nhiều những "sự thật còn nhớ được"... Vậy mà trước
câu hỏi này của cặp vợ chồng giáo viên (một cặp friends
hâm mộ) nhân dịp đến thăm tớ và yêu cầu tớ nhớ gì nói
nấy để có thêm tư liệu tham khảo vì ngày nay, dạy lịch sử
cho lớp trẻ, có những câu hỏi được đặt ra thì giáo viên
đành… tảng lờ, không biết!
Ví dụ: "Tại sao không lấy ngày 19/8 làm ngày quốc khánh
mà lại phải chờ đến nửa tháng sau mới tuyên bố độc
lập?" hay "Tại sao bác Hồ uy tín là thế mà khi tuyên bố
độc lập lại chẳng có nước ma nào chịu công nhận? Phải
đến khi ông Mao thắng lợi ở bên Tàu, "cân lên đặt
xuống" cùng nước Nga, mãi đến năm 1950, các đồng chí Tầu
mới công nhận nước Việt nam Dân Chủ Cộng Hoà, mở màn cho
những nước khác làm theo?" Hoặc là "Tàu Tưởng với hơn 50
vạn quân thay mặt đồng minh vào tiếp quản sự đầu hàng
của Nhật với bọn Pháp; thuộc chính quyền Pétain (lúc đó,
bị Nhật giam giữ ở khắp nơi ) có xảy ra xung đột hoặc
cấu kết gì với nhau không?"…. Và hàng loạt những câu hỏi
của cặp vợ chồng nhà giáo trẻ này làm tớ ngớ người ra.
Ừ nhỉ! Thời gian đã làm cho những nhân chứng sống như tớ
còn quên béng đi nữa huống hồ là lớp trẻ sau này (kể cả
những nhà viết sử trẻ) làm sao mà lấp đầy những "lỗ
hổng lịch sử" được?
Và tớ, như có một ngọn đuốc thắp sáng lại cái đầu đã
trở nên lẫn cẫn. Tớ nhớ lại:
1) Đúng là sau cái ngày 19/8 tưng bừng đó, bọn tớ như bắt
được của quý. Chẳng anh nào còn nghĩ đến việc bút nghiên,
bừng bừng khí thế đi "làm cách mạng". Tớ còn nhớ: hồi
đó khi về Thái Bình (nơi bố mẹ tớ làm công chức cho chính
phủ Trần Trọng Kim) tớ được 2 thằng bạn giới thiệu vào
Tự vệ chiến đấu. Tiểu đội tớ hiện nay chết trận,
chết bệnh,chết… oan gần hết, may ra còn sống đến giờ thì
sót lại nghe đâu có tướng Hoàng Kim tức Phó Triệu Tường).
Mỗi ngày chúng tớ đều được tập trung huấn luyện tại
một trụ sở lấy được của nhà một ông thẩm phán tên Thu
nghe đâu "quốc dân Đảng cỡ bự", đã bị thủ tiêu ngay
những ngày đầu 19/8 như ông Phạm Quỳnh. Ngày ngày chúng tớ
đều được một "đồng chí" người Nhật (tên Việt là
Tâm) chạy sang hàng ngũ cách mạng, dẫn đầu chạy đều qua
vườn hoa Barry, lên quá Sở canh nông để đến một vùng đất
trống, hướng dẫn cho các động tác lăn, lê, bò toài, tháo
lắp súng đạn, chiến đấu giáp lá cà... Anh chàng "Tâm
nhật" này nghe đâu về sau, khi Nhật cuốn gói về nước, có
ở lại với ta ít năm nhưng chẳng biết về sau số phận ra sao
thì tớ cũng chẳng có tin tức gì nữa... Buổi chiều thì
được lên lớp chính trị. Người lên lớp chẳng phải ai xa
lạ lại chính là Nguyễn Tài Khoái, con trai nhà văn Nguyễn Công
Hoan, anh thứ trưởng bộ công an Nguyễn Tài bị thất sủng sau
này. Chúng tớ được nghe thấy những từ "không phải Việt
Nam" lần đầu tiên trong đời như: "Phản đế", "phản
phong", "vô sản", "tư bản", "tiểu tư sản","mâu
thuẫn", "giai cấp"... Còn một vị lí luận gia nữa chuyên
về lí luận Mác xít tên Văn Trọng, con chủ hiệu nước mắm
Đức Thịnh, đường Jules Piquet thì thao thao bất tuyệt những
"phép biện chứng", "duy vật", "duy tâm", "mâu
thuẫn", "giai cấp đấu tranh", "chủ nghĩa cộng sản",
"cách mạng tháng 10 vĩ đại"… Bọn tớ nghe đều phục lăn
sát đất vì thấy ông này đúng là một nhà lí luận có trí
thức vì cứ thấy ông ta, tay cầm một cuốn sách tiếng Pháp
mà lại dạy thành tiếng Việt được. Nào ngờ, chính cái ông
Trọng này khi kháng chiến bùng nổ, ông ta lại… ở lại Hà
Nội (!) và sau đó di cư vô nam làm đến thượng nghị sĩ gì
đó của chính quyền Ngô Đình Diệm!
Cũng chính trong những ngày này mà cánh tớ được phổ biến
vì sao mà sau 19/8 lại có một "khoảng lặng không êm ả"
chút nào… Chính đây là thời kì "mặc cả chính trị",
"thanh toán chính trị", "vu cáo chính trị" dữ dội nhất
để có được một chính phủ lâm thời.
Bao nhiêu mạng người, bao nhiêu tên tuổi bị vu
cáo, bêu xấu trong lịch sử, những sự à uôm, hiểu cách nào
cũng được về 2 chữ "yêu nước", "phản động" lúc
này chẳng còn biết đâu mà lần. Tớ có 2 người bạn một
tên Hy, một tên Đáng, cùng lớp, cùng tự vệ chiến đấu cùng
đã từng hô "Việt Nam độc lập muôn năm, Hồ chủ tịch
muôn năm!" đến khản cổ. Vậy mà, sau một buổi đi tập về
bỗng thấy trước cửa trụ sở có một chiếc xe Citroen đen
xì, trên xe có 2 đồng chí "Trung ương về"chờ sẵn và…
"mời đồng chí Hy lên xe có lệnh"! Hy ta chưa kịp hỏi đã
bị tước khẩu súng giả, ấn vào xe. Và từ đó chẳng bao
giờ thấy đồng chí Hy có mặt trên đời nữa. Mãi về sau
mới biết đồng chí Hy là con của một đồng chí trùm quốc
dân đảng đóng tại đường Ôn Như Hầu! Riêng đồng chí
Đáng thì "ù té" sau khi có lệnh nhập Tự vệ chiến đấu
vào Tiểu Đoàn Vệ Quốc Quân Thái Bình của ông Nam Voi để
về sau, vô Nam thành giáo sư kiêm kinh doanh, 2 vợ ở cái nhà to
đùng đường Bùi Viện mà tớ và vài người "cách mạng
đến cùng", vì "tình xưa nghĩa cũ", đến thăm, anh cũng
tránh mặt, không tiếp.
Thời gian này tớ cũng được nghe từ miệng đồng chí Tài
Khoái (do thân tình giữa 2 gia đình và biết tớ học cùng lớp
với em Khoái là Tài Hồng-tức nhà văn Lê Minh sau này), "phổ
biến riêng" cho tớ là: "Cụ Hồ đang phải đương đầu
một lúc với hàng chục kẻ thù... Ai sẽ nắm chính quyền bây
giờ đây? Bọn Quốc dân đảng đang dựa vào đoàn quân Lư Hán
có thể nhảy ra lập chính quyền. Còn phía "Ta", cụ Hồ đã
thuyết phục cho được mấy anh Đồng, anh Giáp, anh Trường
Chinh là: "Dựa vào ai để thành lập chính phủ cho quốc tế
chịu công nhận? Các chú thì còn quá trẻ. Uy tín hoạt động
chính trị trên thế giới chưa có. Cho nên phải mời bằng
được những người có tên tuổi như: Huỳnh Thúc Kháng, Phan
Kế Toại, Hoàng Xuân Hãn, Phan Anh kể cả Nguyễn Hải Thần,
Nguyễn Tường Tam,… ra lập chính phủ. May ra thế giới mới
có thể."… Thế là xảy ra một cuộc thương lượng kéo dài
và căng thẳng với đầy đủ các đòn phép ngoại giao mà sau
này kẻ thì gọi là thắng lợi của Việt Minh là "nhờ cụ
Hồ giỏi đoàn kết toàn dân", kẻ thì bảo cụ Hồ phải
đúc cả người vàng (?) để dâng cho Lư Hán để Lư Hán ép
Nguyễn Hải Thần chấp nhận làm Phó cho chủ tịch Hồ… trong
một chính phủ liên hiệp độc lập lâm thời để kịp thời
ra mắt vào ngày 01/09/45 kẻo để Hội Quốc Liên dính vào thì
bên nào cũng sẽ mất cả chì lẫn chài... Tuy nhiên cũng theo
như những gì tớ được phổ biến thì vì "trục trặc kĩ
thuật" nên đến phút cuối cùng lại lùi lại một ngày nên
ngày độc lập trở thành ngày… mùng 2/9! Không như Cuba sau
này, khi cướp chính quyền, Fidel Castro thương lượng thành công
với Liên Sô, với Blass Roca tổng bí thư đảng cộng sản Cuba
nên được đứng ra làm thủ tướng kiêm luôn tổng bí thư
đảng cộng sản (mà chính Castro chưa bao giờ là đảng viên
đảng cộng sản!?). Vậy là, Castro đã chọn luôn ngày Tết Tây
mùng 1/1 làm ngày quốc khánh cho nó gọn, tiện và…. đỡ tốn
kém sau này. Đâu có phải như các ngày Cát- tó- duy- dê
(14/7/1789), ngày phá ngục Bastille của Pháp được lấy ngay làm
ngày Quốc Khánh...
Cho nên, cái ngày quốc khánh hay Ngày độc lập của nước ta
nó ra đời vào cái ngày chẳng đánh dấu cái gì. Chẳng lẽ
lại kỷ niệm ngày đưa cả lũ "phản động" vào… bẫy
"đoàn kết, đoàn kết đại đoàn kết - thành công, thành
công, đại thành công!"
Chuyện nước ta nó chẳng giống ai là thế đó!
Tất cả những mẩu chuyện có thật này, nhớ đến đâu tớ
kể đến đấy chẳng biết có bổ sung cho nhận thức của cặp
vợ chồng giáo viên sử này không? Ai còn sống bổ sung cho tớ
tài liệu để lớp hậu sinh khỏi thắc mắc!
2) Ngày mùng 3/9 năm nay không còn là ngày giỗ cụ Hồ nữa. Lí
do thì chẳng cần ai giải thích vì… "vì sao thì ai cũng hiểu
vì sao!"
a) Đơn giản nhất là: Trung ương không muốn làm mất phấn
khởi toàn dân vì cái chết của cụ Hồ lại rơi trúng vào cái
ngày vui độc lập này! Báo chậm đi một ngày thì lợi trăm
bề hơn là hại. Vả lại, cụ Hồ cả cuộc đời hy sinh cho
cách mạng đã bao lần phải thay họ đổi tên, thay cả năm sinh
tháng đẻ… thì giỗ có chậm một ngày chắc cụ cũng chẳng
trách cứ gì! Vừa có lý vừa có tình quá đi chứ lị!
b) Sau một thời gian dài "đổi mới tư duy", các cấp lãnh
đạo mới thời nay chắc đã nhận thấy cần phải bạch hoá
cái chuyện chẳng nên "bí mật" đã bị bật mí này làm gì!
Thế là 2/9 và 3/9 cũng như 19/8 đều tổ chức gọn nhẹ vào
làm một! Sự "đổi mới"này, suy cho cùng cũng có nhiều cái
lợi. Trước hết là kéo dài thời gian tuyên truyền (suốt từ
19/8 đến 3/9) để toàn dân giỗ cụ bằng cách "nhớ ơn
Người đã lãnh đạo toàn dân đứng lên xây dựng nên một
nhà nước độc lập đầu tiên", "nêu gương sáng cho toàn
thế giới bị đô hộ,áp bức đứng lên giành lại chính
quyền trong tay thực dân,đế quốc!" Còn họ dành chính quyền
bằng cách nào, độc lập thật sự hay "giả hiệu" thì...
có lẽ lịch sử đã trả lời nên ai cũng đã biết. Khỏi
phải giải thích…
Bởi dzậy, năm nay không có lễ mùng 3/9. Riêng những tin đồn
từ những "kẻ xấu" và những "lực lượng thù địch"
tung ra: Cụ Hồ tự ý chọn ngày mùng 2/9 để chết bằng cách
rút hết các ống thở, ống ăn ra trong lúc hai cháu y tá "sơ
ý vắng mặt" để nhằm mục đích gì thì…. ôi thôi, tớ
cũng chịu, chẳng dám giải đáp! Tớ chỉ dám nghĩ trong bụng:
Đời nào ông cụ lại "chơi khăm"toàn dân như thế?… Hoặc
có khi "ông cụ muốn cái chết của mình không nên làm dân
chúng vì buồn mà mất vui chăng?:
3) Để khỏi hẫng hụt, ngày 19/08 đã không tổ chức gì rềnh
rang, ngày mùng 2/9 lại chỉ có một ngày,… xem chừng chưa
đủ "đô", (dù khắp nơi đùng đoàng pháo hoa giống nhau y
hệt) vẫn chưa đủ lượng thời gian để nhắc lại các công
tích của Đảng, của Bác, nhất là cái thành tích vinh quang
nhất là "Một nước nhỏ mà đánh thắng hai Đế Quốc
to"... Là nước "đánh thắng giặc Mỹ, tiến thẳng vào
hang ổ của bọn bù nhìn giải phóng miền nam, thống nhất
đất nước", "tiến thẳng vô Sài Gòn, húc đổ cánh cổng
dinh lũy cuối cùng và bắt sống toàn bộ nội các Dương văn
Minh" v.v và v.v... năm nay người ta kéo dài theo ngày lễ lớn
2/9 bằng một ngày gọi là "Ngày âm nhạc Việt Nam 3/9″, một
công cụ tuyên truyền, ngợi ca đắc lực, ồn ào, ngoan ngoãn
và hiệu quả nhất. Tớ cũng bị "cật vấn" trên cương vị
"nguyên nhạc sỹ" nên tớ phát biểu sự hiểu biết nông
cạn của tớ như sau:
a) Chẳng phải chỉ có nước ta mới có "ngày âm nhạc"
nhưng ngày âm nhạc của người ta là ngày toàn dân đều tự
giác phấn khởi ra đường. Hát hò, ai có kèn, có trống, có
đàn gì đều được mang ra đường phố để biểu dương trình
độ văn hoá âm nhạc của nước mình. Tại nước Pháp, thời
của bộ trưởng văn hoá Jacques Lang, ông luôn dẫn đầu đoàn
diễu hành hát, hò, kèn, trống, đàn, địch…. đi khắp phố
rồi kết thúc ở nhà thờ Notre Dame bằng một cuộc hoà nhạc
của dàn nhạc giao hưởng quốc gia với chính Jacques Lang ngồi
biểu diễn một bản Concerto cho piano, tạo nên một không khí
phấn khởi, tự hào cho nhân dân Pháp về trình độ văn hoá âm
nhạc của mình.
b) Ở Việt Nam ta chọn ngày mùng 3/9 là ngày âm nhạc bỗng gợi
nhớ cho tớ về những tác phẩm âm nhạc viết trong cái thời
kì "cách mạng mùa thu" này. Đúng là ngày 19/8 đã nở rộ
lên một phong trào âm nhạc yêu nước chưa từng thấy.
"Mười chín tháng tám", "Lá cờ tháng tám", "Đời sống
mới", "Khoẻ vì nước", "Tiếng kèn rạng đông",
"Việt Nam minh châu trời Đông",… kể cả những bài ngợi
ca cụ Hồ như "Hồ Chí Minh muôn năm", "Dân nam ơi biết ơn
cụ Hồ", "Đuốc gươm thiêng vung cho nước nhà".,"Dân Nam
ơi! biết ơn cụ Hồ là người.." Đi đâu cũng thấy toàn dân
chân 1, 2 đi đều bước, miệng hát những bài ca hoàn toàn chỉ
có động viên lòng yêu nước không có một lời nào động
tới một Đảng nào, một giai cấp nào… Tất cả chỉ là
tiếp tục truyền thống của những bài hát gợi lên lòng yêu
nước trước đó như "Đống Đa", "Chi Lăng", "Bạch
Đằng", "Tiếng gọi thanh niên" của Lưu Hữu Phước, hoặc
của nhóm Đồng Vọng. Nhưng, sau ngày mồng 2 tháng 9/45 thì đố
tìm thấy một bài hát nào ca ngợi độc lập tự do hạnh phúc
hay có chữ mồng 2 tháng 9 trong nội dung, trừ bài "Nắng Ba
Đình" của Bùi Công Kì do chính anh hát và thu đĩa. Nhưng bài
hát này sau đó chẳng ai nhắc tới. Có nhiều lí do có thể
phân tích nhưng cái lí do duy nhất để nó không thể phổ biến
được là: Đang hát bỗng dưng dừng lại để hỏi một câu
"Tôi nói đồng bào nghe rõ không?" cũng làm toàn dân không ai
"dám" bắt chước rồi! Còn sau đó, khi nổ ra kháng chiến
là mở đầu cho một giai đoạn âm nhạc chiến đấu với kẻ
thù, một loại âm nhạc mà ai cũng có thể trở thành "nhạc
sỹ" vì chỉ cần hô lên các khẩu hiệu có lên, có xuống,
có chậm, có nhanh, là đủ tiêu chuẩn phục vụ công nông binh
rồi. Còn một số tác giả của những bài hát tớ mới kể ở
trên thì… đã "tịt ngòi" thậm chí sau này, ở lại Hà
Nội, không tham gia kháng chiến hay vô Nam cũng mong sao đừng ai
nhắc tới những tác phẩm yêu nước chung chung của mình nữa
(Điển hình là hai nhạc sỹ Minh Tâm và Hùng Lân.)
c) Có lẽ thiếu tác phẩm để kỉ niệm nên ngày âm nhạc
mồng 3/9 của nước ta nó chả giống ai vì nó chẳng phải là
một phong trào âm nhạc xuất phát từ quần chúng mà chỉ là
các cuộc biểu diễn, trình bày những tác phẩm chống Mỹ, ca
ngợi Đảng, ca ngợi chế độ,hô hào chiến tranh… cũ mèm
hoặc mới sáng tác của các "nhạc sĩ đương chức đương
quyền" được bao cấp để huy động hàng ngàn diễn viên ra
khắp công viên đường phố biểu diễn không lấy tiền mà
người nghe thì… có gan lì đến mấy cũng khó mà dự được
từ đầu đến cuối!
Tóm lại, hai vấn đề cũ và một vấn đề mới mà tớ giải
đáp cho 2 vợ chồng friends của tớ xem ra cũng có phần nào
thoả mãn được 50% những thắc mắc của 2 người mà tớ
tạm gọi là những người có trí thức vì có nghĩ suy về tình
hình đất nước. Tớ mong sẽ được nhiều người giúp tớ
bổ sung thêm những tài liệu cụ thể hơn vì: trí nhớ của
tớ bây giờ quả là kém đi rất nhiều rồi, thậm chí cái tên
ông chủ tịch quốc hội Nguyễn Phú Trọng tớ cũng quên gõ
thành Lê Phú Trọng nữa là./.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6327), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét