Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ vừa công bố <a
href="http://www.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/humanrightsreport/index.htm#wrapper">bản
phúc trình toàn cầu thường niên về tình hình nhân quyền năm
2011</a> vào ngày 24/05/2012, đúng vào ngày bốn sinh viên công
giáo thuộc Giáo phận Vinh bị tòa án ở Nghệ An tuyên án tổng
cộng 117 tháng tù giam về "tuyên truyền chống nhà nước
XHCN" theo Điều 88 Bộ Luật hình sự Việt Nam. Một trong số
họ là anh Lê Sơn, người từng được đề cử giải thưởng
"<a href="http://en.rsf.org/netizen-prize-2012-27-02-2012,41938.html">Công
dân mạng</a>" của tổ chức Phóng viên Không Biên giới –
Reporters Without Borders (RSF)
Trong phần báo cáo dành cho từng quốc gia, Bộ Ngoại giao Hoa
Kỳ chỉ trích Việt Nam "<em>đàn áp các quyền tự do</em>"
của công dân trong đó có quyền bày tỏ chính kiến và quyền
tự do Internet. Các điểm này hầu như đã không có thay đổi
nhiều trong bản báo cáo về nhân quyền trước đó vào <a
href="http://www.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2010/index.htm">năm 2010</a>.
Ngược lại, phía Việt Nam luôn khẳng định rằng không có cái
gọi là "<em>tù chính trị</em>" ở trong nước và "<em>không
có ai bị bắt vì lý do bày tỏ chính kiến</em>". Tuy nhiên,
phản ứng của phía Việt Nam với các cáo buộc vi phạm nhân
quyền từ các tổ chức phi chính phủ cũng như các cơ quan
ngoại giao nước ngoài thường là những luận điểm yếu ớt,
kém thuyết phục.
<h2>Tiêu chí nào về tự do Internet cần được xét tới?</h2>
Tháng 3 vừa qua, Việt Nam tiếp tục bị tổ chức Phóng viên
Không Biên giới (RSF) liệt vào danh sách các nước đứng chót
bảng về tự do báo chí, bị xếp vào danh sách các nước là
"<a
href="http://www.voanews.com/vietnamese/news/vietnam/vietnam-enemies-of-internet-03-12-2012-142314265.html">kẻ
thù của Internet</a>". Trong bài báo mới đây đăng trên báo
mạng Quân đội Nhân dân (QĐND) do Đảng Cộng sản Việt Nam
kiểm soát, trích lời một giáo sư Mỹ Thomas Jandl trong lần
tới Việt Nam "<em>đã phải thốt lên rằng 'có thể truy
cập internet ở bất kỳ chỗ nào'.</em>" Tờ QĐND nhanh chóng
kết lại "<em>lời nói của một người Mỹ liệu đã đủ
để thay đổi cách nhìn về 'tự do internet' ở Việt Nam hay
chưa?</em>". Tuy nhiên, đây là một lời chống chế, ngụy
biện khá thô thiển bởi không ai cáo buộc rằng Internet ở
Việt Nam bị cấm tuyệt đối như ở Bắc Triều Tiên hoặc
"<em>ở Việt Nam không thể truy cập được Internet</em>", mà
họ cáo buộc các trang mạng xã hội như Facebook, các trang blog
cá nhân, đài tin tức nước ngoài…bị chặn tường lửa,
đánh phá nửa bí mật, nửa công khai!
Như vậy, vào được Internet, hay nói cho cùng là vào được
với những kênh truyền thông mà chính quyền Việt Nam muốn dân
chúng vào, dứt khoác không phải là một biểu hiện của
"<em>quyền tự do Internet</em>" như phía Việt Nam thường
xuyên quan niệm. Tự do Internet phải được do lường bằng
những tiêu chí như: các blog cá nhân, các báo đài, các ý kiến
bất đồng với chính quyền có là mục tiêu bị theo dõi, ngăn
chặn, kết tội hay không; người dùng Internet có được tự do
phát biểu ý kiến đối lập, khác biệt với chính quyền một
cách ôn hòa mà không bị bắt bớ hay không, v.v…
<h2>Tiêu chí nào về tự do báo chí cần được xét tới?</h2>
Ngoài Internet, tự do báo chí tại Việt Nam luôn là đối tượng
chỉ trích trong nhiều bản phúc trình nhân quyền của nhiều
tổ chức, chính phủ nước ngoài nhắc tới – mới đây nhất
là phúc trình của <a
href="http://www.freedomhouse.org/report/freedom-world/2011/vietnam">Freedom
House</a>, <a
href="http://www.viet.rfi.fr/viet-nam/20120524-an-xa-quoc-te-tiep-tuc-lo-ngai-truoc-nhung-vu-vi-pham-nhan-quyen-tai-viet-nam">Ân
xá Quốc tế</a> và <a
href="http://www.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/humanrightsreport/index.htm#wrapper">Bộ
Ngoại giao Hoa Kỳ</a>. Ở Việt Nam, tính đến tháng 3/2012 đã
có gần 17.000 nhà báo, hơn 19.000 hội viên nhà báo, 786 cơ quan
báo in, 67 đài phát thanh[1]. Các số liệu này cũng thường
được dùng để "<em>đấu tranh chống các luận điệu xuyên
tạc</em>" về tự do báo chí tại Việt Nam.
Cũng giống Internet, số lượng các ấn bản, cơ quan báo chí,
kênh truyền hình…không hề phản ánh chất lượng và tính
chất của chúng.
Phát biểu tại Đại hội Toàn quốc lần thứ XVIII Đảng Xã
hội Pháp, Nguyễn Ái Quốc nhắc đến tình trạng quyền tự do
báo chí tại Việt Nam bị thực dân Pháp chà đạp như sau:
"<em>Giữa thế kỷ XX này, ở một nước có đến 20 triệu
dân mà không có lấy một tờ báo! Các bạn có thể tưởng
tượng được như thế không? Tôi gọi báo là một tờ báo về
chính trị, về kinh tế hay văn học như ta thấy ở châu Âu và
các nước châu Á khác, chứ không phải một tờ do chính quyền
thành lập và giao cho bọn tay chân điều khiển … kể chuyện
vớ vẩn, ca tụng công ơn của nền khai hóa và ru ngủ dân
chúng. Báo đầu độc người ta như thế thỉ ở Đông Dương
cũng có ba hay bốn tờ đấy</em>" [2].
Dựa trên tư tưởng của Hồ Chí Minh về tự do báo chí qua
phát biểu trên ta có thể khẳng định một số quan niệm về
tự do báo chí: Số lượng tờ báo nhiều hay ít không phải là
thước đo cho một nền báo chí có tự do hay không! Tự do ở
đây được nêu rõ, dân chúng có quyền thành lập, tiếp cận
với những kênh truyền thông không phải do "<em>chính quyền
thành lập và giao cho bọn tay chân điều khiển</em>" hay không?
Thực tế này tại Việt Nam đã quá rõ ràng! Nếu sửa lại
đôi chút trong lời nói của Hồ Chính Minh thành "<em>Giữa
thế kỷ XXI này một nước có đến hơn 80 triệu dân mà không
có lấy một tờ báo <strong>không do chính quyền kiểm
soát</strong></em>" thì có khác gì thời thực dân Pháp!?
Chỉ thị 37 của Chính phủ Việt Nam nêu rõ "<em>kiên quyết
không để tư nhân hóa báo chí dưới mọi hình thức</em>"[3]
là một minh chứng không thể chối cãi cho quyền tự do báo chí
đang bị giới hạn nghiêm trọng.
Điều 19 Công ước Quốc tế về Quyên Dân sự, Chính trị mà
Việt Nam đã ký kết, phê chuẩn nêu rõ: "<em>Mọi người có
quyền tự do ngôn luận. Quyền này bao gồm tự do tìm kiếm,
tiếp nhận và truyền đạt mọi thông tin, ý kiến, không phân
biệt lĩnh vực, hình thức tuyên truyền bằng miệng, bằng bản
viết, in, hoặc dưới hình thức nghệ thuật, thông qua bất kỳ
phương tiện thông tin đại chúng nào tuỳ theo sự lựa chọn
của họ.</em>" Vậy hãy dựa trên tư tưởng Hồ Chí Minh và
luật pháp quốc tế để soi rọi vào tình hình Việt Nam để
xem quyền tự do ngôn luận, báo chí, Internet được "<em>tôn
trọng</em>" và "<em>bảo đảm trên thực tế</em>" đến
đâu.
Đ.T.
26/05/2012
© TẠP CHÍ PHÍA TRƯỚC 2012
___________________
[1]
http://www.petrotimes.vn/dam-luan-doi-thoai/2012/05/cai-nhin-sai-lech-cua-freedom-house-ve-tu-do-bao-chi-o-viet-nam
[2] Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 1, NXB Chính trị Quốc gia, Hà
Nội, 2000 Trang 403.
[3] http://www.sggp.org.vn/chinhtri/2006/12/74120/
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12731), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét