Trong phần Ý kiến trên blog của tôi (cũng như một số blog
khác), một số người, dưới những tên hiệu khác nhau,
thường nhảy ra bênh chầm chập những chính sách hoặc việc
làm sai trái của nhà cầm quyền Việt Nam hiện nay. Hai lập
luận thường được nêu lên nhiều nhất là: một, ở các nơi
khác, kể cả Mỹ, cũng vậy; và hai, ở miền Nam trước đây,
tình hình còn tồi tệ hơn. Vậy thì những sai trái ở Việt Nam
có gì lạ đâu?
Ví dụ, nói về hiện tượng công an Việt Nam đánh dân, thậm
chí, giết dân một cách dã man, người ta cãi lại: ở Mỹ,
cảnh sát cũng dùng dùi cui phang túi bụi vào những người dân
xuống đường biểu tình; ở miền Nam ngày xưa, hiện tượng
cảnh sát đánh dân cũng không hiếm. Kết luận: chuyện công an
Việt Nam hiện nay đánh dân chỉ là điều bình thường; hơn
nữa, cần thiết. Để duy trì trật tự và ổn định.
Đọc những lời phản biện như thế, người ta rất dễ thấy
là chúng ngụy biện. Nhưng không nên cho đó là sự ngụy biện
của những người kẻ cuồng tín và ít học. Theo dõi các bài
diễn văn hay những lời phát biểu của các cán bộ cao cấp,
thậm chí, cao cấp nhất ở Việt Nam hiện nay, chúng ta cũng
thấy ngay những lối ngụy biện như thế mỗi khi người ta
muốn bênh vực hay biện hộ cho chế độ.
Ngụy biện thường có một trong hai hoặc cả hai nguyên nhân:
dốt và/hoặc gian. Tôi nghĩ, với giới lãnh đạo Việt Nam, gian
nhiều hơn dốt.
Gian ở hai điểm chính:
<em><strong>Thứ nhất</strong></em> là người ta cố tình bóp méo
hiện tượng, nhất là hiện tượng dùng để đối chiếu. Ví
dụ, liên quan đến tình trạng độc đảng ở Việt Nam, giới
lãnh đạo Việt Nam lý luận: Thì ở Mỹ, ít nhất trong từng
nhiệm kỳ bốn năm, lúc nào cũng có một đảng cầm quyền
chứ mấy? Đâu phải ai muốn làm Tổng thống cũng được? Cũng
nhân danh đảng mà cai trị, có gì khác Việt Nam đâu?
Khác chứ. Khác ở ba điểm: một, trước khi một đảng nào
đó thắng cử và lên cầm quyền, họ phải cạnh tranh gay gắt
với các đảng khác để giành được sự ủng hộ của dân
chúng; hai, trong khi họ cầm quyền, đảng đối lập không
ngừng theo dõi và tranh luận với họ trên từng chính sách
một; và ba, họ không cầm quyền vĩnh viễn: cứ bốn năm, dân
chúng lại đánh giá các thành tích của chính phủ và có cơ
hội chọn lựa lần nữa.
Cũng vậy, ở Mỹ - hay ở bất cứ quốc gia Tây phương nào
khác - không phải không có hiện tượng cảnh sát đánh dân.
Nhưng những chuyện đánh dân như vậy, tự bản chất, vẫn
khác với những gì đã và đang xảy ra ở Việt Nam ít nhất ở
hai điểm: Một, người ta không đánh dân một cách vô cớ.
Trong các cuộc biểu tình, cảnh sát chỉ dùng dùi cui khi biểu
tình biến thành bạo động. Chứ nếu dân chúng cứ diễu hành
hoặc đọc diễn văn và hô đả đảo một cách trật tự thì
chắc chắn chả có người cảnh sát nào sử dụng bạo lực
cả. Nó khác hẳn với Việt Nam. Hai, nếu cảnh sát vô cớ sử
dụng bạo lực hoặc sử dụng bạo lực một cách quá đáng,
hơn mức cần thiết, họ sẽ bị tố giác hoặc/và bị trừng
phạt ngay tức khắc. Không hiếm trường hợp không chỉ bản
thân những người cảnh sát bạo hành mà cả chỉ huy của họ,
có khi là chỉ huy cao nhất trong ngành, phải từ chức. Nó cũng
khác hẳn Việt Nam.
<em><strong>Thứ hai</strong></em> là người ta đánh tráo đối
tượng được dùng để đối chiếu. Cách phổ biến nhất là
so sánh tình hình Việt Nam hiện nay với miền Nam ngày trước.
Việt Nam tham nhũng ư? Ừ, nhưng trước năm 1975, ở miền Nam,
cũng có tham nhũng vậy. Ở Việt Nam hiện nay, thương binh hoành
hành như một thế lực đen trong các cuộc trấn áp dân chúng
ư? Ừ, thì ở miền Nam lúc trước, thương phế binh cũng từng
lăn ra đường nằm vạ vậy. Ở Việt Nam bây giờ, dân lao
động ở thành thị cũng như thôn quê đói khổ ư? Ừ, ở
miền Nam ngày xưa dân chúng cũng nghèo nàn và khốn quẫn như
vậy. Cứ thế, nói đến đĩ điếm, đến nạn bạo động trong
học đường, đến bất cứ tệ nạn nào, người ta cũng đều
lôi Việt Nam Cộng Hòa ra so sánh. Và thấy là mình…hơn. Hoặc,
ít nhất, cũng không phải là tệ nhất.
Những người cộng sản, trên phạm vi thế giới, vẫn nổi
tiếng về tài năng biện luận. Họ biện luận một cách có
bài bản, gắn liền với cái gọi là biện chứng pháp, một
phương pháp lý luận vốn có lịch sử lâu đời, tận thời
cổ đại ở Hy Lạp, với những tên tuổi lớn như Socrates và
Plato, được Georg Wilhelm Friedrich Hegel hệ thống hóa và cuối
cùng, được Karl Marx cải biên thành duy vật biện chứng pháp.
Trải qua nhiều thay đổi, cốt lõi của biện chứng pháp vẫn
là một: nhìn mọi hiện tượng xã hội và lịch sử trong thế
vận động liên tục. Vận động với những yếu tố đối
lập và lúc nào cũng tương tác chặt chẽ với nhau.
Thế nhưng, hiện nay, trong cách nhìn của những người cộng
sản, kể cả trong giới lãnh đạo, để biện hộ cho sự độc
quyền và các chính sách cũng như những khuyết điểm trầm
trọng của chế độ, bao giờ họ cũng tự trói buộc họ vào
một tầm nhìn mang tính lịch đại (chronological) cực hẹp. Lại
là thứ lịch đại loại trừ hiện tại: chỉ biết đối
chiếu với quá khứ.
So sánh Việt Nam bây giờ với miền Nam trước năm 1975, đứng
về phương pháp luận, người ta quên hoặc cố tình nhắm mắt
trước hai vấn đề:
Một, không thể so sánh một xã hội thời chiến tranh, đặc
biệt một cuộc chiến tranh cực kỳ khốc liệt và kéo dài,
dài đến tận 20 năm (không kể 10 năm chiến tranh với Pháp
trước đó) với một xã hội đã hòa bình trên ba mươi năm
(kể từ sau chiến tranh với Trung Quốc đầu năm 1979). Hơn
nữa, ngay cả so sánh Việt Nam bây giờ với Việt Nam thời Pháp
thuộc trước năm 1945 cũng chẳng soi sáng được gì cả. Dân
chúng Việt Nam bây giờ giàu có với nhiều tiện nghi thừa thãi
hơn ư? Chính quyền dù sao cũng cởi mở và dân chủ hơn ư?
Vâng. Nhưng sự so sánh ấy nói lên được điều gì? Điều
cần nhất là một tầm nhìn mang tính đồng đại (synchronic).
Đó chính là vấn đề thứ hai mà người ta muốn gạt bỏ:
Nếu muốn so sánh, phải so sánh Việt Nam hiện nay với các
quốc gia khác hiện nay. Không cần phải so sánh với các quốc
gia đã phát triển mạnh mẽ. Hãy so sánh với các nước trong
khu vực. Trong khu vực, tạm bỏ qua Singapore và Hàn Quốc -
khoảng cách đã quá xa, chúng ta hơn gì Thái Lan, Malaysia và
Indonesia?
Để phát triển, chúng ta không những cần sáng suốt. Mà còn
cần cả sự ngay thẳng.
Không thể đánh lừa người khác và tự đánh lừa mình mãi
được.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13026), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét