đã xuất bản 7 cuốn sách bằng tiếng Anh và tiếng Việt về
tài chính của các quốc gia mới nổi. Nhân dịp Xuân Nhâm Thìn,
Alan Phan bày tỏ suy nghĩ của mình về tình hình kinh tế Việt
Nam.</strong></em>
Ngày 9/11/2011, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về Kế
hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2012 với nhiều chỉ
tiêu quan trọng như GDP đạt 6 - 6,5%; CPI tăng dưới 10%, tổng
kim ngạch xuất khẩu tăng 13%, nhập siêu khoảng 11 - 12% tổng
kim ngạch xuất khẩu, tổng vốn đầu tư phát triển xã hội
khoảng 33,5%. Nhưng theo tôi, những con số không nhiều ý nghĩa,
quan trọng nhất là phải biết điểm yếu của nền kinh tế
để hạn chế và điểm mạnh để phát huy.
<h2>Hãy để thị trường quyết định</h2>
Nền kinh tế Việt Nam năm qua suy giảm chính là do hậu quả
của một số chính sách những năm trước, nhất là thời kỳ
khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008. Lúc đó, để cứu các
doanh nghiệp khỏi nguy cơ phá sản, chính quyền tung tiền hỗ
trợ lãi suất. Đây là chính sách không thông minh lắm. Vì, năm
qua lạm phát cao là do lượng tiền bị tung ra nhiều; các doanh
nghiệp yếu được cứu sống làm gánh nặng cho nền kinh tế,
gánh nặng cho các doanh nghiệp mạnh. Ngoài ra, năm qua chúng ta
bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng kinh tế thế giới. Cuộc
khủng hoảng nợ công châu Âu rơi vào vòng xoáy tồi tệ.
Người dân các nước giàu trong khối này không muốn chính phủ
bỏ tiền thuế của mình ra cứu các nước đang khó khăn. Một
vài nước thuộc khối này chắc chắn sẽ tách khỏi liên minh.
Ngay cả Trung Quốc cũng đang đối diện với vô vàn khó khăn.
Trong bối cảnh đó kinh tế Việt Nam bị ảnh hưởng vì thị
trường xuất khẩu của chúng ta chủ yếu là châu Âu, châu Phi
và thị trường nhập khẩu chủ yếu là Trung Quốc. Trước
đây, chúng ta phát triển bằng cách tận dụng nguồn tài nguyên
thiên nhiên sẵn có nhưng nay đã một phần cạn kiện, không
còn là lợi thế cạnh tranh. Những trái ngon thấp thì chúng ta
đã ăn hết rồi, còn những trái trên cao khó hái hơn.
Nếu doanh nghiệp và chính phủ biết nắm bắt cơ hội thì
những năm tới Việt Nam sẽ phát triển bền vững.
Điểm yếu của nền kinh tế trong những năm qua thấy rõ nhất
là ở hệ thống ngân hàng và bất động sản. Nếu áp dụng
tiêu chuẩn thế giới vào Việt Nam thì đa số ngân hàng chúng
ta không đạt chuẩn. Giá bất động sản thì quá cao, cao hơn
ở Mỹ, đó là thực tế không thể chấp nhận. Thu nhập của
người dân Mỹ hơn Việt Nam đến 40 lần nhưng giá nhà đất
của họ rẻ hơn chúng ta đến hơn phân nửa. Điều này phải
được điều chỉnh. Khi điều chỉnh thì có doanh nghiệp trắng
tay, nhưng phải chấp nhận. Ví dụ như bị bệnh thì phải
biết nguyên nhân để điều trị tận gốc, chứ uống vài viên
thuốc thì chỉ giảm đau nhất thời. Hãy để cho thị trường
quyết định sự sống còn của doanh nghiệp. Những chính sách
của chính phủ ban ra chỉ là điều chỉnh và làm trọng tài.
Chúng ta đã tham gia sân chơi thế giới, mua của thế giới và
bán cho thế giới thì thị trường quyết định tất cả.
<h2>Trong cái rủi, có cái may</h2>
Từ những điểm yếu đó mà Việt Nam xuất hiện những điểm
sáng sau đây: Thứ nhất, khi tôi về Việt Nam năm 2006 thì nhận
thấy các doanh nhân rất hưng phấn, hưng phấn quá thì dẫn
đến ngạo mạn, xem ta là nhất. Sở dĩ như thế vì họ kiếm
tiền quá dễ, đụng vào chứng khoán thì giàu, dụng vào bất
động sản thì càng giàu to. Do đó họ không cần suy nghĩ,
không cần đầu tư vào máy móc, công nghệ và con người.
Những năm qua, kinh tế khó khăn nên họ đã thay đổi cách kinh
doanh, họ biết đầu tư giá trị, đầu tư vào con người.
Thứ hai, trước đây doanh nhân làm ăn dựa trên mối quan hệ,
từ đó sinh ra tham nhũng, nhũng nhiễu. Nhưng khi họ làm ăn khó
khăn thì không thể chi phong bì vô tội vạ. Do đó tham nhũng
sẽ ít đi, môi trường trong sạch hơn, chính sách thông thoáng
hơn, quan hệ giữa doanh nhân và chính quyền đẹp hơn.
Thứ ba, bội chi ngân sách sẽ giảm, thu chi ngân sách lành
mạnh.
Thứ tư, giá bất động sản giảm từ 30 - 50%. Đây là cơ hội
cho tầng lớp trung lưu có nhà cửa. Tầng lớp này phát triển
bền vững và ổn định hơn.
Thứ năm, người dân không còn vung tay quá trán. Họ bớt tiêu
xài, hạn chế mua xe xịn, đồ xa xỉ…
Tất cả điều này tạo nên sinh khí mới. Nếu doanh nghiệp và
chính phủ biết nắm bắt những cơ hội này thì những năm
tới Việt Nam sẽ phát triển bền vững. Khủng hoảng cũng
giống cơn bão mạnh quét sạch những bụi bặm để ngày mai
tươi sáng hơn.
<div class="boxright200"><div class="simplequote"><div class="quotebody">Theo
TS Alan Phan, sự kiện nổi bật nhất của kinh tế Việt Nam trong
năm qua đó chính là nợ xấu ngân hàng và Chính phủ tuyên bố
không để ngân hàng nào phá sản. Điều này sẽ ảnh hưởng
rất lớn đến quá trình phát triển trong tương lai. Còn vấn
đề nổi bật của kinh tế thế giới là khối EU lâm vào cuộc
khủng hoảng nợ công.</div><br class="quoteclear"></div></div>
Về phương hướng phát triển, theo tôi chúng ta nên tập trung
vào nền nông nghiệp và công nghệ thông tin. Hiện nay, mục
tiêu của chính phủ là đến năm 2020 Việt Nam cơ bản trở
thành nước công nghiệp.
Nhưng theo tôi, nên đặt mục tiêu phát triển nông nghiệp là
hướng đi chính vì Việt Nam có quá nhiều lợi thế ở ngành
nghề này. Chúng ta có vùng nông nghiệp rộng lớn, người dân
ở đó không nghèo vì nhờ đồng ruộng. Nếu lấy đất của
họ để làm các khu công nghiệp thì nông dân trở thành người
thành thị nửa vời, họ sẽ vào các nhà máy làm thêm, nghề
nghiệp không ổn định. Từ chỗ là những người có cuộc
sống ổn định, họ trở nên bấp bênh trên chính quê hương
của mình. Tôi thường lấy thí dụ về xứ Israel năm 1948 khi
vừa lập quốc. Một triệu người dân cô đơn trên vùng sa
mạc khô cằn đối diện với một thế lực thù địch của
hơn 100 triệu người Ả Rạp. Chính quyền ưu tiên cho chương
trình hiện đại hóa nông nghiệp để bảo đảm nhu cầu thực
phẩm trong chiến tranh. Các nhà khoa học, chuyên gia đổ công
sức vào nghiên cứu công nghệ và quy trình phát triển để
hữu hiệu hóa mọi giai đoạn sản xuất. Kết quả là sau 10
năm, Israel đã trở thành một quốc gia xuất khẩu nông sản cho
thị trường Âu châu và cả cho vùng đất mầu mỡ Phi châu.
Không lý do gì bài học Israel lại không thể ứng dụng rộng
rãi ở Việt Nam, nơi 67% dân số vẫn mưu sinh bằng nông
nghiệp, nơi môi trường thiên nhiên khá phù hợp và người dân
đã có kinh nghiệm ngàn năm về canh tác. Những tiến bộ trong
15 năm qua đã đem về cho Việt Nam các thành quả lớn về nông
nghiệp như số lượng gạo, cà phê, cao su, hải sản xuất
khẩu luôn là "top ten" của thế giới. Người nông dân đã
đạt các đỉnh cao này với sự trợ giúp của chính phủ.
Thứ hai là ngành công nghệ thông tin. Ngành này không cần đầu
tư lớn vì nó không cần cảng biển, không cần xa lộ, không
cần đường sắt cao tốc, nó chỉ cần có băng thông rộng và
tư duy sáng tạo của người trẻ. Việt Nam có lợi thế cạnh
tranh so với các nước trong khu vực như 60% dân số trẻ, hiếu
học, sáng tao. Một lợi thế rất lớn nữa là chúng ta có 3
triệu kiều bào trên thế giới sẵn sang đưa ngành công nghệ
thông tin của Việt Nam vươn xa.
Nhưng một điều quan trọng để kinh tế phát triển bền vững
đó là Chính phủ nên là người đặt ra luật chơi và giám sát
luật chơi đó để không ai vi phạm. Cũng giống như một trận
bóng đá, chính phủ là trọng tài. Đừng nên quyết định
người này thắng, kẻ khác thua, vì như thế không ai chơi và
không ai xem. Điều này có nghĩa là tạo môi trường lành mạnh
cho các doanh nghiệp cạnh tranh, không ưu tiên đối tượng nào.
<em>TS Alan Phan là Chủ tịch Quỹ đầu tư Viasa tại HongKong và
Shanghai. Du học Mỹ từ năm 1963, ông đã làm việc tại nhiều
công ty đa quốc gia ở Wall Street và phát triển công ty Hartcourt
của mình thành một tập đoàn niêm yết trên sàn Mỹ với thị
giá hơn 700 triệu USD. Ông sống và làm việc tại Trung Quốc
từ 1999 và năm 2006 thì về Việt Nam. Ông tốt nghiệp BS tại
Penn State (Mỹ), MBA tại American Intercontinental (Mỹ), Ph.D tại
Sussex (Anh) và DBA tại Southern Cross (Australia).</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11460), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét