đô của ông Bùi Tiến Dũng, Tổng giám đốc Ban quản lý dự
án 18, làm xôn xao dư luận xã hội. Khi ông ta bị bắt giam thì
những người am tường chuyện hậu trường đã nói tới "cái
sảy, nảy cái ung" và một "cơn động đất" sẽ xảy ra
làm "sụp đổ" căn biệt thự đẹp nhất cơ quan Bộ GTVT ở
số 80 phố Trần Hưng Đạo – Hà Nội. Đó là nơi ông Bộ
trưởng Đào Đình Bình và Thứ trưởng thường trực Nguyễn
Việt Tiến ngồi làm việc. Diễn biến của trận động đất
không phải xảy ra mấy giây mà dồn dập vào những ngày cuối
tháng 3, đầu tháng 4.2006.
Ngày 29.3:
Thủ tướng Phan Văn Khải ký quyết định số 481/QĐ-TT tạm
đình chỉ chức vụ Thứ trưởng GTVT Nguyễn Việt Tiến để
kiểm điểm.
Ngày 31.3:
Thủ tướng gửi văn bản tới Bộ Chính trị đề nghị tạm
đình chỉ công tác của Bộ trưởng GTVT Đào Đình Bình.
Ngày 1.4:
Ban bí thư TW Đảng ra quyết định 4735 đình chỉ sinh hoạt
đảng của ông Nguyễn Việt Tiến tại Ban cán sự Đảng bộ
GTVT, BCH Đảng bộ Khối các cơ quan kinh tế TW và BCH Đảng bộ
cơ quan Bộ GTVT.
Ngày 3.4:
Bộ Chính trị họp xét kỷ luật ông Đào Đình Bình nhưng để
ngỏ … cho ông Bình tự nhận hình thức kỷ luật.
Ngay buổi chiều, tại phòng làm việc, ông Đào Đình Bình viết
đơn xin từ chức Bộ trưởng GTVT, Bí thư Ban cán sự đảng
bộ GTVT và xin rút tên khỏi danh sách dự Đại hội Đảng toàn
quốc lần thứ X.
Ngày 4.4:
Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an bắt tạm giam ông Nguyễn
Việt Tiến …
<center>* * *</center>
Quay trở lại những hình ảnh đầy sóng gió cách đây hơn
bốn năm để thấy một thảm cảnh tan hoang, xơ xác đã xảy ra
(do những hệ lụy của vụ án PMU18) tại cơ quan đầu não của
Bộ GTVT. "Rắn đã mất đầu", hoạt động ở các cục, vụ
tham mưu gần như tê liệt và lúc này, mọi người lại rì rầm
chuyện ông A, ông B… sẽ lên thay quyền Bộ trưởng, ông C,
ông D… sẽ được về làm bộ trưởng. Trong bối cảnh xáo
trộn nhân tâm như thế, ông chủ tịch kiêm Tổng giám đốc
Tổng công ty công nghiệp tàu thủy Phạm Thanh Bình cũng thử so
găng cùng các đối thủ. Cái rủi của người này có thể là
cái may của người khác. Nắm được lợi thế ngành đóng tàu
đang phất lên nhờ khoản vốn vay "từ New York bay xuống" và
dư âm của bản hợp đồng đóng 15 tàu hàng khô 53.000 DWT cho
hãng Graig – Anh Quốc, ông Phạm Thanh Bình muốn chứng tỏ sức
mạnh của mình bằng việc gấp gáp tổ chức hạ thủy con tàu
53.000 DWT đầu tiên mang tên HL01-Florence vào chiều tối ngày
6.4.2006 tại Nhà máy đóng tàu Hạ Long – Quảng Ninh.
Buổi lễ hạ thủy được chuẩn bị khá kỹ lưỡng, rình rang
vì sự có mặt của Phó Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và nhiều
quan chức cao cấp khác. Sự có mặt của ông Phó Thủ tướng
(đang được phân công theo dõi hoạt động của vài bộ, trong
đó có Bộ GTVT) giữa lúc nước sôi lửa bỏng mang nhiều hàm
ý sâu xa nên mặc dù có rất nhiều chuyên gia khuyên can ông
Bình chưa nên hạ thủy con tàu vì điều kiện con nước và
triền đà thiếu an toàn, ông ta không nghe và vẫn quyết định
tiến hành theo chương trình đã lập.
Khi chai sâm-banh đập mạnh vào đuôi tàu vỡ tan theo phong tục,
con tàu lao xuống nước… Những lời chúc tụng ngợi ca, những
cái bắt tay hoan hỷ, làm chủ lẫn khách ngất ngây. Nhưng khi
họ ngủ gà, ngủ gật trên xe trực chỉ Hà Nội thì một vết
rách lớn ở vỏ tàu khu vực khoang hầm số 4 làm nước biển
tràn ngập nhiều khoang, cỗ máy chính giá trị hàng triệu đô
la cũng bị đe dọa bởi các khoang đang thông nhau qua những lỗ
công tác. Tin dữ đến tai ông Bình. Đế trấn an dư luận, cả
ông Giám đốc Nhà máy đóng tàu Hạ Long lẫn ông Phạm Thanh
Bình đều xuất hiện trong bản tin thời sự tối 9.4 của Đài
truyền hình Việt Nam. Các ông nói bừa rằng "<em>sự cố rò
tàu Florence khi hạ thủy là bất khả kháng</em>", còn nguyên
nhân là "<em>do một thanh dầm gỗ bị xô lệch đã dựng
đứng lên và đâm vào vỏ ngoài của tàu. Cú đâm đã khiến
vỏ tàu tại khoang hầm số 4 bị xé một lỗ thủng dài gần 1
mét</em>".
Sự việc xảy ra ngoài mong đợi của ông Phạm Thanh Bình đã
bồi thêm một cú đấm trời giáng vào thời khắc xấu nhất
của ngành GTVT, ảnh hưởng rất lớn đến tương lai của chính
ông. Do vậy, ông phải tìm mọi cách bưng bít thông tin hậu
quả tai họa này.
Người ngoài nghe qua rồi cũng lắng dần nỗi hoài nghi, chỉ
người trong ngành, chẳng mấy ai tin lời ông Bình nói. Thực
tế là vết rách dài 3-4 mét, hàng chục ngàn m3 nước đã tràn
vào. May mà máy chính chưa hoạt động nên sự cố chỉ dừng
lại ở phần vỏ đáy. Tuy nhiên, việc hàn vá, bơm nước ra
chỉ là biện pháp cấp cứu tạm thời. Muốn sửa chữa đến
nơi đến chốn phải cho con tàu chạy vào tạm Nhà máy sửa
chữa tàu biển Huyndai-VNS tận Khánh Hòa mới có đủ triền đà
và thiết bị. Như vậy, VNS và Nhà máy Đóng tàu Hạ Long phải
chi thêm nhiều tỷ đồng để "bù" vào thói chơi ngông của
ông chủ tịch!
Chẳng rõ ông báo cáo lên cấp trên thế nào về chuyện tàu
rách vỡ, mà lại vỡ đúng con tàu đầu tiên của sê-ri tàu
53.000 DWT đã mang lại cho ông sự vinh thân, phì gia, con đường
công danh rực rỡ mở ra phía trước? Có lẽ lời tâu trình êm
ái lắm và hợp lý lắm nên chỉ hơn một tháng sau, vào ngày
15.5.2006 bản đề án thí điểm thành lập Tập đoàn công
nghiệp tàu thủy Việt Nam được nhanh chóng thông qua. Và ngay
lập tức, quyết định thành lập Tập đoàn do ông Phan Văn
Khải ký không cần có đề nghị của Bộ GTVT đã chính thức
đưa ông Phạm Thanh Bình ngang hàng, phải lứa với những
người lãnh đạo Bộ GTVT dù về mặt hình thức, Bộ GTVT vẫn
được giao quản lý VNS. Vì sao ông ta và kể cả các thành viên
hội đồng quản trị đựợc đặc quyền ấy? Đó là vì chính
Thủ tướng ký quyết định bổ nhiệm và có việc gì cần,
ông bẩm báo trực tiếp với người lãnh đạo chính phủ, còn
Bộ "chủ quản" là câu chữ nói cho vui, chẳng có thực
quyền quản lý VNS.
Chiểu theo Điều 1 (mục 7) của quyết định số 104/2008/QĐ-TTg,
ông Thủ tướng là người trực tiếp phê duyệt mục tiêu,
chiến lược, kế hoạch dài hạn và ngành nghề kinh doanh, phê
duyệt điều lệ, phê duyệt sửa đổi và bổ sung điều lệ,
tổ chức lại, giải thể, đa dạng hóa sở hữu, bổ nhiệm
thành viên HĐQT, chủ tịch HĐQT là chủ tịch Tập đoàn… và
người ta chỉ cần có ý kiến của các bộ liên quan mà thôi.
Tiếp đó, Thủ tướng còn trực tiếp phê duyệt các dự án
của Tập đoàn VNS, các dự án đầu tư ngoài ngành thuộc thẩm
quyền quyết định của Thủ tướng theo quy định của pháp
luật về đầu tư. Còn Bộ GTVT được làm có hai việc chính:
"báo cáo Thủ tướng Chính phủ ý kiến khi HĐQT Vinashins trình
chính phủ về mục tiêu, chiến lược, điều lệ, sửa đổi
và bổ sung điều lệ, tổ chức lại, giải thể, bổ nhiệm
thành viên HĐQT"… và điều thứ hai là cùng các Bộ Công
nghiệp (nay là Bộ Công thương), Kế hoạch và Đầu tư…
"giám sát thực hiện các dự án đầu tư của VNS thuộc thẩm
quyền của pháp luật về đầu tư". Các Bộ Tài chính, Bộ
Nội vụ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng được phân công
kiểm tra, giám sát theo phần việc chuyên môn nhưng rõ ràng là,
kể cả Bộ GTVT là nơi ruột thịt nhất cũng không được
trực tiếp chỉ đạo và kiểm tra VNS trong mọi lãnh vực. Hơn
thế nữa, vào lúc Tập đoàn VNS ra đời, ông Hồ Nghĩa Dũng,
nguyên Bí thư tỉnh ủy kiêm Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi
được phê chuẩn giữ chức Bộ trưởng GTVT thay ông Đào Đình
Bình bị Quốc hội miễn nhiệm vào ngày 29.6.2006 tại kỳ họp
thứ 9 của Quốc hội khóa XI. Ông vốn là kỹ sư cán thép,
tốt nghiệp tại Hungari nên là người "ngoại đạo" ngành
GTVT. Ngày 11.7.2006, khi đưa ông Hồ Nghĩa Dũng tới nhậm chức
tại 80 Trần Hưng Đạo, ông Nguyễn Tấn Dũng nhắc đến công
lao của ông Đào Đình Bình và đề nghị tân bộ trưởng
"xắn tay" cùng tập thể lãnh đạo ngành mau chóng giải
quyết các vấn đề nhức nhối do hậu quả của vụ án PMU18,
hoàn thành nhiệm vụ năm 2006 để lấy lại uy tín của ngành.
Giữa một bãi lầy như vậy cộng với các cơ quan tham mưu của
Bộ gần như án binh bất động, ông Hồ Nghĩa Dũng chơi vơi
trong hàng núi công việc bị bỏ bễ từ đầu năm nên khi nghe
về những hoạt động sản xuất kinh doanh của tập đoàn VNS,
ông không thể tự mình phân tích, đánh giá đúng, sai, hay, dở.
Đây là cơ hội cho VNS qua mặt Bộ GTVT một cách dễ dàng.
Những dự án đầu tư mặc dù chuẩn bị hết sức sơ sài và
chẳng có cơ quan nào thẩm định nhưng đầy ắp mỹ từ về
hiệu quả kinh tế, về cả "ý nghĩa nhân văn", đã được
phê duyệt rất dễ dàng. Con số hơn 180 dự án lớn, nhỏ đưa
vào danh mục đầu tư để nâng cao năng lực đóng tàu cực
lớn và gấp gáp xây dựng ngành công nghiệp phụ trợ tiến
tới mục tiêu nội địa hóa hơn 60% (tương lai đến 75%) sản
phẩm đóng tàu đã cuốn nhiều cơ quan đầu não, nhiều ngân
hàng, nhiều địa phương vào vòng xoáy của chiếc chân vịt
Vinashin mới đúc vội từ loại hợp kim pha đồng lẫn đất.
Trước khi cái chân vịt dỏm này tan vỡ, nó đã kịp nghiền
nát hàng chục container chở tiền xuống biển sâu.
Tiền xài như nước nên chẳng mấy đã hết nhẵn, dù được
hà hơi tiếp sức, dù được Ngân hàng phát triển Việt Nam lên
cơn mê muội triền miên dốc tiền vào con tàu thủng đáy, VNS
vẫn khát vốn để tiếp tục bỏ vào các dự án không tiền
khoáng hậu và một phần không nhỏ dùng để đảo nợ và trả
lãi các khoản vay. Để mong được cấp trên rủ lòng từ bi và
các ngân hàng trong nước, ngoài nước yên lòng cấp vốn, VNS
sử dụng nhiều kênh quảng bá hình ảnh của một "tập đoàn
kinh tế" hùng mạnh, sẵn sàng chiều chuộng, o bế nhiều nhà
báo đến viết bài, đưa tin theo ý muốn của ông chủ. Trong
làng báo, chẳng ai lạ gì mặt mũi một ông "lít-đơ"
trước kia công tác ở một Đài phát thanh truyền hình rồi
chuyển qua phòng quảng cáo một tờ báo "nhớn", chuyên dẫn
dắt đồng nghiệp theo gót ông chủ tập đoàn. Chẳng thế mà
ở Khu kinh tế Hải Hà mới phun được vài chục ha rồi để
hoang hóa mặc cho mưa dập sóng vùi, có ông nhà báo được VNS
mời sang Nhật Bản, đã ca ngợi dự án hết lời, tưởng như
cả khu kinh tế sắp cắt băng khánh thành! Nhờ chiêu PR loảng
xoảng tiếng gõ vào vỏ tàu, người ta thường nghe điệp khúc
VNS đã ký được mười mấy tỷ đô la, hợp đồng đóng tàu
đủ xài đến 2012, 2015 !!! Cái con số tỷ, tỷ đô la đó cũng
chẳng mấy khi nhất quán. Lúc thì 4,5 tỷ, lúc thì 8 tỷ…
nhưng tựu trung lại, là để vòi vay thêm tiền. Muốn tăng thêm
"độ tin cậy" của các định chế tài chính quốc tế, ông
Phạm Thanh Bình ký kết hợp đồng chỉ định, rồi tái chỉ
định Công ty kiểm toán KPMG có trụ sở đóng tại Hà Lan để
làm công tác kiểm toán và tư vấn quản trị cho mình. Ông bảo
rằng, với một cơ quan kiểm toán danh tiếng lẫy lừng như
KPMG, VNS sẽ minh bạch hóa công tác tài chính, nâng lên mức uy
tín quốc gia để bất cứ tổ chức tiền tệ hay ngân hàng
quốc tế nào nhìn vào là … OK ngay! Nhiều người cố tin lời
ông Phạm Thanh Bình vì KPMG đang hoạt động ở hơn 140 quốc gia
và vùng lãnh thổ, có tới 165.000 nhân viên thì không lý gì
phải nghi ngờ vào năng lực và kinh nghiệm của công ty xuyên
quốc gia này. Thế nhưng tại trang Web của Tập đoàn VNS, chẳng
ai thấy một dòng báo cáo tài chính nào trong mục "quan hệ
đầu tư", càng chẳng bao giờ thấy VNS "khoe" báo cáo kiểm
toán do KPMG thực hiện. Chuyện thật giả thế nào, chuyện vàng
thau lẫn lộn đến mức nào xung quanh bản hợp đồng kiểm
toán với KPMG chưa ngã ngũ thì vào đầu tháng 1.2009, Chủ tịch
Phạm Thanh Bình "đơn phương" công bố kết quả hoạt động
kinh doanh năm 2008. Ông chủ tịch loan tin thị trường vận tải
biển sụt giảm do khủng hỏang kinh tế thế giới nên VNS có
khoảng 10% giá trị hợp đồng bị hủy và 40% hợp đồng kéo
dài thời hạn tuy nhiên vẫn bảo đảm đủ việc làm cho các
nhà máy đóng tàu biển đến hết năm 2010. Ông cũng "vui
mừng" thông báo năm 2008, VNS đạt giá trị tổng sản lượng
hơn 36.800 tỷ đồng, doanh thu đạt trên 32.538 tỷ đồng, tăng
39-48% so với năm 2007. Sau khi trừ các khoản chi phí, trả tiền
lãi vay… các ông còn lãi 1.000 tỷ đồng! Thật là ấn tượng
trước những "thành tích" của VNS. Và ông cũng nói rằng
đến tháng 3.2009, KPMG sẽ công bố báo cáo kiểm toán VNS với
các số liệu chi tiết về tổng tài sản và lợi nhuận. Tháng
3 tới, tháng 4 qua… và cho đến hôm nay, các báo cáo (nếu có)
vẫn ở trong vòng … bí mật. Theo kết luận của Ủy ban kiểm
tra Trung ương ngày 5.7.2010, "trong những năm qua Tập đoàn đã
báo cáo không trung thực về tình hình tài chính của doanh
nghiệp". Điều đó cho thấy không riêng có ông Bình mà cả
tập thể thành viên Hội đồng quản trị và Ban Tổng giám
đốc điều hành VNS đã đồng thanh dối trá, biến lỗ thành
lãi để lừa bịp từ Thủ tướng đến dư luận xã hội. Họ
phải chịu trách nhiệm về sự đồng lõa và che giấu nhằm
động cơ trục lợi, tiếp tay cho ông Phạm Thanh Bình có điều
kiện thao túng, chuyên quyền, vô hiệu hóa cả đảng bộ Tập
đoàn lẫn hệ thống tổ chức điều hành.
Sự tha hóa, dối trên, lừa dưới của lãnh đạo tập đoàn VNS
đã đẩy hàng chục ngàn công nhân, trong đó có nhiều thợ
giỏi, tay nghề cao lâm vào cảnh mất việc làm, giảm thu nhập,
nhiều tháng không nhận được tiền lương, gia đình con cái
khốn đốn. Xin hãy vào Nhà máy đóng tàu Bến Thủy tọa lạc
trên đất Nghi Xuân – một công ty con thuộc Công ty công
nghiệp tàu thủy Nam Triệu (NASICO), dưới quyền quản lý một
thời của ông Trần Quang Vũ (đương nhiệm Tổng giám đốc
điều hành VNS) – để thấy tình cảnh cơ cực của hơn 600
cán bộ, công nhân như thế nào! Số là từ năm 2006, sau khi
giám đốc Phan Đình Thuận qua đời, Nhà máy đóng tàu Bến
Thủy nho nhỏ nhưng vẫn sống bình yên, no đủ được đưa về
làm con của NASICO. Ông Trần Quang Vũ háo hức lập dự án đầu
tư tiền của để nâng cấp nhà máy có thể đóng được tàu
đến 10.000 DWT với số vốn 900 tỷ đồng, sẽ tuyển dụng
thêm cả ngàn công nhân vào làm việc để đạt con số 3.000
người! Trong danh mục xây dựng thấy có đủ nhà xưởng, ụ
tàu, mua sắm nhiều thiết bị hiện đại, lắp đặt cần cẩu
lớn, xây hệ thống bến bãi, giao thông nội bộ trên diện
tích mở rộng thêm 16 ha. Một khu văn phòng được xây cất
tốn kém, một khách sạn mang tên "San hô đỏ" ở bãi biển
Xuân Thành, đầu tư xấp xỉ 90 tỷ đồng ra đời … Cái gì
cũng mới toanh xóa sạch dấu vết nhà máy cũ (đang còn dùng
tốt) để chứng tỏ tài nghệ của ông Tổng giám đốc NASICO.
Chỉ tiếc rằng ông Vũ "quên" tập trung vốn xây dựng
triền đà! Thế là hai con tàu trọng tải 7.000DWT có giá trị
500 tỷ đồng không hạ thủy được vì triền đà không bảo
đảm an toàn. Công ty TNHH Rạng Đông (Thanh Hóa) thuê đóng 2 tàu
cũng bị mắc kẹt vì NASICO "chót" vay tiền trước của
khách hàng đầu tư lung tung, chẳng còn tiền mua vật tư nên 1
chiếc đã lắp ráp sườn khung, 1 chiếc trơ trọi dàn khung
xương, chẳng biết đến lúc nào nhà máy mới giao được tàu
cho khách! Tàu nhỏ, tàu lớn không xong, tiền lương của công
nhân cũng không có trả. Tính đến hết năm 2009, Nhà máy nợ
bảo hiểm xã hội Hà Tĩnh hơn 3,8 tỷ đồng trong đó số tiền
bảo hiểm y tế là 1,8 tỷ đồng. Mấy trăm công nhân cần khám
bệnh không có thẻ bảo hiểm y tế, nên nhiều người bỏ
tiền túi về quê xin mua bảo hiểm y tế tự nguyện để khám,
chữa bệnh. Thật là tủi nhục, đau đớn cho số phận của
hàng ngàn công nhân đang lắt lay chờ đợi tiền lương, tiền
bảo hiểm ở các nhà máy đóng tàu Đà Nẵng, Cam Ranh, ở Công
ty TNHH một thành viên công nghiệp thủy sản VNS trong khu công
nghiệp Tam Hiệp, huyện Núi Thành (Quảng Nam) và kể cả ở
những nhà máy đóng tàu "đàn anh" ở Nam Định, Hải Phòng,
Quảng Ninh cũng chịu chung số phận hẩm hiu.
<center>* * *</center>
Tại sao VNS và những người lãnh đạo Tập đoàn này đã bưng
bít sự thật phũ phàng đến hơn bốn năm trời kể từ ngày
thành lập "thí điểm" mới bị phanh phui phần lớn?
Tại sao điều lệ hoạt động và quy chế tài chính của Tập
đoàn VNS không được ai phê duyệt và chẳng ai nhắc nhở VNS
phải mau chóng đệ trình? Bốn năm qua, VNS được thả lỏng
như con ngựa hoang trên đồng cỏ, nó không bị chi phối, không
bị chế tài bởi không ai trực tiếp quản lý nó. Cơ quan kiểm
toán nhà nước mấy lần "lên kế hoạch" kiểm toán VNS thì
lại "trùng" vào kế hoạch thanh tra nên sợ "bị chồng
chéo", họ "đành" thúc thủ chờ dịp nào thuận tiện. Còn
cơ quan thanh tra, vào nhiều lần nhưng làm chưa rốt ráo, chưa
sờ đến "hang ổ" của VNS vì vậy chẳng phát hiện được
gì. Đó là do năng lực hay do…???
Tóm lại, từ việc "thí điểm" thành lập đến việc phải
"tái cơ cấu" VNS là sự trả giá đau đớn nhất vì sự vô
trách nhiệm của những cá nhân và tổ chức liên quan đến
hoạt động của VNS hơn bốn năm qua.
Tuy vậy, vẫn có một an ủi là: Nhờ có khủng hoảng kinh tế
nên VNS không vay được thêm nhiều tiền từ các ngân hàng trong
và ngoài nước. Nếu không, bây giờ, nhân dân này, đất nước
này sẽ è cổ trả nợ thay VNS hàng chục tỷ đô la chứ không
phải 4,5 tỷ như đã công bố!
L. T. T.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6244), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét