Đôi điều về Dân Luận

Dân Luận theo đuổi một nền báo chí công dân, nơi mỗi độc giả chính là một nhà báo.

Mục tiêu của Dân Luận là cung cấp cái nhìn đa chiều về các vấn đề kinh tế - xã hội - văn hóa của Việt Nam và thế giới, với mong mỏi độc giả sẽ tự xây dựng cho mình phương pháp tư duy độc lập và khoa học.

Trang blog này là cầu nối giữa Dân Luận với độc giả trong nước, trong trường hợp bạn không truy cập được vào địa chỉ chính thức www.danluan.org.

Chúng tôi được biết Dân Luận đã bắt đầu bị chặn bởi tường lửa ở Việt Nam. Vì thế, xin mời bạn tham khảo cách vượt tường lửa để tiếp tục truy cập Dân Luận. Trong trường hợp gặp trục trặc, bạn có thể liên lạc với tqvn2004 tại huannc@gmail.com được hướng dẫn cụ thể.
(c) Dân Luận 2009. Cung cấp bởi Blogger.

Tổng số lần đọc

Google+ Followers

<strong>1.</strong> Một ngày mùa hè, chúng tôi đón một gia đình
người bạn sang du lịch ở Singapore. Mà đã đi du lịch thì
không thể tránh khỏi chuyện thăm thú cảnh quan, vào trung tâm
mua sắm và ăn uống. Mọi chuyện đều tuyệt vời, nếu không
có một câu chuyện lẻ như sau:

Khi vào khu ăn uống sầm uất, chúng tôi đưa con gái nhỏ đi
rửa tay và vệ sinh, đồng thời rủ gia đình bạn tôi đi cùng.
Âu cũng là một cách chỉ cho bạn vị trí của khu vệ sinh.
Bạn tôi hồn nhiên bảo không cần. Chúng tôi tất nhiên tôn
trọng lựa chọn của bạn.

Mười lăm phút sau, giữa khu ăn uống, con trai bạn tôi, khoảng
3 tuổi, thông báo muốn... "tè". Vợ tôi cuống quýt giục
bạn cho cháu đi vệ sinh và chỉ đường ra toilet. Nhưng bạn
tôi khăng khăng bảo không cần vì đã chuẩn bị sẵn rồi.
Rồi hai vợ chồng lục tối lấy chai nước La Vie đã uống
hết cho cháu "tè" vào trước sự sửng sốt của bao người.

Vì còn nhỏ nên cháu điều khiển không được như ý. Sản
phẩm rót vào miệng chai thì ít mà ra sàn nhà thì nhiều, thậm
chí còn bắn vào chân thực khách bàn bên cạnh làm một vài
người co rúm, chỉ thiếu nước hét lên. Sự sửng sốt còn
được nhân lên khi một số người bắt đầu bàn tán và chỉ
trỏ về phía khu vệ sinh của tòa nhà, cách đó chỉ chừng 20m.

Chúng tôi tất nhiên là cũng sửng sốt, nhưng hơn cả là sự
ngượng ngùng, vì tất cả chúng tôi đều đang nói tiếng
Việt.

Tôi bắt đầu suy nghĩ về một cái gì đó mang tên Văn hóa
Việt.

<strong>2.</strong> Sáu tháng sau, một ngày đầu xuân, gia đình
tôi đến thăm Văn Miếu. Trước khi đi, tôi giải thích cho con
rằng đây là chốn thiêng liêng, là trường Đại học đầu
tiên của Việt Nam, xây dựng cách đây gần một nghìn năm. Các
đại học danh tiếng như Oxford,Cambridge cũng chỉ có lịch sử
lâu đời như thế. Các gia đình muốn con ngoan học giỏi,
trọng chữ nghĩa, sống có văn hóa thì đầu năm thường đưa
con đến Văn Miếu thăm viếng và xin chữ. Tất nhiên là cháu
rất thích, rất tò mò và hãnh diện.

Chúng tôi đến nơi vào khoảng giữa trưa. Sau khi mua vé, chúng
tôi tiến vào lối đi cổng chính. Tôi vừa đi vừa giải thích
cho con về kiến trúc, cảnh quan và trang trí đầu xuân, vừa
tránh những người đi ngược chiều. Nhưng sự giải thích của
tôi gần như không có hiệu quả, vì cháu chỉ dán mắt vào
những người nhảy qua hàng rào để tạo dáng chụp ảnh quanh
các bồn cây, các chữ Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín... được xếp
bằng hoa.

Chúng tôi đi sát mép hành lang để tránh va quệt vào du khách.
Tôi nhắc cháu cẩn thận kẻo dẫm chân lên cỏ. Thật bất
ngờ, cháu chỉ vào sân cỏ và phản ứng ngược: Làm gì có
cỏ hả bố. Người ta dẫm chết hết rồi!

Tôi sững người. Trẻ con tin vào những gì chúng quan sát, chứ
không tin bảng hiệu và những thuyết giảng suông.

Tôi lại nghĩ về một cái gì đó mang tên Văn hóa Việt.

Chúng tôi tiến vào sân Văn Miếu. Quá đông người. Ở đây
không còn cảnh nhảy rào tạo dáng chụp ảnh như bên ngoài
nữa. Thay vào đó là hàng người vào ra thắp hương ở điện
chính và đặc biệt là một hàng dài rồng rắn xếp hàng xin
chữ đầu năm. Kín cả một góc sân, kẻ đứng người ngồi
hong chữ. Người hờ hững trải chữ trên sân, người lại
cẩn thận giữ chặt trong tay, phòng hờ gió thổi bay đi mất.
Cũng có người nhao nhác chờ đợi, nhìn nhướng vào trong xem
người nhà mình xin chữ đã ra chưa. Trên gương mặt lộ rõ
sự căng thẳng.

Không có sự hoan hỉ. Không có niềm vui phơi phới xuân về.
Thay vào đó là một cái gì đó như cam chịu, như chờ đợi.

Ở góc sân phái trái là hai hàng kem di động. Kẻ đứng người
ngồi huyên náo. Có tiếng quát trẻ con, tiếng gọi nhau í ới
và lời than mỏi.

Ngay giữa sân có ba bố con nhà nọ đang phơi chữ. Mỏi chân,
ông bố ngồi chồm hổm. Chữ đã khô nên không có gì phải
vội. Dường như ba bố con đang chờ mẹ và cậu trai lớn đang
xin thêm chữ sắp ra.

Một cơn gió nhẹ hiu hiu thổi tới. Cậu trai bất giác vạch
chim "tè" giữa sân Văn Miếu. Ông bố đang căng thẳng vì
chờ đợi, bỗng mặt giãn ra, cười sảng khoái.

Tịnh không có một lời nhắc nhở.

Sau rất nhiều giải thích cho trẻ nhỏ, chuyến đi thăm Văn
Miếu của chúng tôi đã không có được kết quả như mong
đợi. Trên đường trở về, tôi bắt đầu nghĩ đến một
thứ có tên là "Sự tùy tiện".

<strong>3.</strong> Chúng tôi đi trên vỉa hè và những con phố
nhỏ của Hà Nội. Các bức tường dày đặc các số điện
thoại khoan cắt bê-tông. Tôi biết, nếu đi tiếp đến những
góc phố vắng, thế nào cũng gặp những dòng "Cam Dai Bay"
nguệch ngoặc chảy dài trên các bức tường. Những chữ này
đang là nỗi xấu hổ của người Việt và đã đi vào giai
thoại tiếu lâm.

Tiếu lâm, mà sao nghe qua chỉ thấy đắng chát.

Tôi bắt đầu xâu chuỗi những gì đã thấy: một em bé được
gia đình cho hồn nhiên "tè" vào chai giữa nơi đô hội trong
chuyến du lịch nước ngoài, một em bé khác "tè" giữa sân
Văn Miếu trong một ngày xuân mới, rất nhiều khoan cắt
bê-tông và "Cam Dai Bay" trên các bức tường. Có cái gì đó
rất chung ở đây. Có cái gì đó rất Việt Nam, rất phổ biến
đến mức đã trở thành một thứ tựa như là văn hóa.

Tôi lẩm nhẩm gọi tên: Sự tùy tiện.

<strong>4.</strong> Sự tùy tiện có ở khắp mọi nơi. Nó không
còn là của văn hóa và thẩm mỹ, mà còn là chuyện quốc kế
dân sinh và tính mạng của người dân.

Ngày 24/2/2012 vừa rồi, đã xảy ra một vụ nổ tại hẻm 384
đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa (P.8, Q.3, TP.HCM) làm chết 11 người.
Đây là một tai nạn tang thương, lại rơi vào đầu năm, nên ai
cũng xót xa bàng hoàng. Tai nạn này lẽ ra đã không xảy ra nếu
không có sự tùy tiện. Ở đây là tùy tiện mang vật liệu nổ
vào cất trữ trong nhà mà không tuân thủ các quy tắc an toàn.
Hàng loạt các vụ nổ trước đó do sang chiết ga không đúng
quy trình, không đúng địa điểm, cũng có cùng nguyên nhân ở
sự tùy tiện.

Ngoài ra, ước tính mỗi ngày có khoảng 100 người chết do tai
nạn, trong ắt hẳn có một phần lớn do sự tùy tiện mà ra.

Ở tầm mức quốc gia, sự tùy tiện cũng xuất hiện ở bất
cứ chỗ nào mà ta để mắt đến. Rất nhiều chiến lược
phát triển đất nước, từ kinh tế như hình thành các tổng
công ty - tập đoàn, khai thác tài nguyên, quy hoạch đô thị;
đến văn hóa, giáo dục như đào tạo hàng chục ngàn tiến sĩ
trong vài năm, thay đổi chương trình, sách giáo khoa liên tục;
đến quản lý điều hành như cấm rồi bỏ, ra chỉ thị nghị
quyết tréo ngheo... cũng đều là sản phẩm của sự tùy tiện.

Sự kiện dự án khai thác bô-xit Tây Nguyên được triển khai
bất chấp phản đối và cảnh báo của giới chuyên gia, dẫn
đến gặp khó khăn và phải dừng cảng Kê Gà – cảng được
đầu tư để phục vụ dự án này – đang làm nóng dư luận
trong suốt tuần qua cũng có nguyên nhân ở sự tùy tiện trong
các chính sách phát triển đất nước.

Tôi bỗng nhớ đến những con đường hỗn loạn, những dự
thảo chính chủ, cấm người ngực lép đi xe, những chỉ tiêu
đầy hoang tưởng... Có gì giống với em bé hồn nhiên giữa
sân Văn Miếu, những "Khoan-cắt-Bê-tông" dày đặc trên các
bức tường?

Có chứ. Đó là sự tùy tiện. Nếu với trẻ nhỏ thì đó chỉ
là tùy tiện một cách hồn nhiên, vô ý thức, thì với người
lớn, đó lại là tùy tiện một cách có ý thức và vô trách
nhiệm.

Những sự việc cụ thể trên kia chỉ là những cung bậc khác
nhau của sự tùy tiện mà thôi. Dân thường thì tùy tiện ở
góc phố. Quan chức thì tùy tiện trên bàn làm việc. Nhỏ thì
tùy tiện ở góc sân. Lớn thì tùy tiện ở chính sách quốc
gia. Hiện tượng thì khác nhau mà bản chất lại rất giống
nhau.

Trong sự thất vọng, tôi lần đọc lại bản dự thảo hiến
pháp đang được đưa ra lấy góp ý với hy vọng tìm thấy ánh
sáng của một sự đổi mới. Nhưng không, vẫn ngổn ngang trong
đó những tùy tiện rối bời. Những tùy tiện lớn hơn bất
cứ tùy tiện nào mà tôi đã gặp.

Tôi rùng mình: Lẽ nào sự tùy tiện đã trở thành bản sắc?

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130306/su-tuy-tien-da-thanh-ban-sac), một
số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

0 phản hồi:

Đăng nhận xét

Các bài viết có liên quan của vụ án Cù Huy Hà Vũ được Dân Luận tập hợp tại đây: Hồ Sơ Cù Huy Hà Vũ, hoặc theo từ khóa "Cù Huy Hà Vũ".

Độc giả có thể truy cập Dân Luận an toàn hơn qua cổng HTTPS (HTTP có mã hóa bảo mật), bằng cách thêm https:// vào đằng trước địa chỉ danluan.org, hoặc bấm vào đây!
Bấm vào đây để đọc chuyên mục Góp ý sửa đổi Hiến Pháp 1992
Bấm vào đây để đọc cuốn Trần Huỳnh Duy Thức - Con Đường Nào Cho Việt Nam

Quỹ Dân Luận


Bấm nút Donate để ủng hộ tài chính cho Dân Luận qua Paypal. Thu chi quỹ Dân Luận: xem ở đây!

Hỗ trợ dân chủ

Bạn có thể chia sẻ tấm lòng của mình với các nhà hoạt động dân chủ trong nước và gia đình của họ, ngay cả khi bạn đang ở trong nước. Bạn chỉ cần ra bưu điện, hỏi về dịch vụ "chuyển tiền nhanh". Người ta sẽ cấp cho bạn một phiếu, trong đó có phần thông tin người gửi và người nhận. Phần người nhận bạn cần điền chi tiết và chính xác. Còn phần người gửi, bạn không cần điền chính xác. Phí chuyển tiền không đắt, hãy làm gì đó chứng tỏ xã hội đứng phía sau những công dân này!

Danh sách các nhà hoạt động dân chủ trong nước và địa chỉ của họ có thể được tìm thấy ở đây!

Dân Luận kêu gọi bài vở theo chủ đề: Nghiên cứu kinh nghiệm đấu tranh bất bạo động và xây dựng phong trào của Tổ chức Otpor (Phản Kháng) của Serbia. Đây là kinh nghiệm là các lực lượng đối kháng tại Tunisia và Ai Cập đã vận dụng để lật đổ độc tài tại các quốc gia này...

Bài mới trên Dân Luận

Archives