<em><strong>Hiểu theo chính danh, Ngày báo chí cách mạng Việt Nam
21.6 là ngày của nghề báo chứ không phải của nhà báo. Cách
hiểu này có vẻ ngày càng hợp lý, khi mà ranh giới giữa
người làm báo chuyên nghiệp và những người có khả năng cung
cấp thông tin cho công chúng đang mờ dần.</strong></em>
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/sub02/imagehandler_ashx.jpg"
/></center>
<center><em>Nhân dân, "nhà báo công dân" chính là những nguồn
thông tin có tác động không nhỏ đến đời sống xã hội.
Ảnh: tư liệu internet</em></center>
Chỉ mới đây thôi, trong khi một số nhà báo chính quy chỉ
chăm chăm hướng ống kính vào chỗ kín của nghệ sĩ, thì đã
có những người dân thay họ làm chứng nhân của sự thật. Vì
vậy, kỷ niệm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam năm nay, mời
bạn đọc thử so sánh quan niệm làm báo xưa với nay, báo chí
"lề phải" với "lề trái", cách tác nghiệp của nhà báo
chính quy và của các công dân vô danh nhưng không vô cảm với
thời cuộc, để từ đó có một cái nhìn chân thực về nghề
báo hôm nay.
Theo lệ, cứ đến 21.6 là những người làm trong các cơ quan
báo chí nhận được rất nhiều chúc mừng, thăm hỏi, biểu
dương... của các cơ quan, lãnh đạo các cấp và cả không ít
chiêu đãi tiệc tùng của giới doanh nghiệp. Bên cạnh đó,
những năm gần đây còn có rất nhiều "công dân làm báo"
hay "nhà báo không xưng danh" nhưng đã đóng góp không nhỏ
cho xã hội qua những thông tin phản ánh chân thực, kịp thời
nhiều vấn đề nóng bỏng của cuộc sống. Họ đáng nhận
được phần thưởng nào?
Những "nhà báo công dân" – "nhà báo không xưng danh" kể
trên thường không có được điều kiện, cơ hội hoạt động,
thu thập thông tin dễ dàng như những nhà báo chính quy hưởng
lương của các cơ quan báo chí. Thế nhưng, không ít thông tin
mà họ âm thầm tự tìm kiếm, thu thập, cung cấp cho các báo,
đài hay tự công bố lại rất đắt giá, tác động không nhỏ
đến đời sống xã hội và thực sự đọng được trong lòng
người đọc – trong lòng dân.
Một trong những dẫn chứng còn nóng hổi tính thời sự, chính
là thực trạng tiêu cực trong thi cử đã bị tố cáo, phơi bày
qua các video clip mà một thí sinh cùng những người hỗ trợ
tự tổ chức quay ngay trong phòng thi tốt nghiệp trung học phổ
thông vừa diễn ra ở trường THPT dân lập Đồi Ngô (huyện
Lục Ngạn, Bắc Giang). Tiêu cực trong thi cử ở nước ta vốn
đã tồn tại trong rất nhiều kỳ thi, ở nhiều cấp, nhiều
nơi. Bộ Giáo dục và đào tạo đã phát động thành phong trào
"Nói không với bệnh thành tích và tiêu cực trong thi cử",
triển khai thực hiện trong toàn ngành suốt mấy năm qua. Tình
trạng đó cũng được dư luận xã hội và báo chí quan tâm,
phản ánh rất nhiều. Thế nhưng, thẳng thắn nhìn nhận thì cho
đến nay chưa có cơ quan chức năng hay nhà báo chuyên nghiệp
nào thu thập, ghi nhận được thực trạng và bằng chứng tiêu
cực trong thi cử một cách rõ ràng, đầy thuyết phục và không
còn đường chối cãi như thí sinh ở trường THPT dân lập
Đồi Ngô đã làm được. Về góc độ báo chí – truyền thông
thì đó quả là một trong những sản phẩm báo chí xuất sắc.
<div class="boxright200"><div class="quotebody"><div class="quoteopen"><img
class="quoleft" src="/misc/quoleft.png"/></div>Cho đến nay chưa có cơ
quan chức năng hay nhà báo chuyên nghiệp nào thu thập, ghi nhận
được thực trạng và bằng chứng tiêu cực trong thi cử một
cách rõ ràng, đầy thuyết phục và không còn đường chối cãi
như thí sinh ở trường THPT dân lập Đồi Ngô đã làm
được.<img class="quoright" src="/misc/quoright.png"/> <br
class="quoteclear"></div></div>
Hoặc cách đây không lâu, phóng sự truyền hình do một đài
truyền hình cấp tỉnh tổ chức, trang bị phương tiện hiện
đại cho nhiều nhà báo chuyên nghiệp của đài ghi lại hành
động đánh đập trẻ em của người giữ trẻ tại một nhà
trẻ gia đình, đã được trao giải nhất báo chí quốc gia. Sau
khi nhận giải hơn cả năm trời, các nhà báo đoạt giải vẫn
còn kể lại khá nhiều câu chuyện về quá trình tác nghiệp,
với không ít biện pháp nghiệp vụ "thông minh, mưu trí"
để vượt qua khó khăn, nguy hiểm mà làm nên tác phẩm báo chí
ấy. Còn gần đây, trong các vụ cưỡng chế ở Tiên Lãng (Hải
Phòng) hay Văn Giang (Hưng Yên), rất nhiều báo, đài trong và
ngoài nước đã đăng tải hình ảnh, video clip ghi lại hiện
trường nhưng đều không phải do những nhà báo chính quy của
các báo, đài ấy thực hiện, mà là tác phẩm của những
"nhà báo công dân" cung cấp. Cho đến nay, tác giả của
những "tác phẩm báo chí" đó vẫn chưa tự xưng danh. Những
"nhà báo không xưng danh" ấy cũng không kể gì về quá trình
"tác nghiệp" để có được sản phẩm đã cung cấp cho các
báo, đài sử dụng đăng tải. Thế nhưng, người đọc, người
xem chắc chắn sẽ hiểu được là quá trình "tác nghiệp"
ấy cũng không kém khó khăn, và cả nguy hiểm so với việc các
nhà báo chuyên nghiệp đã gặp và đã kể trong quá trình thực
hiện phóng sự truyền hình về người giữ trẻ, đánh trẻ
đã được tặng thưởng giải nhất báo chí quốc gia.
Còn rất nhiều trường hợp và "tác phẩm báo chí" do chính
những công dân bình thường làm thay cho các nhà báo chính quy
và được công bố, đăng tải trên báo đài, giống như các
trường hợp kể trên. Những tác phẩm báo chí đó đã phản
ánh được các góc cạnh chân thực của nhiều sự việc xảy
ra. Trong đó, có cả việc góp phần minh định để bảo vệ
sự thật cho cả nhà báo chính quy trong quá trình tác nghiệp
tại hiện trường, như trường hợp hai nhà báo VOV bị đánh
trong vụ cưỡng chế đất tại Văn Giang. Đó cũng là góp phần
nhằm giúp lãnh đạo và cơ quan chức năng xem xét, chỉ đạo,
xử lý kịp thời, công minh các vấn đề liên quan trong nhiều
vụ việc. Những "tác phẩm báo chí" của các "nhà báo
công dân" ấy chưa thể lọt vào danh sách xem xét trao giải
thưởng báo chí chính quy các cấp. Thế nhưng, gây được ấn
tượng và đọng sâu trong lòng người đọc, người xem – đó
cũng chính là một giải thưởng – "giải thưởng trong lòng
dân", dành cho những người thực sự xứng danh là "nhà báo
trong lòng dân"…
Phan Sông Ngân
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13030), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét