bài viết "<a href="http://danluan.org/node/7274">60 triệu USD và sự
khác nhau của hai tập đoàn</a>". So General Motor (GM) với Vinashin,
đặc biệt so bối cảnh kinh tế Mỹ và Việt Nam là một sự
kệch cỡm, thiếu hiểu biết, thậm chí có phần nông cạn.
Đến giờ thì bất cứ ai cũng đều đã có hình dung rõ về
Vinashin: Được giao một lượng vốn lớn trực tiếp từ chính
phủ, được chính phủ bảo lãnh vay một lượng vốn còn lớn
hơn thế, nhưng chưa đủ, tập đoàn này còn lợi dụng ưu thế
một tập đoàn lớn được nhà nước bảo kê và tự mình đi
tiếp cận với các tổ chức tài chính lớn của nước ngoài
và vay thêm một khoản kếch sù. Số tiền 60 triệu USD phải
trả đợt đầu tiên hiện nay của Vinashin, thuộc nhóm thứ ba
ấy.
Tiếp cận vốn dễ dãi cũng đồng thời là tiền đề cho sự
quản lý lỏng lẻo. Năng lực quản lý không ra gì trong bối
cảnh có một dòng tiền vay quá dễ dãi đã dẫn đến bi kịch
hiện nay của Vinashin. Đừng quên rằng hiện nay chính phủ
Việt Nam (nghĩa là người dân Việt Nam) đang phải chịu trách
nhiệm cho toàn bộ số nợ vay do chính phủ trực tiếp phát
hành trái phiếu quốc tế (700 tr USD) và số nợ vay chính phủ
bảo lãnh cho Vinashin vay vốn từ các tổ chức tín dụng trong
và ngoài nước. 4 tỷ USD nợ của Vinashin, người dân đang gánh
chịu phần lớn số nợ này.
Cuộc đấu giữa Vinashin và các chủ nợ nước ngoài hiện nay
về số tiền 60 triệu USD phải trả đợt đầu tiên là một
cuộc đấu khá công bằng. Vinashin đi vay tiền, các chủ nợ
nước ngoài (gồm cả đại gia ngân hàng sừng sỏ Standard
Chartered Bank) cho vay với những điều khoản thẩm định dễ
dãi (có lẽ họ đặt cược vào việc bảo kê của chính phủ
Việt Nam cho tập đoàn này). Nay Vinashin bị khủng hoảng và
tất nhiên người cho vay phải gánh chịu rủi ro, bởi khoản vay
của họ không có bảo lãnh, thậm chí cũng hầu như không có
tài sản đảm bảo. Kinh tế thị trường, đây là một cuộc
chơi công bằng và các bên phải chấp nhận rủi ro cho sự sai
lầm của mình.
Nhiều người thường thổi phồng nguy cơ tài chính Việt Nam
bị xuống hạng do việc Vinashin không trả được nợ, sẽ gây
khó khăn cho các tập đoàn khác của Việt Nam khi tiếp cận
vốn quốc tế. Điều đó đúng, nhưng tôi lại cho rằng đó là
mặt tích cực của vấn đề. Chính việc các tổ chức quốc
tế dễ dãi cho các tập đoàn nhà nước của Việt Nam vay
tiền, lại góp phần làm tăng mạnh tính kém hiệu quả trong
đầu tư công ở Việt Nam. Trước khủng hoảng, họ đặt
cược niềm tin vào sự bảo lãnh (dù không có cam kết của
chính phủ) của Việt Nam, hay nói cách khác, muốn đặt gánh
nặng nợ nần lên vai người Việt Nam, sự dễ dãi của họ,
góp phần làm tăng sự tha hóa ở Việt Nam và họ nên bị trả
giá về điều đó.
Việc các tập đoàn nhà nước Việt Nam gặp khó khăn khi tiếp
cận nguồn vốn quốc tế, trái lại, lại là vấn đề tích
cực. Vốn thiếu, đầu tư công giảm, nhưng chưa chắc hiệu
quả đầu tư toàn xã hội sẽ giảm. Các tập đoàn kinh tế tư
nhân và có vốn đầu tư nước ngoài, hầu như không chịu ảnh
hưởng gì lắm từ câu chuyện không trả được nợ của
Vinashin, vì xét cho cùng, nếu tổ chức quốc tế nào cho họ
vay, trong quá khứ cũng như trong tương lai, sẽ đều căn cứ
vào hoạt động thực tế của họ, và chất lượng của hoạt
động ấy.
Việc các tập đoàn nhà nước khó vay vốn hơn, sẽ khiến họ
buộc phải nâng cao hiệu quả hoạt động, và đầu tư chọn
lọc hơn. Hơn thế, một lô danh sách lãnh đạo chóp bu bị truy
tố ở Vinashin ít nhiều sẽ góp phần kìm chế động cơ tham
nhũng và thoái hóa ở những đơn vị kinh tế cồng kềnh và
kém hiệu quả này.
<span class="underlined-text">Việt Nam cần đến những cú sốc như
thế này</span>, để dòng vốn đầu tư khi chảy vào Việt Nam
sẽ được cân nhắc, được giám sát kỹ và được sử dụng
hiệu quả hơn. Và đây chính là mặt tích cực của vấn đề.
Việc các tổ chức nước ngoài kêu ca về nguy cơ đánh tụt
hạng tín dụng của VN nói chung, về sự khó khăn tiếp cận
vốn quốc tế, và cả về chi phí vốn cao hơn, như thế, chưa
chắc đã là khó khăn. Tôi lại cho rằng chuyên đó tốt cho
Việt Nam về dài hạn.
_______________________________________
[*] Bài viết được gửi lên Dân Luận dưới dạng phản hồi.
Chúng tôi tách riêng thành bài để giới thiệu tới độc giả,
với tựa đề do chúng tôi đặt.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7292), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét