sách kinh hoàng lắm, vẫn chăm chỉ mua sách, vào thư viện... mà
bản thân mình đây, ngoài chuyện vẫn chăm chỉ đọc thì...
sách của mình cũng được bạn bè và công chúng thương mà mua
cho.</em>
<em>Song về cơ bản thì, dân ta giờ đọc sách ít quá. Nhà mình
có cả nghìn cuốn sách, giấu trong buồng ngủ, ai vào thấy
cũng kinh, nhưng hai cô con gái thì... chả mó đến bao giờ.
Chúng không có thời gian và cả không... thích. Vừa rồi cô em
về nghỉ 30/4, bảo ba tìm cho con một cuốn đọc đỡ buồn, chu
choa, hôm ấy mình vui như được... huân chương sao vàng...</em>
<center>* * *</center>
Trong một chương trình "Chiếc nón kỳ diệu" có chủ đề Văn
Học Thế Giới, bốn tên sách thuộc loại kinh điển được
đưa ra để đố là Tây du ký, Ông già và biển cả, Người
mẹ và thần thoại Hy Lạp. Bốn người đoán (mò) trúng tên
sách gồm một kỹ sư, một bác sĩ, một giáo viên tiểu học,
và một học sinh phổ thông trung học. Điều kinh hoàng là khi
người dẫn chương trình hỏi rằng bạn đã đọc cuốn sách
ấy chưa, thì họ đều trả lời rằng... chưa có điều kiện
đọc? Hỏi tên tác giả cũng chịu. Có một người nhận đã
đọc sơ sơ cuốn Thần Thoại Hy Lạp, nhưng khi hỏi lại rằng
biết nhân vật nào trong ấy thì lại chỉ biết mỗi... Venus.
Thực ra nếu đã đọc Thần Thoại Hy Lạp thì nhân vật đầu
tiên không thể không biết là thần Dớt, rồi đến Hêra,
Prômêtê, Apôlông, Hêraclít... chứ Vênus chỉ thấp thoáng, có
chăng là ở các phiên bản tượng đang bày bán nhan nhản mà
thôi? Người khác biết tiếng Nga, thế mà người dẫn chương
trình mớm đến Go rơ ky tiếng Nga là gì cũng không hiểu. Mà
cuộc chơi này đã được thông báo chủ đề cho các người
chơi, chứ nếu không báo, không hiểu còn sượng sần tê tái
và vô duyên đến như thế nào? Ở chương trình Đường lên
đỉnh Olimpia hôm sau có 2 cháu "vượt chướng ngại vật" rất
giỏi, trả lời được gần hết các câu hỏi đề ra, trừ
một câu: Tác giả Bỉ Vỏ là ai? cháu chịu không trả lời
được, đây là câu duy nhất hai cháu chịu thua. Quá thất
vọng, nhân có khá đông các cháu học sinh cấp 3 đang tụ tập
học nhóm, tôi hỏi các cháu một số tên sách có tính chất
kinh điển nhưng lại đã trở thành phổ thông, thì trời ạ,
phần đông là không đọc. Các cháu lập luận rằng học nhiều
quá không còn thời gian đọc sách, kể cả những cuốn được
trích trong chương trình học, các cháu cũng chỉ đọc phần
trích trong sách giáo khoa mà thôi. Thế đọc gì? Chúng cháu
đọc... Đô rê mon và mực tím, hoa học trò...! Điều này lý
giải một phần tại sao nhiều kiến thức tương đối phổ
thông trên các trò chơi truyền hình như Chiếc nón kỳ diệu,
Đường lên đỉnh Olimpia, Hành trình Văn hoá... mà nhiều
người chơi không trả lời được.
Thời gian vừa qua có khá nhiều ý kiến tranh luận rằng
tại sao độc giả quay lưng lại với văn học Việt Nam đương
đại. Khá nhiều ý kiến đổ lỗi cho các nhà văn. Không sai.
Nhưng qua hiện tượng vừa rồi thì có thể thấy rằng không
chỉ văn chương Việt Nam bị độc giả quay lưng, mà cả các
đại văn hào trên thế giới cũng bị chung số phận. Vậy cắt
nghĩa hiện tượng trên như thế nào? Thử phân tích các nguyên
nhân chính sau:
<em><strong>Một</strong></em> là người ta quay cuồng với kinh tế
thị trường, lo làm giàu... Nhưng nguyên nhân này không chỉ là
độc quyền của nước ta, và cũng không phải bây giờ mới
có. Ở các nước người ta vẫn đọc, và ở nước ta, một
thời, sách là nhu cầu không thể thiếu. Đã từng có cảnh cả
một trung đội bộ đội chuyền tay nhau cuốn "Ruồi Trâu" đã
nhàu nát, hoặc chép nguyên cả tập thơ tặng nhau. Thế hệ
chúng tôi đã từng nhịn ăn sáng, dành dụm từng đồng để
mua sách. Trẻ con bây giờ thì cũng có hiện tượng nhịn ăn
sáng, nhưng để chơi điện tử, để "chat"..., số để mua sách
văn học cũng có, nhưng hiếm, thuộc vào hàng "điển hình tiên
tiến"...
<em><strong>Hai</strong></em> là sự bùng nổ thông tin khiến người
ta bão hoà. Ngày nay thông tin cập nhật ngay từng giờ từng
phút, vào tận buồng ngủ, khiến cho con người có vẻ năng
động nhưng thực sự họ đang lười đi. Họ không chịu tư duy
suy nghĩ, mà chỉ lướt qua các thông tin giật gân kiểu như
Đoan Trang lộ hàng thế nào? Hà Hồ đẻ con ở đâu? Cường
đô la chơi xe gì..., một cách hời hợt thoả trí tò mò, rồi
thôi... không day dứt trăn trở, không đau đớn dằn vặt, không
buồn phiền, không phân thân...
<em><strong>Ba</strong></em> là cách dạy văn của chúng ta khiến
người học sợ văn, và họ mang tâm trạng ấy vào đời.
<em><strong>Bốn</strong></em> là sách hiện nay rất đắt. Nguyên
nhân này không phải là chính bởi vì hệ thống thư viện công
cộng bây giờ sẵn sàng phục vụ người đọc một cách tận
tình...
<em><strong>Năm</strong></em> là tổng hợp các nguyên nhân
xã hội khiến cho tâm hồn con người trơ cứng và vô cảm...
<em><strong>Sáu</strong></em> là thói kiêu ngạo và tự mãn
của con người trước các hiện tượng tự nhiên và xã hội...
Vân vân và vân vân...
Tác hại của không đọc sách tưởng không cần nhắc
lại. Vô cảm và trơ lỳ, tàn nhẫn và tội ác, ích kỷ và trơ
trẽn... được bắt nguồn từ sự khô cằn tâm hồn con
người. Mà sách chính là cơn mưa tưới vào sự khô cằn ấy.
"Không có sách thì không có tri thức...", câu ấy luôn luôn
đúng với mọi thời đại. Đấy là sách nói chung, còn không
có sách văn học, dứt khoát không thể có một tâm hồn phong
phú và nhạy cảm, và như thế chưa thể có một con người
hoàn thiện về nhân cách... Vì thế, cần phải báo động về
nạn không thèm đọc sách hiện nay...
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5502), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét