Đôi điều về Dân Luận

Dân Luận theo đuổi một nền báo chí công dân, nơi mỗi độc giả chính là một nhà báo.

Mục tiêu của Dân Luận là cung cấp cái nhìn đa chiều về các vấn đề kinh tế - xã hội - văn hóa của Việt Nam và thế giới, với mong mỏi độc giả sẽ tự xây dựng cho mình phương pháp tư duy độc lập và khoa học.

Trang blog này là cầu nối giữa Dân Luận với độc giả trong nước, trong trường hợp bạn không truy cập được vào địa chỉ chính thức www.danluan.org.

Chúng tôi được biết Dân Luận đã bắt đầu bị chặn bởi tường lửa ở Việt Nam. Vì thế, xin mời bạn tham khảo cách vượt tường lửa để tiếp tục truy cập Dân Luận. Trong trường hợp gặp trục trặc, bạn có thể liên lạc với tqvn2004 tại huannc@gmail.com được hướng dẫn cụ thể.
(c) Dân Luận 2009. Cung cấp bởi Blogger.

Tổng số lần đọc

Google+ Followers

Tôi ít khi đọc các băng-rôn khẩu hiệu ven đường, vì phần
lớn nội dung của nó lặp đi lặp lại từ năm này sang năm
khác; và vì mật độ quá dày, nếu đọc sẽ có nguy cơ gây tai
nạn khi đi đường. Nhưng ngày 23.11.2012 vừa rồi, khi đang đi
trên đường phố Sài Gòn, tôi giật mình khi thấy một
băng-rôn có dòng chữ hoàn toàn mới lạ: <strong>"Lương sư
hưng quốc"</strong>.

<strong>1.</strong> Thì ra vậy! Nhận định "giáo dục là chìa
khóa của phát triển" không phải là vấn đề gì mới mẻ,
mà đã được người xưa nhắc đến từ lâu rồi. Tìm hiểu
thêm, tôi được biết đó là lời của Gia Định xử sĩ Võ
Trường Toản nói cách đây hơn 200 năm. Quả thật rất đáng
suy ngẫm: Cách đây hơn hai trăm năm, những vấn đề chúng ta
đang bàn thảo hiện giờ, như nhà giáo và vai trò của giáo
dục, đã được bàn thảo đến và tìm được câu trả lời.

Nhìn lại lịch sử xa hơn, cách đây hơn 500 năm, thấy trên
tấm bia tiến sĩ đầu tiên dựng tại Quốc Tử Giám (1484) có
khắc câu nói nổi tiếng của Thân Nhân Trung (1419-1499): "Hiền
tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế
nước mạnh mà hưng thịnh, nguyên khí suy thì thế nước yếu
mà thấp hèn". Như vậy, bên cạnh việc giáo dục thì vấn
đề trọng dụng hiền tài cũng đã được cha ông ta bàn thảo
khá rốt ráo. Hiền tài đã được định danh là "nguyên khí
quốc gia" – một nhận định không thể chính xác và súc
tích hơn.

Phương Đông coi khí là nguồn gốc của sự sống: Khí tụ thì
sinh, khí tán thì diệt. Chắc hẳn Thân Nhân Trung đã biết rõ
điều này. Do đó, trong trường hợp này, có thể hiểu, hiền
tài là nguồn gốc sự phát triển của đất nước.

Ngày nay, dù ở bất cứ nơi đâu, có nguồn gốc lịch sử, văn
hóa ra sao, thì các nước muốn phát triển đều phải dựa vào
hiền tài, và đều phải chú trọng giáo dục. Chẳng hạn,
nước láng giềng Singapore, đã coi trọng dụng hiền tài, cùng
với trung thực và thực tế, là những nguyên tắc trụ cột
để phát triển đất nước. Giáo dục cũng đã được thừa
nhận rộng rãi như là chìa khóa của phát triền bền vững. Ở
châu Á, sự thành công của các tấm gương khác như Nhật Bản,
Hàn Quốc,... – những nước dành đầu tư xứng đáng cho giáo
dục - sau Thế chiến thứ II, đã thêm một lần nữa khẳng
định cho thực tế này.

Vậy mà kỳ lạ thay, ngày nay chúng ta vẫn còn loay hoay bàn
thảo những vấn đề mà cha ông ta đã đưa ra câu trả lời
đích đáng từ hơn 500 năm về trước? Vì sao việc phát triển
giáo dục và trọng dụng hiền tài đã không được thực hiện
có hiệu quả? Chỉ có thể trả lời rằng: Lỗi này trước
hết thuộc về những người có trách nhiệm trong hệ thống
quản lý, khi đã chưa tạo ra được một cơ chế và môi
trường đủ tốt để đủ thu hút hiền tài. Bên cạnh đó,
hiền tài đất Việt – nguồn nguyên khí quốc gia – cũng chưa
làm tròn được trách nhiệm của mình đối với đất nước.
Bằng chứng là số người có bằng cấp, học hàm học vị cao
ngày càng nhiều, nhưng đóng góp của người Việt vào kho tàng
tri thức và văn minh nhân loại còn rất hạn chế. Số lượng
các phát minh, sáng chế, các bài báo khoa học của Việt Nam,
một đất nước gần 90 triệu dân, còn thua hàng chục lần so
với mức chung của khu vực. Chẳng hạn, tổng số bằng sáng
chế của Việt Nam từ xưa đến năm 2011, đăng ký tại Mỹ, là
16. Trong khi với Singapore, mới lập quốc được 47 năm với dân
số hiện tại khoảng 5 triệu người (kể cả người nước
ngoài), thì đến năm 2011 họ đã có tổng số 6288 bằng sáng
chế được đăng ký tại Mỹ (1).

<strong>2.</strong> Quan sát trẻ em người Việt Nam ở nước
ngoài, tôi thấy ở bất cứ nơi đâu, các học sinh gốc Việt
đều đạt những thành tích đáng nể. Khảo sát sơ bộ các gia
đình bạn bè và những người quen biết đang sống ở nước
ngoài, tôi được biết con em thường đều nằm trong nhóm dẫn
đầu của lớp. Đó là lý do vì sao người Việt luôn được
đánh giá là thông minh, tiếp thu nhanh, ham học. Điều đó cho
thấy, tố chất của người Việt không tồi. Chỉ cần gặp
môi trường thuận lợi, tố chất này sẽ bung ra và bồi đắp
thành những tài năng trong đủ mọi lĩnh vực. Nhưng nghịch lý
thay, xét trên bình diện cả dân tộc, thì Việt Nam lại bị
xếp vào nước có chỉ số sáng tạo thấp. Theo đánh giá của
tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), năm 2012, trong
bảng xếp hạng chỉ số sáng tạo toàn cầu, Việt Nam xếp
hạng 76 trong số 141 nước tham gia đánh giá (2).

Điều này có nguyên nhân chắc hẳn không phải từ các cá nhân
người Việt, mà từ cả hệ thống, cơ chế. Nói cách khác,
hệ thống, cơ chế, tổ chức ở Việt Nam đã chưa thể trọng
dụng hiền tài và tạo điều kiện để sáng tạo có thể phát
triển. Đó là lý do vì sao những câu chuyện cũ về giáo dục,
về trọng dụng hiền tài, về nguyên khí quốc gia cứ lặp đi
lặp lại hết thế hệ này đến thế hệ khác. Như thế,
trọng tâm của câu chuyện về nguyên khí Việt không phải là
có hay không, mà là tụ hay tán. Câu chuyện về trọng dụng
hiền tài vì thế phải được đặt ra trước câu chuyện về
đào tạo hiền tài. Vì nếu được trọng dụng thì hiền tài
sẽ tự sinh sôi nảy nở, tự đào tạo mà thành. Còn nếu
không được trọng dụng thì dù có bao nhiêu tài năng trong tay
đi nữa thì cũng thành vô dụng.

Theo quan niệm của người xưa, nếu nguyên khí tụ thì đất
nước đã phát triển. Nhưng tình trạng hiện thời của Việt
Nam cho thấy, nguyên khí Việt đang bị hao tán khắp nơi mà chưa
có cách nào để tụ họp nhằm kiến tạo một công cuộc phát
triển mới.

Nhu cầu phát triển của Việt Nam đang đòi hỏi một sự hợp
sức của mọi nguồn lực quốc gia, trong đó sự họp tụ của
hiền tài là quan trọng nhất. Những tài năng của Việt Nam
đang rải rác khắp nơi. Nguyên khí Việt đang bị tản mác. Dù
được hô hào nhiều, nhưng thực hiện chưa được bao nhiêu,
nên nguyên khí Việt vẫn chưa hội tụ.

<strong>3.</strong> Ngày 23 tháng 11 năm 2012, khi tham gia ngày hội
"Sáng tạo vì khát vọng Việt" ở TPHCM, tôi lại thêm một
lần nữa thấy rõ ràng rằng, Việt Nam đang gặp rất nhiều
khó khăn trong công cuộc phát triển và cạnh tranh toàn cầu.
Hàng hóa xuất khẩu chủ yếu là tài nguyên, hàng gia công hoặc
hàng thô, có giá trị gia tăng thấp. Nền kinh tế đã không
vận hành theo hướng phát triển bền vững, mà chỉ chú trọng
vào việc đầu cơ chụp giật. Các doanh nghiệp Việt Nam đang
gặp khó khăn mọi bề, dẫn đến việc đã và sẽ tiếp tục
phá sản hàng loạt, đời sống người lao động khó khăn, tạo
thêm nhiều hệ lụy xấu cho toàn xã hội.

Trước bối cảnh đó, việc tụt hậu và rơi vào nghèo khó là
một nguy cơ lừng lững trước mắt. Nguyên nhân thì có nhiều,
nhưng một trong những nguyên nhân chính là tiềm năng sáng tạo
của người Việt đã không được giải phóng. Tài năng Việt
chưa được trọng dụng tối đa để khởi nguồn cho sự phát
triển mới. Nguyên khí Việt đã chưa thể hội tụ để tạo ra
những dòng sinh khí mới cho đất nước.

Để cải thiện tình trạng này, việc cần làm trước hết là
cần thẳng tay gạt bỏ những cản trở của công cuộc tụ
họp này. Do đã trải qua một cuộc chiến dài và khốc liệt,
di chứng chiến tranh, những vết thương tâm lý của người
Việt vẫn chưa thực sự lành lặn, gây khó khăn cho việc tụ
hội Nam – Bắc, trong – ngoài. Đây là những cản trở đến
từ lịch sử, tuy vô hình nhưng có sức tàn phá ghê gớm. Vì
thế, một cuộc hòa giải thành tâm giữa những người, những
thế hệ một thời ở hai đầu chiến tuyến, để thống nhất
lòng người về một mối nhằm kiến tạo một sự phát triển
mới, bỗng trở thành cần thiết hơn bao giờ hết. Để có
được hiệu quả, việc hòa giải này cần được tiến hành
ở mức quốc gia, xuất phát từ những người có trách nhiệm
cao nhất đối với đất nước. Khó thì cũng rất khó, mà dễ
thì cũng rất dễ, vì giá của nó chỉ là sự thành tâm và bao
dung của cả hai phía. Cùng một bọc trăm trứng, do một mẹ
sinh ra, lẽ nào không thể thực hiện được?

<strong>4.</strong> Sau khi đã thực hiện được việc hòa giải
hòa hợp dân tộc, thống nhất nhân tâm vì mục tiêu phát
triển đất nước, điều cần làm là phải tạo dựng được
một môi trường thuận lợi để sức sáng tạo của người
Việt được giải phóng. Do sự khiếm khuyết mang tính bản
chất về tri thức của mỗi cá nhân riêng biệt, nên một sự
huy động trí tuệ toàn dân để phát triển đất nước là
điều bắt buộc phải làm.

Muốn vậy, phải xây dựng được một môi trường văn hóa và
làm việc dân chủ, pháp quyền. Dù đã được chính thức nói
đến nhiều lần, nhưng dân chủ - pháp quyền vẫn chưa phát huy
hết hiệu quả. Một sự thực hiện thực tâm và quyết liệt,
dù đau đớn vì phải vượt qua những thói quen và lợi ích cũ,
là không thể tránh khỏi để cải thiện tình hình.

Ngoài ra, Việt Nam là một bộ phận của thế giới. Mỗi hơi
thở, mỗi nhịp đi của thế giới bên ngoài đều có ảnh
hưởng tức thì đến Việt Nam. Dòng nguyên khí Việt chỉ phát
huy tối đa tác dụng khi hội nhập được với dòng nguyên khí
của thời đại. Vì thế, những cải cách căn cơ để Việt Nam
hoàn toàn hội nhập với quốc tế, không chỉ trên lời nói mà
còn trên việc làm, cũng cần được được triển khai, tạo
môi trường rộng lớn cho dòng nguyên khí Việt luân chuyển và
phát huy sức sáng tạo.

<strong>5.</strong> Nguyên khí Việt đang bị hao tán khắp nơi. Đó
là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm phát
triển của đất nước. Vì thế, nhu cầu hội tụ hiền tài –
nguyên khí quốc gia – đang trở nên khẩn thiết hơn bao giờ
hết. Thực tế này đòi hỏi những người có trách nhiệm cao
nhất với đất nước cần phải hành động mạnh mẽ và có
trách nhiệm hơn nữa. Những người lãnh đạo đất nước cần
phải thành tâm và gương mẫu khơi dậy một khát vọng Việt
Nam đủ lớn, đủ mạnh, đủ hấp dẫn để thu hút các dòng
nguyên khí Việt đang tản mác khắp nơi tụ về một mối. Các
kênh lưu chuyển cũng cần được khai thông. Môi trường làm
việc và cơ chế đãi ngộ cũng cần được cải cách. Tất cả
đều vì lợi ích quốc gia, vì sự phát triển của dân tộc,
vì khát vọng một Việt Nam tỏa sáng.

"Lương sư hưng quốc". "Hiền tài là nguyên khí quốc gia". "Khí
tụ thì sinh, khí tán thì diệt". Những nhắc nhở từ muôn năm
cũ bỗng chốc dội về trong thời khắc giao mùa này. Đã đến
lúc cần phải quyết tâm hội tụ nguyên khí Việt, chậm còn
hơn không, vì tình thế đã khẩn trương và đất nước không
có đường lùi.

<em>(1) United States Patent and Trademark Office, Patents By Country, State,
and Year - All Patent Types, Granted: 01.01.1977 - 12.31.2011.</em>

<em>(2) The Global Innovation Index 2012, WIPO.</em>

__________________

Ghi chú: Bài trên Lao Động số Xuân 2013 có tiêu đề: <a
href="http://laodong.com.vn/Lao-Dong-Xuan-2013/Hoi-tu-nguyen-khi-giai-phong-suc-sang-tao/102314.bld">Hội
tụ nguyên khí, giải phóng sức sáng tạo.</a>

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130310/giap-van-duong-hoi-tu-nguyen-khi-khai-phong-sang-tao),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

0 phản hồi:

Đăng nhận xét

Các bài viết có liên quan của vụ án Cù Huy Hà Vũ được Dân Luận tập hợp tại đây: Hồ Sơ Cù Huy Hà Vũ, hoặc theo từ khóa "Cù Huy Hà Vũ".

Độc giả có thể truy cập Dân Luận an toàn hơn qua cổng HTTPS (HTTP có mã hóa bảo mật), bằng cách thêm https:// vào đằng trước địa chỉ danluan.org, hoặc bấm vào đây!
Bấm vào đây để đọc chuyên mục Góp ý sửa đổi Hiến Pháp 1992
Bấm vào đây để đọc cuốn Trần Huỳnh Duy Thức - Con Đường Nào Cho Việt Nam

Quỹ Dân Luận


Bấm nút Donate để ủng hộ tài chính cho Dân Luận qua Paypal. Thu chi quỹ Dân Luận: xem ở đây!

Hỗ trợ dân chủ

Bạn có thể chia sẻ tấm lòng của mình với các nhà hoạt động dân chủ trong nước và gia đình của họ, ngay cả khi bạn đang ở trong nước. Bạn chỉ cần ra bưu điện, hỏi về dịch vụ "chuyển tiền nhanh". Người ta sẽ cấp cho bạn một phiếu, trong đó có phần thông tin người gửi và người nhận. Phần người nhận bạn cần điền chi tiết và chính xác. Còn phần người gửi, bạn không cần điền chính xác. Phí chuyển tiền không đắt, hãy làm gì đó chứng tỏ xã hội đứng phía sau những công dân này!

Danh sách các nhà hoạt động dân chủ trong nước và địa chỉ của họ có thể được tìm thấy ở đây!

Dân Luận kêu gọi bài vở theo chủ đề: Nghiên cứu kinh nghiệm đấu tranh bất bạo động và xây dựng phong trào của Tổ chức Otpor (Phản Kháng) của Serbia. Đây là kinh nghiệm là các lực lượng đối kháng tại Tunisia và Ai Cập đã vận dụng để lật đổ độc tài tại các quốc gia này...

Bài mới trên Dân Luận

Archives