<div class="special_quote"><strong>Tin liên quan:</strong>
<ul>
<li><a
href="https://danluan.org/tin-tuc/20130926/truong-nhan-tuan-mot-so-xung-quanh-ban-do-moc-gioi-cua-phan-van-song-va-duong-danh">Trương
Nhân Tuấn - Một số phân tích, đánh giá về khía cạnh kỹ
thuật bộ bản đồ mốc giới của Phan Văn Song và Dương Danh
Huy</a></li>
</ul></div>
Bằng việc vẽ và công bố các bản đồ mốc giới độ phân
giải cao, ông Phan Văn Song và tôi đã nghĩ là lúc đó chúng tôi
đang đóng góp một công cụ hữu ích cho việc tìm hiểu về
biên giới trên bộ.
Thí dụ, với bản đồ của chúng tôi, người ta có thể zoom
vào để thấy vị trí của từng cột mốc ở khu vực Móng
Cái, Tục Lãm.
<center><img
src="http://lh4.ggpht.com/-MFHEEcsuiGs/UkIVDxImr1I/AAAAAAAAkrM/ScZUzRqY09I/clip_image002_thumb.gif"
/></center>
<center><strong>Hình 1: Bản đồ cho phép xem xét cột mốc vùng
Móng Cái, Tục Lãm, Bắc Luân</strong></center>
Một thí dụ khác là tại khu vực Ải Nam Quan có thể zoom vào
để thấy từ cột mốc 1115 đến 1125 đường biên giới tạo
một vòng cùng lõm về phía Việt Nam thay vì đi thẳng từ Đông
sang Tây.
<center><img
src="http://lh5.ggpht.com/-fCNWqPgAKNA/UkIVFFsmwAI/AAAAAAAAkrc/Px-3TH3Gixk/clip_image004_thumb.gif?imgmax=800"
/></center>
<em><center>Hình 2: Bản đồ cho phép xem xét cột mốc tại khu
vực Ải Nam Quan</center></em>
Hay là trên Núi Đất, có thể zoom vào để thấy đường biên
giới lõm vào Việt Nam lân cận cột mốc 255, và khả năng là
đó là khu vực nghĩa trang quân sự Trung Quốc mà Việt Nam đã
nhượng bộ trong đàm phán.
<center><img
src="http://lh4.ggpht.com/-QuRpwlbXs6w/UkIVGSgMRYI/AAAAAAAAkrs/p3ntrClEuBM/clip_image006_thumb.jpg"
/></center>
<em><center>Hình3: Bản đồ cho phép xem xét cột mốc trên Núi
Đất</center></em>
Chúng tôi đã vẽ các đường vĩ tuyến cách nhau từng phút lên
bản đồ. Người hiểu tọa độ sẽ biết rằng mỗi phút vĩ
tuyến là khoảng 1850 m trên mặt đất, và sẽ ước lượng
được những vùng lõm kia là khoảng bao nhiên trăm mét.
Có thể zoom vào để xem xét bất cứ điểm nào trên biên
giới.
<strong>Mục đích và giá trị chính của bản đồ là cho thấy
một cách rất chính xác các cột mốc nằm ở đâu, so với các
đường kinh tuyến, vĩ tuyến được kẻ từng phút, và so với
nhau, ở bất cứ điểm nào trên biên giới. Đây là điều có
ý nghĩa khi chúng ta chưa thấy bản đồ độ phân giải cao của
nghị định thư.</strong>
<strong>Trong bối cảnh cộng đồng chưa hề thấy mặt mũi bản
đồ biên giới độ phân giải cao, thì công cụ này không có
ích sao?</strong>
Dĩ nhiên là nó chưa đưa được người xem tới đích mà họ
muốn tới, nhưng tôi cho rằng nó là một bước tiến bộ.
Vì hấp tấp, chúng tôi đã công bố những bản đồ đó
trước khi viết bài giải thích chúng là gì, và sau đó, vì
chủ quan, vì bận rộn, đã chậm chạp trong việc viết bài
này. Điều đó đã làm cho nhiều người không hiểu những bản
đồ đó là gì – đó là khuyết điểm của chúng tôi.
Ở đây cũng xin nói thêm là mới đây trên diễn đàn Việt Nam
Quân Sử (vietnammilitaryhistory.net) ông Phan Văn Song và tôi tìm
được bản đồ biên giới chính thức có độ phân giải cao
của chính phủ Việt Nam, nhưng trước đó chưa ai tìm được,
cho nên chúng tôi mới phải thực hiện và công bố những bản
đồ này. Có thể ví việc chúng tôi vẽ bản đồ như một nỗ
lực thắp lên một ngọn nến khi đèn bị đứt bóng nhiều
năm. Nhưng bây giờ trên diễn đàn Việt Nam Quân Sử, ông Phan
Văn Song và tôi đã tìm được bóng đèn rồi. (Cũng xin nói
thêm là diễn đàn Việt Nam Quân Sử đã bàn về biên giới
trên bộ từ lâu rồi, và cái thread dẫn tới việc họ tìm ra
<em>"bóng đèn"</em> được bắt đầu bằng việc ông Phan Văn
Song và tôi <em>"thắp nến"</em> với bản nghị định thư
trên Thư Viện Luật Pháp).
Ông Nguyễn Huệ Chi có yêu cầu tôi giải thích về bản đồ
của chúng tôi, và có người trong Quỹ Nghiên cứu Biển Đông
cũng hỏi, nên tôi xin viết từ quan điểm của tôi như sau (ông
Phan Văn Song đã viết từ quan điểm của ông ấy).
<h2>1. Bác bỏ vài "phản biện"</h2>
Nhưng trước hết tôi cũng muốn bác bỏ một số "phản
biện" phi hiểu biết về bản đồ nói chung, và phi hiểu
biết về bản đồ của chúng tôi nói riêng, của ông Trương
Nhân Tuấn (TNT).
Trương Nhân Tuấn viết
(http://nhantuantruong.blogspot.com.au/2013/09/ve-vay-uoc-hay-sao.html)
<blockquote>"Các bản đồ được các tác giả gọi là "bản
đồ mốc giới Việt Nam – Trung Quốc theo tọa độ từ nghị
định thư phân giới cắm mốc" đã được thực hiện không
theo đúng bất kỳ một qui cách quốc tế "cartographie – vẽ
bản đồ" nào [1]. Cách vẽ của các tác giả là cách vẽ
của con người thời cổ đại, lúc nhân loại chưa biết trái
đất có hình cầu [2]. Thật vậy, các tác giả đã vẽ các
bản đồ biên giới Việt-Trung theo tiêu chuẩn trái đất hình
vuông [3]."</blockquote>
Rõ ràng những điều TNT nói là bậy bạ, và tôi đã chỉ ra
trong phản hồi của tôi (http://www.boxitvn.net/bai/19611).
Trương Nhân Tuấn lại chống chế
(http://nhantuantruong.blogspot.com.au/2013/09/so-sanh-ban-o-hay-so-sanh-trai-banh-voi.html),
<blockquote>"Tôi đã nói phương pháp vẽ của quí vị là
phương pháp vẽ từ thời trung cổ, trái đất hình vuông.
Điều cần nói rõ thêm, thời trung cổ là thời nào? Đó là
khoảng từ thế kỷ thứ 5 đến thế kỷ thứ 15. Tôi có viết
trong một comment là cách vẽ của quí vị là cách vẽ mercator
(cách vẽ này xuất hiện từ thế kỷ thứ 16).
Tôi nói quí vị vẽ theo cách từ thời trung cổ là không oan cho
quí vị đâu. Có điều phương pháp Mercator này hiện nay không
ai sử dụng, kể cả cho các học sinh ở tiểu
học."</blockquote>
Thứ nhất, trong khi điều Trương Nhân Tuấn nói là <em>"Cách
vẽ của các tác giả là cách vẽ của con người <strong>thời
cổ đại</strong>, lúc nhân loại chưa biết trái đất có hình
cầu"</em>, thì trong chống chế ông ta lại biến nó thành
<em>"Tôi đã nói phương pháp vẽ của quí vị là phương pháp
vẽ từ <strong>thời trung cổ</strong>"</em>.
Thứ nhì, phép chiếu Mercator được đề xuất năm 1569. Năm 1569
thì không còn là thời trung cổ mà là thời Renaissance, khi khoa
học và hàng hải đã tiến bộ vượt bậc so với thời trung
cổ. Thế mà Trương Nhân Tuấn cũng cố biến nó thành thời
trung cổ và thời cổ đại.
Thứ ba, tới năm 1569, khi phép chiếu Mercator được đề xuất
thì người ta đã biết "trái đất hình cầu" từ lâu rồi.
Colombus đã suy luận rằng có thể đi về hướng Tây để đi
đến Ấn Độ, và đã tìm ra châu Mỹ từ năm 1492. Cuộc hành
trình vòng quanh trái đất do Magellan tổ chức được hoàn thành
năm 1521 và đã confirm beyond reasonable doubt những lý thuyết và
đo đạc đã có từ trước về <em>"trái đất hình
cầu"</em>.
Và chính vì người biết <em>"trái đất hình cầu"</em> thì
mới cần tới các phép chiếu, thí dụ như phép chiếu Mercator,
chứ nếu họ còn nghĩ <em>"trái đất hình vuông"</em> thì
chiếu làm gì cho mệt? Mà cũng không thể có phép chiếu
Mercator, vì không có cầu thì làm sao mà chiếu cầu lên trụ?
Và Trương Nhân Tuấn đã nói bừa khi nói rằng <em>"Có điều
phương pháp Mercator này hiện nay không ai sử dụng, kể cả cho
các học sinh ở tiểu học."</em> Trên thực tế, bản đồ Bing
của Microsoft dùng phép chiếu Mercartor. Trong khoa học người ta
cũng có dùng phép chiếu Mercator
http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0040195181900718.
Việc Trương Nhân Tuấn quy chụp rằng chúng tôi muốn tuyên
truyền cho Chính phủ Việt Nam cũng là vô lý.
<h2>2. Về vài vấn đề liên quan đến bản đồ</h2>
Dưới đây tôi xin trả lời một số câu hỏi về bản đồ
của chúng tôi.
<em>2.1 Những bản đồ đó là gì?</em>
Chúng là bản đồ tỷ lệ cao dùng phép chiếu Mercator và hệ
trắc địa WGS84.
<em>2.2 Các ô trên bản đồ là gì?</em>
Chúng là các đường kinh tuyến, vĩ tuyến. Chúng là vuông góc
với nhau (vì đó là bản đồ Mercator) và tạo thành các ô chữ
nhật không bằng nhau. Vĩ độ càng cao thì chiều cao (tức
chiều Bắc-Nam) của các ô càng lớn.
<em>2.3 Các điểm vuông trên bản đồ là gì?</em>
Là vị trí của các cột mốc và điểm biên giới với tọa
độ (dùng hệ trắc địa WGS84) từ công báo của Chính phủ
Việt Nam về nghị định thư biên giới cắm mốc. Các điểm
vuông này cho thấy cột mốc nằm ở đâu và đường biên giới
có hình thù thế nào.
Nhưng đáng tiếc là bản đồ không có sông, núi, đồi, ruộng,
làng mạc (trừ những sông lớn) cho nên không có thông tin về
sông, núi, đồi, ruộng, làng mạc nào nằm bên nào của biên
giới.
<em>2.4 Các đường đỏ và xanh trên bản đồ là gì?</em>
Đường đỏ là biên giới theo CIA World Data Bank II. Đường xanh
là sông, cũng theo CIA World DataBank II. CIA World DataBank II là cơ
sở dữ liệu biên giới các nước do Chính phủ Mỹ tạo ra
trong thập niên 1980. Theo tôi hiểu, biên giới này này là
snapshot of point in time và thể hiện nhận thức của Mỹ lúc đó
về biên giới, và đã không được cập nhật sau việc phân
giới cắm mốc giữa VN và TQ.
<em>2.5 Tại sao dùng phép chiếu Mercator?</em>
Theo toán học thì không thể có bản đồ hoàn hảo trên một
tờ giấy phẳng cho bất cứ vùng nào trên trên hình cầu, hay
bầu dục ba chiều. Vùng đó càng lớn thì nhược điểm càng
có nhiều ảnh hưởng. Bản đồ nào cũng có nhược điểm, và
người ta phải chọn bản đồ nào thích hợp nhất cho việc
mình đang làm, trong đó bản đồ Mercator vẫn còn là một trong
những bản đồ hữu dụng. Trong trường hợp cụ thể này,
phép chiếu Mercator là rất thích hợp cho việc chúng tôi làm vì
những lý do sau.
Một ưu điểm của phép chiếu Mercator là nó thể hiện phương
hướng một cách chính xác. Chẳng hạn, nếu trên thực địa
cột mốc X nằm ở y độ từ phía Bắc của đỉnh núi Z gần
đó, thì trên bản đồ nó cũng nằm ở y độ với đường
thẳng đứng.
Một ưu điểm nữa là lân cận bất cứ điểm nào trên bản
đồ thì hình trên bản đồ cũng giống với thực địa.
Đó là những điều có giá trị cho bản đồ nói chung và bản
đồ mốc giới nói riêng.
Một trong những nhược điểm của phép chiếu Mercator là tỷ
lệ của bản đồ thay đổi theo vĩ độ (vì vậy mà Alaska và
Greenland trông có vẻ rất lớn). Nhưng bản đồ của chúng tôi
là về biên giới VN-TQ, không phải là để làm những chuyện
như so sánh VN và Alaska. Việt Nam nằm gần xích đạo, và biên
giới Việt-Trung chỉ nằm trong phạm vi 2 độ vĩ độ, cho nên
sự thay đổi tỷ lệ theo vĩ độ là rất nhỏ. Theo tính toán
của ông Phạm Quang Tuấn thì trong phạm vi đó sự thay đổi
của tỷ lệ theo vĩ độ chỉ là 1.3% là tối đa. Đối với
những điểm gần nhau (tức là cách nhau dưới 2 độ vĩ độ)
thì sự thay đổi tỷ lệ còn nhỏ hơn 1.3% nhiều. Những
nhược điểm của phép chiếu Mercator là vấn đề cho bản đồ
của khu vực rộng lớn hơn, tỷ lệ thấp hơn, nhưng trên thực
tế không là vấn đề cho bản đồ của chúng tôi, vốn là
bản đồ tỷ lệ cao cho khu vực trải lên ít vĩ độ.
Vì vậy việc chúng tôi dùng phép chiếu Mercator là hoàn toàn
hợp lý.
(Trương Nhân Tuấn, vì đã không hiểu về bản đồ Mercator và
còn làm toán sai. Bản đồ của Mercator của chúng tôi là vùng
biên giới VN-TQ thôi, đâu có dài xuống tới Indonesia, mà
Trương Nhân Tuấn lại đi so sánh tỷ lệ ở xích đạo với
tỷ lệ ở vĩ độ 22 Bắc để kết luận là có sai số 20-25%).
<em>2.6 Có thật bản đồ đó là Mercator không? Các ô trông có
vẻ bằng nhau mà.</em>
Nếu phóng bản đồ Posts.pdf lên cỡ 500% trên màn hình thì có
thể thấy được khoảng cách từ vĩ tuyến 21°00' Bắc đến
21°10' Bắc nhỏ hơn từ 23°20' Bắc đến 23°30' Bắc vài mili
mét (tức là các ô khác vĩ tuyến có chiều cao khác nhau). Đó
là do bản đồ dùng phép chiếu Mercator và là sự thay đổi
của tỷ lệ trên bản đồ Mercator.
<center><img
src="http://lh5.ggpht.com/-A0ZRaCQhKbI/UkIVHiIsSqI/AAAAAAAAkr8/OBK2hAiMvn0/clip_image008_thumb.jpg?imgmax=800"
/></center>
<center><img
src="http://lh3.ggpht.com/-W_P5RFGEES0/UkIVI6nNWtI/AAAAAAAAksM/I7ZLSv49Imc/clip_image010_thumb.jpg?imgmax=800"
/></center>
<em>Hình 4 & 5: Có thể thấy trên màn hình khoảng cách từ vĩ
tuyến 21°00' B đến 21°10' B nhỏ hơn từ 23°20' B đến 23°30' B
vài mm, do hệ quả của phép chiếu Mercator</em>
Nếu có ai không tin đó là bản đồ Mercator thì có thể vẽ hay
kiếm một bản đồ Mercator WGS84 độ phân giải cao của khu
vực này và kiểm tra.
Đúng là sự thay đổi của tỷ lệ trên bản đồ chỉ là
nhỏ, cho nên có thể khó thấy, nhưng chính việc thay đổi của
tỷ lệ trên bản đồ là nhỏ tới nỗi khó thấy, có nghĩa
ấn tượng sai có thể bị gây ra cũng là nhỏ tới nỗi khó
thấy, và việc chọn phép chiếu Mercator là đúng đắn.
<em>2.7 Việc vẽ các cột mốc lên bản đồ có chính xác
không?</em>
Rất chính xác. Thứ nhất, cả cột mốc và bản đồ đều
dùng hệ WGS84, cho nên không có sai số do sai hệ. Thứ nhì, vị
trí trên hình của từng điểm theo phép chiếu Mercator được
tính bằng phần mềm chuyên dụng.
<em>2.8 Việc vẽ "biên giới CIA" lên bản đồ có chính xác
không?</em>
Rất chính xác. Thứ nhất, cả "biên giới CIA" và bản đồ
đều dùng hệ WGS84, cho nên không có sai số do sai hệ. Thứ
nhì, vị trí trên hình của từng điểm trên biên giới đó theo
phép chiếu Mercator được tính bằng phần mềm chuyên dụng.
<em>2.9 Có bất cập gì trong việc vẽ và so sánh như trên (bằng
cách vẽ cột mốc và "biên giới CIA" lên bản đồ Mercator
với phép chiếu Mercator) không?</em>
Không. Cột mốt và "biên giới CIA" đều dùng hệ WGS84, cùng
được vẽ với phép chiếu Mercator lên 1 bản đồ Mercator dùng
hệ WGS84. Nếu tọa độ có nghĩa cột mốc X nằm 500 m phía Tây
Bắc "biên giới CIA", thì theo bản đồ nó cũng nằm 500 m
phía Tây Bắc "biên giới CIA". Bản đồ và việc so sánh này
chỉ nói những gì các tọa độ nói.
(Trương Nhân Tuấn đã không hiểu được điều đó, hay cố ý
không hiểu, và cho đó là "so sánh trái banh với mặt trăng",
"đưa trái banh vào khuôn bánh tráng", v.v.
(http://boxitvn.blogspot.de/2013/09/so-sanh-ban-o-hay-so-sanh-trai-banh-voi.html).
<em>2.10 Vậy thì nguyên nhân của những sự chênh lệch giữa
cột mốc với biên giới CIA (đường đỏ), cũng như với sông
suối (đường xanh), là gì?Có phải là lỗi trong kỹ thuật vẽ
bản đồ không?</em>
Tôi đã nói về vấn đề này trên Dân Luận từ ngày 17/9/2013
rồi
(https://danluan.org/tin-tuc/20130916/duong-danh-huy-ban-do-moc-gioi-viet-nam-trung-quoc-theo-toa-do-tu-nghi-dinh-thu).
Đó không phải là lỗi trong kỹ thuật vẽ bản đồ, không
phải là chúng tôi vẽ cột mốc vào sai chỗ trên bản đồ,
không phải là chúng tôi vẽ biên giới theo CIA (đường đỏ)
và sông suối theo CIA (đường xanh) vào sai chỗ trên bản đồ.
Như tôi đã nói trên Dân Luận, đó là trong CIA World DataBank II
thì các đường biên giới và sông suối đã bị đơn giản
hóa, cho nên tọa độ của chúng đã bị mất phần nào độ
chính xác, tức là không còn phản ảnh chính xác thực địa.
Ngày 17/9/2013 tôi đã đưa ra trường hợp sau cho Dân Luận như
một thí dụ.
Đây là bản đồ Google Maps cho đoạn Sông Hồng là biên giới:
<center><img
src="http://lh4.ggpht.com/-UJ6ekByJc_U/UkIVKqn7FNI/AAAAAAAAksc/_oX8qi_Fwdk/clip_image012_thumb.jpg?imgmax=800"
/></center>
<em><center>Hinh 6: Sông Hồng (ở đoạn sông là biên giới) theo
Google Maps</center></em>
Và đường đỏ dưới đây là sông Hồng và biên giới CIA cho
đoạn sông Hồng là biên giới.
<center><img
src="http://lh5.ggpht.com/-_yp5lDtaJr4/UkIVMYfV4aI/AAAAAAAAkss/W_CK6_lAj6U/clip_image014_thumb.jpg?imgmax=800"
/></center>
<em>Hình 7: Sông Hồng (ở đoạn sông là biên giới) theo CIA World
DataBank II</em>
So sánh bản đồ sông Hồng theo Google Maps và bản đồ sông
Hồng theo CIA World DataBank II có thể thấy được CIA World
DataBank II đã đơn giản hóa bản đồ sông Hồng, chẳng hạn
làm mất đi một số khúc quanh, và làm cho bản đồ sông Hồng
không còn chính xác.
Chỉ sau khi vẽ và công bố bản đồ tôi mới thấy việc CIA
World DataBank II đã đơn giản hóa bản đồ sông và biên giới.
Việc đơn giản hóa đó dẫn đến sự chênh lệch giữa các
cột mốc và biên giới và sông trong CIA World DataBank II. Nói
cách khác, trên bản đồ của chúng tôi,
<ul>
<li>vị trí của các cột mốc là chính xác với tọa độ trong
nghị định thư,</li>
</ul>
<ul>
<li>vị trí của biên giới CIA và sông là chính xác với tọa
độ trong CIA World DataBank II,</li>
</ul>
<ul>
<li>nhưng (đáng tiếc là) tọa độ của biên giới vào sông
trong CIA World DataBank II là không chính xác,</li>
</ul>
<ul>
<li>vì vậy, việc so sánh các cột mốc và đường đỏ,
đường xanh liên quan đến những khoảng cách cỡ vài km trên
bản đồ của chúng tôi sẽ không có ý nghĩa.</li>
</ul>
Điều có ích để làm từ điểm này là tìm một bản đồ
khác chính xác hơn CIA World DataBank II để so sánh với các cột
mốc. Và kỹ thuật vẽ bản đồ để so sánh của chúng tôi là
chuẩn xác.
Tôi bác bỏ hoàn toàn quan điểm của Trương Nhân Tuấn rằng
sự chênh lệch đó là do lỗi kỹ thuật của chúng tôi vẽ
bản đồ, do cái mà Trương Nhân Tuấn gọi là
<em>"géodésie"</em>. Trương Nhân Tuấn không hiểu về bản
đồ, không hiểu chúng tôi đã làm gì, và đã đi lạc trong
việc quy chụp và <em>"phản biện"</em> của ông ấy.
<em>2.11 Vậy việc so sánh cột mốc và đường đỏ có nói
Việt Nam được gì, mất gì không?</em>
Không. Sau khi so sánh, tôi thấy trong bản đồ CIA, "biên
giới" và sông đã bị đơn giản hóa, không có đủ độ phân
giải để nói về những sự được-mất <strong><em>so với
"biên giới CIA"</em></strong> ở hạng km (tiếng Anh là of the
order of 1 km) trở xuống.
(Lưu ý là tôi chỉ nói "những sự được-mất", chứ tôi
không nói bên nào được, bên nào mất.)
Thật ra tôi cũng thất vọng về kết quả đó. Nhưng khoa học
có những chuyện như thế: có khi chúng ta làm một thí nghiệm,
nhưng làm xong mới thấy kết quả của thí nghiệm không làm
sáng tỏ về điều chúng ta muốn biết.
<strong>Và, như tôi đã nói, mục đích chính của chúng tôi là
đưa ra công chúng thông tin về cột mốc nằm đâu (chẳng hạn
vị trí cột mốc so với các đường kinh tuyến, vĩ tuyến) và
chúng được bố trí ra sao (chẳng hạn, vị trí cột mốc so
với nhau), chứ không phải là để nói VN đã được gì, mất
gì.</strong>
<em>2.12 Vậy thì công bố đường đỏ làm gì? So sánh đó có
nói gì không?</em>
Theo ý tôi, việc công bố với đường đỏ có nói rằng không
có sự được-mất <strong><em>so với "biên giới
CIA"</em></strong> ở hạng 10 km trở lên. Tôi nghĩ đó cũng là
một thông tin có giá trị tham khảo (với nghĩa xem cho biết nó
nói gì nhưng không nên dựa vào nó để kết luận). Ngoài ra,
trong khoa học cũng có khi nên công bố về những thí nghiệm
chưa trả lời được câu hỏi.
<em>2.13 Tại sao nhấn mạnh <em><strong>"so với "biên giới
CIA""</strong></em>?</em>
Thứ nhất, biên giới CIA là của bên thứ 3, không có giá trị
pháp lý, chỉ có thể có giá trị tham khảo (với nghĩa xem cho
biết nó nói gì nhưng không nên dựa vào nó để kết luận).
Thứ nhì, khó biết được cơ sở và lý luận của Mỹ khi vẽ
biên giới đó (có thể theo diễn giải của họ về hiệp
định Pháp-Thanh), cho nên khó biết biên giới đó có phải là
một chuẩn mực hợp lý hay không.
<em>2.14 Vậy tại sao dùng "biên giới CIA" để so sánh?</em>
Cá nhân tôi hy vọng rằng Chính phủ Mỹ đã vẽ biên giới
Việt-Trung với một sự khách quan và kỹ lưỡng nào đó, và
"biên giới CIA" có thể là một trong những biên giới chúng
ta có thể dùng để so sánh với các cột mốc hiện nay. Điều
đó có nghĩa chúng ta nên so sánh với một số biên giới khác
nữa. Dĩ nhiên việc so sánh đó không thay thế được việc
Việt Nam công bố chi tiết về cuộc đàm phán.
<em>2.15 Không nói được Việt Nam được hay mất gì, thì công
bố bản đồ đó làm gì?</em>
<strong>Mục đích và giá trị chính của bản đồ là cho thấy
một cách rất chính xác các cột mốc nằm ở đâu, so với các
đường kinh tuyến, vĩ tuyến được kẻ từng phút, và so với
nhau, ở bất cứ điểm nào trên biên giới. Đây là điều có
ý nghĩa khi chúng ta chưa thấy bản đồ độ phân giải cao của
nghị định thư.</strong>
Như đã nói, biên giới đỏ và các dòng sông xanh theo CIA World
DataBank II là bản đồ độ phân giải thấp, cho nên nếu so
sánh cột mốc mới biên giới đỏ và các dòng sông xanh thì
không có mấy ý nghĩa. Tuy nhiên, việc so sánh đó cũng chỉ là
mục đích phụ của chúng tôi.
<strong>Nếu có ai cho rằng bản đồ của chúng tôi là vô ích,
thử hỏi: trước khi chúng tôi công bố những bản đồ này,
ông, bà có biết hình thù của biên giới trong khu vực Ải Nam
Quan, Núi Đất trông ra thế nào không? Ông, bà có gì để cho
cộng đồng biết nó trông ra thế nào không? Ông, bà có gì
để giúp cộng đồng biết điều tương tự trên toàn bộ biên
giới không?</strong>
<strong>Mục đích chính của chúng tôi là đóng góp công cụ
đó, không phải là để nói Việt Nam đã được gì, mất
gì.</strong>
Trương Nhân Tuấn cho rằng nó không phải là <em>"cần thiết
và bổ ích"</em> ư? OK. Tôi phớt tỉnh Ăng Lê. Ça m'est égal.
You're most welcome to that view. Ông cứ đi vẽ bản đồ hữu ích
hơn đi. Ông nghiên cứu về biên giới trên bộ mười mấy năm
rồi, sao ông không làm? Tại sao nằng nặc đòi BVN gỡ bản
đồ của chúng tôi xuống? Tại sao quy chụp, <em>"phản
biện"</em> bậy bạ?
Trương Nhân Tuấn làm tôi nghĩ tới chuyện cua Nhật và cua
Việt trong rổ.
<h2>3. Trao đổi với ông Tô Oanh</h2>
Cuối cùng, tôi xin nhân tiện có vài lời trao đổi với ông Tô
Oanh.
Tôi rất mừng và rất cảm ơn ông đã lên tiếng, và nói chung
thì tôi đồng ý với ông về những gì ông nói về bản đồ.
Nói là đồng ý thì cũng không đúng. Thật ra tôi là một tay
nghiệp dư, ông là một nhà chuyên nghiệp, nên nếu nói là tôi
mừng khi một nhà chuyên nghiệp nói rằng điều chúng tôi làm
là <em>"có thể chấp nhận được"</em> thì đúng hơn.
Nhưng có một điểm nhỏ mà tôi không đồng ý, và xin mạo
muội múa rìu qua mắt thợ. Đó là khi ông nói <em>"...chẳng ai
có thể vẽ được tấm bản đồ lên giấy chính xác 100% như
trên thực địa. Nguyên nhân là bề mặt lồi lõm của trái
đất hình khối cầu này."</em>
Bề mặt lồi lõm của trái đất cũng là một vấn đề, nhưng
vấn đề cơ bản hơn là trái đất là hình khối cầu (tạm
gọi thế cho ellipsoid). Giả sử như mặt đất có bằng phẳng
như mặt gương Tây Hồ đi nữa, thì cũng không ai có thể vẽ
bản đồ hoàn hảo lên giấy.
Lý do là vì trái đất là hình cầu cho nên 1 hình tròn trên
mặt đất với bán kính r sẽ có diện tích nhỏ hơn pi r bình
phương (trong toán học người ta nói đó là <em>"mặt đất có
độ cong Gauss dương"</em>), trong khi 1 hình tròn trên giấy với
bán kính r sẽ có diện tích bằng pi r bình phương (trong toán
học người ta nói đó là <em>"tờ giấy có độ cong Gauss
zero"</em>). Vì vậy, không thể nào <em>"trải"</em> một hình
tròn bán kính r trên nặt đất (dù có bằng phẳng như mặt
gương Tây Hồ đi nữa) lên một một hình tròn bán kính r trên
tờ giấy mà không có co giãn khác nhau ở chỗ này hay chỗ kia.
Theo thiển ý của tôi, đó là vì sao không ai có thể vẽ bản
đồ hoàn hảo lên giấy.
Lập luận trên cũng cho thấy bán kính r càng nhỏ thì sự khác
biệt giữa mặt đất và tờ giấy càng nhỏ, và bản đồ cho
khu vực trong vòng tròn đó càng ít bị co giãn khác nhau, tức
là bản đồ càng tốt.
Về điều này ông nói <em>"Nhà khoa học, người dân rất cần
Nhà nước công bố tập bản đồ tỷ lệ lớn (theo tọa độ
ô vuông chứ không phải kinh, vĩ tuyến là đường cong) đính
kèm Hiệp định biên giới Quốc gia."</em>, thì tôi hoàn toàn
đồng ý và xin nói rằng chính vì lúc đó chúng ta chưa thấy
được bản đồ như ông nói mà chúng tôi đã cố gắng thắp
lên một ngọn nến trong bóng tối với những bản đồ này
(tức bản đồ tọa độ lớn, kinh tuyến, vĩ tuyến là đường
thẳng vuông góc, của chúng tôi).
Nhưng có lẽ ông không hiểu tại sao tôi lại phản ứng gay
gắt với Trương Nhân Tuấn như thế. Tôi có thể tóm tắt như
sau:
1. Trong 5 năm qua, tôi đã thấy nhiều phản biện bừa của
Trương Nhân Tuấn như phản biện lần này. Thường thì tôi
không trả lời, nhưng thỉnh thoảng có lý do làm cho tôi trả
lời. Ban đầu thì tôi còn kiên nhẫn, làm mãi thì thấy kiên
nhẫn với Trương Nhân Tuấn cũng vô ích.
2. Trong 5 năm qua, Trương Nhân Tuấn luôn quy chụp tôi là tuyên
truyền cho chính phủ VN. Điều đó là không lành mạnh.
3. Lần này Trương Nhân Tuấn còn nằng nặc đòi BVN phải rút
bản đồ của chúng tôi xuống. Điều đó là không lành mạnh.
BVN không rút thì Trương Nhân Tuấn quy chụp BVN luôn. Ông ấy
cho rằng bản đồ của chúng tôi là sai ư? Cứ việc vẽ bản
đồ <em>"đúng"</em> và gửi BVN hay nơi khác đăng.
Với tóm tắt đó, hy vọng ông hiểu phần nào tại sao tôi lại
phản ứng gay gắt với Trương Nhân Tuấn như thế. Tôi nghĩ
ông có thể tìm hiểu thêm bằng cách đọc những <em>"phản
biện"</em> khác của ông Trương Nhân Tuấn về những gì tôi
và QNCBĐ viết.
Còn về vấn đề chính phủ Việt Nam không/chưa công bố đầy
đủ, minh bạch thông tin thì tôi cũng vừa nói trên BBC trong trao
đổi với ông Trần Công Trục
(http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2013/09/130916_trao_doi_bien_gioi_viet_nam.shtml).
D. D. H.
Tác giả gửi trực tiếp cho BVN.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130926/duong-danh-huy-ve-ban-do-moc-gioi-do-phan-van-song-va-duong-danh-huy),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét