8.staticflickr.com/7444/9917868843_58f0ecdb73.jpg"
width="500" height="192" alt="107-20 107-10"></a>
Điều này cho thấy các đường kinh tuyến không phải là
đường thẳng, ngoại trừ đường kinh tuyến được chọn làm
trục chính. Các đường vĩ tuyến cũng không phải là đường
thẳng. Các cung trên các vĩ tuyến khác nhau có độ góc bằng
nhau nhưng chiều dài cung (arc) không bằng nhau. Cách vẽ này
nhằm giảm bớt sai số géodésie đem lại do cách vẽ chiếu
thẳng (Mercator direct).
Trên các bản đồ này, theo các tính chất nhận được, đã
sử dụng phép chiếu Gauss-Krüger, tương tự phép chiếu của
bộ bản đồ Việt Nam hiện nay. Đặc điểm của phép chiếu
này là các phương hướng (đông-tây-nam-bắc) thì không chính
xác. Phép chiếu này giống như phép chiếu thẳng, chỉ khác
nhau, thay vì mặt hình trụ tiếp tuyến với đường xích đạo,
thì lại tiếp tuyến với một đường vĩ tuyến chọn trước
(Việt Nam chọn đường 6° thì phải).
<h2>2/ Sai số géodésie của đường biên giới Việt-Trung giữa
phép chiếu thẳng và phép chiếu UTM.</h2>
Ở đây dùng phép chiếu Gauss-Krüger, lấy vĩ tuyến 22°30' làm
trục chiếu, mục đích để nhấn mạnh độ sai số géodésie
của phép chiếu thẳng.
Đường biên giới Việt-Trung, cột mốc số 1 có tọa độ
(22°25'48'' – 102°09'33'')
Cột mốc cuối có tọa độ (21°28'12'' – 108°06'04'')
Cột mốc ở vĩ độ cao nhất là cột số 428 (23°22'47''
– 105°18'23'').
Tác giả đã giản lược bớt các số lẻ.
Như vậy đường biên giới Việt-Trung trải từ kinh tuyến
102°09'33'' đến kinh tuyến 108°06'04''. Tức có biên
độ 5°56'31'', hoặc tính chẵn 357'.
Nếu đường biên giới này ở vĩ tuyến 0°, chiều dài của nó
là : 357' x 1,851km, tức khoảng 660km.
Trong phép chiếu thẳng, 1' ở bất kỳ vĩ tuyến nào cũng dài
như nhau: 1851m.
Chiều rộng đường biên giới Việt-Trung vẽ theo phép chiếu
thẳng (mercator direct) vì vậy là 660km.
Nếu lấy vĩ tuyến trung bình đường biên giới Việt-Trung là
22°30' (trục chiếu), chiều dài 1' ở vĩ tuyến này tương
ứng 1710m.
Bề rộng thật của đường biên giới Việt-Trung như thế là
610km.
Sai số giữa hai cách chiếu là 50km.
<h2>3/ Xét bản đồ dưới đây của các học giả thuộc Quĩ
Nghiên cứu Biển Đông:</h2>
<a href="http://www.flickr.com/photos/22851651@N03/9910224594/" title="Hình
1 de truongnhantuan, sur Flickr"><img
src="http://farm3.staticflickr.com/2820/9910224594_44c7b47758.jpg"
width="500" height="224" alt="Hình 1"></a>
Bản đồ này vẽ theo cách vẽ trực tiếp tọa độ các mốc
giới (đã được lấy theo một hệ thống géodésie) lên một
hệ thống trục thẳng. Vì thế đường biên giới có bề rộng
là 660km.
Bản đồ của CIA, vì lấy từ các bản đồ của Sở Địa dư
Đông dương (SGI của Pháp), dĩ nhiên vẽ theo hệ thống tọa
độ géodésique, phép chiếu UTM, (tương tự như các bản đồ
Đông Dương ở trên), có bề rộng ước chừng 610km.
Hai bản đồ chồng lên vừa khít với nhau. Sai số 50km đã đi
đâu ? Chiều dài này tương ứng một cung có biên độ khoảng
29'30'', tức khoảng 5 hoặc 6 ô vuông trên bản đồ của
các học giả. Đây là khoảng cách rất lớn để mà
<em>"không thấy"</em> trên bản đồ.
Các tác giả không thể chồng bản đồ này lên bản đồ kia
khít khao như vậy mà không có phép <em>"phù thủy"</em>.
Phép phù thủy đó có thể là kéo bản đồ CIA phình ra, để
chiều rộng hai bản đồ bằng nhau.
<strong>4/</strong> Xét bản đồ biên giới khu vực Lào Cai của
các học giả thuộc Quĩ Nghiên cứu Biển Đông. Đường biên
giới khu vực này, theo công ước Pháp Thanh 1887 và Hiệp ước
biên giới Việt-Trung 1999, đi qua sông Lũng Pô, sông Hồng, sông
Nậm Thi và sông Bá Kết.
Hai đường biên giới 1887 và 1999 thì trùng nhau ở đoạn biên
giới này.
<a href="http://www.flickr.com/photos/22851651@N03/9910198306/" title="Hinh 6
de truongnhantuan, sur Flickr"><img
src="http://farm8.staticflickr.com/7448/9910198306_e01b5bbf78.jpg"
width="500" height="383" alt="Hinh 6"></a>
Những dòng sông này cố định trên quả địa cầu. Như thế,
đường biên giới theo những dòng sông này cũng cố định,
trên bất kỳ bản đồ nào có cùng tỉ lệ, cùng phép chiếu.
Bản đồ của các tác giả không ghi tỉ lệ, không một ghi chú
bất kỳ. Nó cũng quá nhỏ để có thể so sánh. Dầu vậy ta
cũng thấy được các mốc giới lệch ra ngoài đường đỏ
(tức đường biên giới theo bản đồ CIA), mà đa số chiều
dài đoạn này là những con sông.
Sự lệch lạc này do đâu?
<strong>5/</strong> Đây là bản đồ đoạn biên giới thuộc tỉnh
Hà Giang, của các học giả thuộc Quĩ Nghiên cứu Biển Đông,
tương ứng vùng đất Tụ Long mà VN đã mất cho TQ trong dịp
phân định biên giới 1885-1895. Đoạn này tương ứng các bản
đồ 13, 14, 15 và 16 trong bộ bản đồ biên giới 2009.
<a href="http://www.flickr.com/photos/22851651@N03/9910319373/" title="Hình
3 de truongnhantuan, sur Flickr"><img
src="http://farm8.staticflickr.com/7415/9910319373_2c4bba8838.jpg"
width="500" height="249" alt="Hình 3"></a>
Ta thấy đường biên giới khu vực này đi qua một số điểm
cố định, đó là hai nhánh hợp lưu của sông Chảy.
Theo HUBG 1999, <em>"đường biên giới xuôi sông Qua Sách… đến
hợp lưu sông này với sông Chảy…, biên giới theo sông cho
đến hợp lưu sông này với sông Xiao Bai"</em>.
Theo công ước 1887, <em>"đường biên giới theo sông Qua Sách,
xuôi sông này cho đến hợp lưu của nó với sông Chảy (Hắc
Hà), sau đó theo sông Chảy cho đến hợp lưu sông này với sông
Nam-Len (Đông Nhai Hà)…"</em>
Nếu không có gì sai lầm, sông Xiao Bai cũng là sông Nam-Len (tức
Đông Nhai Hà). Như thế đoạn biên giới này, sau khi phân định
lại 1999, thì không thay đổi.
Nhìn lên bản đồ ta thấy các mốc giới lệch ra ngoài đường
đỏ (bản đồ CIA). Một số điểm lệch ra ngoài khoảng 10mm.
Điểm 170, tức ngã ba sông, lệch ra ngoài khoảng 5mm.
Điều này vô lý, vị trí các con sông không thay đổi, đường
biên giới cố định, cho dầu ở trên bản đồ của CIA, hay
trên bản đồ cắm theo tọa độ các mốc giới, hay trên bất
kỳ bản đồ nào.
Việc lệch lạc này do đâu?
<strong>6/ Vấn đề đổi trục</strong>: Hai bản đồ chênh lệch
nhau ở chiều rộng là 50km. Các tác giả đã chia đường biên
giới thành nhiều đoạn để vẽ.
Tọa độ các điểm không thay đổi. Bản đồ CIA không thay
đổi. Vậy sai số 50km chạy đi đâu trên các đoạn bản đồ?
Phép phù thủy ở đây chỉ có thể là dời đổi trục tọa
độ hay dời đổi trục chiếu, sao so các sai số bị triệt
tiêu. Nếu lấy một trung tuyến chuẩn thì dời trung tuyến
chuẩn (là trường hợp ở đây). Nếu chiếu theo phương pháp
Gauss-Krüger thì thay đổi trục chiếu. Việc làm này nhằm
<em>"tiêu hóa"</em> sai số 50km (5 ô vuông trên bản đồ),
nhưng nó làm cho các đoạn biên giới, đáng lẽ phải cố
định (sông, suối biên giới), thì lại chênh lệch với nhau.
<h2>7/ Kết luận:</h2>
Các tác giả cho rằng bộ bản đồ đó là <em>"bản đồ đầu
tiên được công bố với toàn bộ các điểm xác định
đường biên giới, bao gồm cột mốc, cột mốc phụ, cột mốc
kép, và đỉnh cao biên giới."</em> Lý do công bố là vì <em>"dư
luận đang quan tâm về vấn đề biên giới trên bộ". </em>
Theo những chi tiết đã phân tích ở trên:
- Bản đồ này có độ sai số quá lớn để có thể được
nhìn nhận là bản đồ các mốc giới. (Các trường hợp cắm
mốc ở Bản Giốc, Tục Lãm, Nam Quan… tranh chấp hai bên chỉ
vài chục hay vài trăm mét, tương ứng vài giây trên bản đồ,
cho ta thí dụ cụ thể về tầm quan trọng về độ chính xác
của bản đồ phân giới).
- Bản đồ của các học giả có độ sai số quá lớn (và quá
nhỏ) để có thể so sánh với một bản đồ bất kỳ.
- Các bản đồ này không được vẽ theo một phương pháp nào
đó mà con người kim thời có thể công nhận. Các tác giả đã
vẽ trái đất hình vuông thay vì hình cầu. Các tác giả cho
rằng cách vẽ này là phép chiếu <em>"mercator"</em>. Nhưng
phép chiếu <em>"mercator"</em> có nhiều phương pháp khác nhau.
Cách chiếu gần giống với cách vẽ của các học giả, cũng
là cách đơn giản nhất, là cách chiếu thẳng (mercator direct).
Nhưng phép chiếu này, do việc sai số về bề ngang (đông tây)
trở thành quan trọng ở các vùng phía bắc vĩ tuyến 20° của
địa cầu, do đó các cung kinh từ 20°-40 (theo phép chiếu này)
được kéo dài ra. Các học giả hoàn toàn không để ý các
việc này.
- Phương pháp so sánh của các tác giả không trung thực, như
cố ý thay đổi bề rộng bản đồ CIA, thay đổi trục chiếu
trên bản đồ các đoạn biên giới để triệt tiêu sai số…
Vì vậy,
Các bản đồ này không có giá trị tham khảo như ý kiến của
các tác giả. Kết quả so sánh cũng không có giá trị để tham
khảo. Các tài liệu tham khảo phải đúng và chính xác.
Các bản đồ và kết quả việc so sánh này không có giá trị
thông tin để hướng dẫn dư luận quần chúng. Mục tiêu của
các tác giả là <em>"vì dư luận đang quan tâm đến vấn đề
biên giới</em>". Một thông tin sai là tuyên truyền, chỉ có
mục đích hướng dẫn quần chúng vào đường sai lạc.
Do đó, thiển nghĩ rằng, với tư cách là một diễn đàn mở
rộng đông đảo độc giả, Dân Luận có thiên chức quan trọng
hướng dẫn quần chúng. Nhất là ở các điểm quan hệ chung
đến mọi người. Ở đây là vấn đề lãnh thổ và biên
giới. Để tránh mọi ngộ nhận (và chấm dứt các bút chiến
vô ích), tôi nghĩ rằng BBT Dân Luận nên gỡ bỏ bộ bản đồ
này càng sớm càng tốt.
Tôi cũng nhận thấy có nhiều tiếng nói bênh vực cách vẽ
của các học giả thuộc Quĩ Nghiên cứu Biển Đông. Nhưng một
thông tin sai, cho dầu đã có nhiều học giả lên tiếng bênh
vực, thì cũng không thể thay đổi cái sai thành đúng.
<strong>Trương Nhân Tuấn</strong>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130926/truong-nhan-tuan-mot-so-xung-quanh-ban-do-moc-gioi-cua-phan-van-song-va-duong-danh),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét