Đôi điều về Dân Luận

Dân Luận theo đuổi một nền báo chí công dân, nơi mỗi độc giả chính là một nhà báo.

Mục tiêu của Dân Luận là cung cấp cái nhìn đa chiều về các vấn đề kinh tế - xã hội - văn hóa của Việt Nam và thế giới, với mong mỏi độc giả sẽ tự xây dựng cho mình phương pháp tư duy độc lập và khoa học.

Trang blog này là cầu nối giữa Dân Luận với độc giả trong nước, trong trường hợp bạn không truy cập được vào địa chỉ chính thức www.danluan.org.

Chúng tôi được biết Dân Luận đã bắt đầu bị chặn bởi tường lửa ở Việt Nam. Vì thế, xin mời bạn tham khảo cách vượt tường lửa để tiếp tục truy cập Dân Luận. Trong trường hợp gặp trục trặc, bạn có thể liên lạc với tqvn2004 tại huannc@gmail.com được hướng dẫn cụ thể.
(c) Dân Luận 2009. Cung cấp bởi Blogger.

Tổng số lần đọc

Google+ Followers

Nhân trên trang web <a href="http://hienphap.net/">Cùng Viết Hiến
Pháp</a> có một khảo sát ý kiến (tôi sẽ gọi là poll cho
tiện) rất thú vị gồm 21 câu hỏi liên quan đến hiến pháp,
tôi muốn ủng hộ nó bằng cách quảng cáo ở đây để những
ai quan tâm đến hiến pháp tham dự poll.Theo tôi, thống kê của
poll có thể không phản ánh chính xác nhận thức và nguyện
vọng của toàn thể người Việt Nam tại thời điểm hiện
tại. (Từ quan điểm thống kê toán học, làm poll sao cho thống
kê tránh được các bias là cả một vấn để). Thế nhưng,
bản thân cái poll đó rất thú vị, ở chỗ nó đã chỉ ra
được nhiều "vấn đề nổi cộm" của bản dự thảo hiến
pháp khiến người ta phải suy nghĩ.

Trong bài viết "thừa giấy vẽ voi" này, tôi muốn bàn đến
một vấn đề liên quan, đó là quan hệ giữa dân chủ và sáng
suốt. Có nhiều ví dụ lịch sử cho thấy, không phải lúc nào
dân chủ cũng sáng suốt. Ngay Hitler, một thảm họa lớn của
nhân loại, cũng là do dân Đức bầu lên. Hay một ví dụ có
thật nhẹ nhàng hơn (do GS Hà Huy Khoái kể): ở một làng nọ
người ta cãi nhau không biết một mét vuông thì bằng mấy mét
dài. Người thì bảo là 10, người thì bảo là 100, rồi người
ta bỏ phiếu và kết quả là 1m2 = 100m đã thắng. Ví dụ đơn
giản này cho thấy bỏ phiếu không phải lúc nào cũng là
phương pháp tốt để quyết định một điều gì đó.

Các "dư luận viên" có thể sẽ suy diễn từ các ví dụ
như trên rằng "chính vì vậy mà dân cần có đảng lãnh
đạo". Tất nhiên, nếu đảng là một "đấng sáng suốt",
nói gì làm gì cũng đúng, như là "chúa trời" vậy, thì
chúng ta chẳng ai cần đến dân chủ làm gì, chỉ cần nghe theo
đảng là xong. Cũng có nhiều người trên thế giới cho rằng,
một đất nước cần có một "độc tài sáng suốt" (despote
éclairé) thì ổn định và phát triển hơn là "dân chủ hỗn
độn". Trong lịch sử, các ông vua, các giáo chủ, v.v. cũng
thường tự nhận mình là "con trời" sáng suốt và "thay
trời trị dân" như vậy. Nhưng rất tiếc, trên thực tế,
chẳng có ai sáng suốt đến mức như vậy, kể cả các anh hùng
dân tộc, mà chỉ có những độc tài tưởng mình là sáng
suốt. Những Hitler, Napoleon, v.v. trước khi trở thành các độc
tài khát máu, cũng đều là các anh hùng dân tộc.

Một ví dụ điển hình là sự tương phản giữa Bắc Hàn và
Nam Hàn. Cùng là một dân tộc nhưng hai nửa đi hai còn đường
khác nhau. Nam Hàn chọn tự do, và đã trở thành một cườn
quốc dân chủ hiện đại, theo dự đoán của các nhà kinh tế
thì trong vòng 15 năm tới sẽ vượt lên trên các nước "cũ"
như Anh, Pháp về thu nhập bình quân đầu người. Còn ở Bắc
Hàn, nơi mà người dân cứ hễ mở miệng ra là "cảm ơn bác
Kim mới có được ngày nay", thì vẫn phải sống nhờ viện
trợ lương thực hơn nửa thế kỷ nay, tức là đã hơn hai thế
hệ người Bắc Hàn bị chìm trong u tối vì độc tài.

Các chế độ dân chủ có thể là còn xa mới hoàn thiện, và
cũng không đảm bảo là sẽ không chọn nhầm phải lãnh đạo,
đường lối u tối, nhưng ít ra nó hơn các chế độ độc tài
ở chỗ, khi đi vào u tối thì nó dễ tìm đường đi ra hơn.
Bởi vậy, dân chủ có thể coi là điều kiện cần, tuy không
phải là điều kiện đủ, của một xã hội văn minh. Câu hỏi
tiếp theo là: làm sao đạt được các quyết định sáng suốt
trong một chế độ dân chủ? Câu trả lời có thể nằm ở hai
điểm chính sau: nền tảng văn hóa giáo dục, và hệ thống
chuyên gia.

Từ thế kỷ thứ 1, <a
href="http://en.wikipedia.org/wiki/Epictetus">nhà triết học
Epictetus</a> đã nói câu nổi tiếng "<em><strong>chỉ người có
học mới tự do</strong></em>". (Ông Epictetus sinh ra là nô lệ,
và bản thân cái tên Epictetus tiếng Hy Lạp có nghĩa là
"được mua về", rồi ông được thành người tự do nhờ
chịu khó học). Ta có thể thêm vào rằng "chỉ người có
học mới thực sự làm chủ". Có lẽ chính vì hiểu rõ điều
này, nên Phan Châu Trinh đã theo chủ trương "khai dân trí",
vì nếu không có dân trí thì dù có độc lập cũng không có
tự do. Cho đến nay, ở Việt Nam, việc khai dân trí vẫn còn là
một "công cuộc cách mạng chưa thành". Nhân dân phải
được tiếp xúc với các tư tưởng tiến bộ, các lý thuyết
khoa học thực sự, và các thông tin không bị bóp méo lệch
lạc, thì mới dễ có được các lựa chọn sáng suốt có lợi
cho nhân dân, còn nếu không thì dù có quyền làm chủ cũng sẽ
dể gửi nhầm quyền đó vào tay những người không đáng trao
quyền.

Yếu tố quan trọng khác là chuyên gia. Xã hội hiện đại ngày
càng phức tạp, càng đỏi hỏi nhiều trợ giúp từ phía các
chuyên gia để có thể phân biệt đâu là đúng sai. Trong khoa
học, có một ví dụ "vui" về việc "dân chủ không phải
lối" như sau: trong một giai đoạn của thế kỷ trước, tổng
biên tập Tạp chí toán học của Bồ Đào Nha (Math. Portugal.) là
một ông cộng sản tin rằng ai cũng có quyền đăng bài báo khoa
học, mà không cần phản biện, và thế là ông ấy cho đăng
liền mấy "chứng minh định lý Fermat" (chứng minh sai) và
những thứ tương tự trong tạp chí này, khiến cho tạp chí
hoàn toàn mất uy tín. Giới khoa học ngày nay thường làm việc
theo nguyên tắc dân chủ (ví dụ khi tuyển người, hội đồng
họp bỏ phiếu xem tuyển ai), nhưng phải dựa vào các ý kiến
phản biện độc lập của các chuyên gia để đánh giá. Trong
xã hội nói chung cũng vậy, trước khi những người có quyền
bỏ phiếu đi bỏ phiếu cho một việc gì đó, thì cần nghe các
ý kiến đánh giá độc lập của các chuyên gia về việc đó.

Nhưng không phải cứ "chuyên gia" là "đáng tin". Ngày xưa
ở Liên Xô có truyện cười: "<em>Tổng thống Mỹ có 100 cố
vấn quân sự trong đó có 1 người là điệp viên KGB, và
người ta đang điều tra xem người đó là ai. Tổng bí thư Liên
Xô có 100 cố vấn kinh tế trong đó có 1 người thực sự hiểu
kinh tế, và người ta đang điều tra xem người đó là
ai</em>". Đặc biệt là trong một chế độ thiếu dân chủ,
người ta dễ dàng loại đi các chuyên gia "không vừa ý
mình" và thay vào đó là các "chuyên gia" mà mở mồm ra là
nói những điều thuận chiều theo ý người ta đã định. Về
mặt hình thức thì cũng là có ý kiến của chuyên gia, nhưng
thực chất chỉ là trò diễn kịch. Ở Việt Nam chắc không ai
lạ gì với chuyện này: các ý kiến sáng suốt phản đối của
các chuyên gia thực sự trong các vụ như Dung Quất, bô xít, v.v.
đều bị bịt miệng hết, chỉ còn lại các ý kiến ủng hộ
của các "chuyên gia rởm". Và với sự lạm phát của các
văn bằng giáo sư tiến sĩ, thạc sĩ, v.v., thì càng ngày càng
khó phân biệt đâu là thật đâu là rởm. Đây có thể coi là
một trở ngại lớn cho sự phát triển của Việt Nam.

Trong thời buổi "thật ít rởm nhiều" làm sao để cho các ý
kiến công chính của các chuyên gia thật vẫn đến được tai
người dân? Hy vọng một mặt đặt ở tự do thông tin, sức
mạnh của internet phá được các hàng rào kiểm duyệt bưng bít
thông tin. Một hy vọng khác đặt ở chính vào đội ngũ trí
thức của Việt Nam, sẽ giúp đỡ những người chuyên gia thực
sự gây dựng uy tín trong nhân dân và cảnh báo về các chuyên
gia rởm. Đó là một trong các trách nhiệm của trí thức nhằm
giúp xã hội tốt lên.

Nói riêng về chuyện hiến pháp. Việc đảng lấy ý kiến nhân
dân qua quít trong có vài ngày là một hình thức dân chủ giả
tạo. Nhân dân không có đủ thời gian tìm hiểu về hiến pháp,
cũng không được tiếp cận với các phân tích sâu sắc về
hiến pháp của những người trí thức đã bỏ nhiều công
nghiên cứu nó, so sánh nó với các hiến pháp trên thế giới,
chỉ ra những điểm yếu cơ bản của nó, v.v., mà chủ yếu
chỉ được nghe dự luận một chiều từ các "nhân dân" là
đảng viên nói những điều "dễ lọt tai" đảng. Nhân dân
đã bị tước đi các công cụ để có thể sáng suốt thực
hiện được quyền làm chủ của mình.

Con đường đi đến sáng suốt xem ra còn rất gian nan!

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130306/nguyen-tien-dung-dan-chu-va-sang-suot),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

0 phản hồi:

Đăng nhận xét

Các bài viết có liên quan của vụ án Cù Huy Hà Vũ được Dân Luận tập hợp tại đây: Hồ Sơ Cù Huy Hà Vũ, hoặc theo từ khóa "Cù Huy Hà Vũ".

Độc giả có thể truy cập Dân Luận an toàn hơn qua cổng HTTPS (HTTP có mã hóa bảo mật), bằng cách thêm https:// vào đằng trước địa chỉ danluan.org, hoặc bấm vào đây!
Bấm vào đây để đọc chuyên mục Góp ý sửa đổi Hiến Pháp 1992
Bấm vào đây để đọc cuốn Trần Huỳnh Duy Thức - Con Đường Nào Cho Việt Nam

Quỹ Dân Luận


Bấm nút Donate để ủng hộ tài chính cho Dân Luận qua Paypal. Thu chi quỹ Dân Luận: xem ở đây!

Hỗ trợ dân chủ

Bạn có thể chia sẻ tấm lòng của mình với các nhà hoạt động dân chủ trong nước và gia đình của họ, ngay cả khi bạn đang ở trong nước. Bạn chỉ cần ra bưu điện, hỏi về dịch vụ "chuyển tiền nhanh". Người ta sẽ cấp cho bạn một phiếu, trong đó có phần thông tin người gửi và người nhận. Phần người nhận bạn cần điền chi tiết và chính xác. Còn phần người gửi, bạn không cần điền chính xác. Phí chuyển tiền không đắt, hãy làm gì đó chứng tỏ xã hội đứng phía sau những công dân này!

Danh sách các nhà hoạt động dân chủ trong nước và địa chỉ của họ có thể được tìm thấy ở đây!

Dân Luận kêu gọi bài vở theo chủ đề: Nghiên cứu kinh nghiệm đấu tranh bất bạo động và xây dựng phong trào của Tổ chức Otpor (Phản Kháng) của Serbia. Đây là kinh nghiệm là các lực lượng đối kháng tại Tunisia và Ai Cập đã vận dụng để lật đổ độc tài tại các quốc gia này...

Bài mới trên Dân Luận

Archives