Thế Thanh - Vì sao “Đèn cù” chưa bị chiếu cố?

<strong>Ngay sau khi tự truyện Đèn cù của Trần Đĩnh ra mắt
độc giả, nhiều bài viết nhận định xuất hiện trên mạng
với những phần trích dẫn đi kèm. Tôi đọc và thắc mắc
tại sao một cuốn sách với nội dung "phản động" như
thế, cho dù được xuất bản ở nước ngoài, nhưng bản thân
tác giả đang ở trong nước, vậy mà vẫn yên thân, không hề
hấn gì. Ba ngày vừa qua, bỏ thời gian đọc trọn cuốn sách
này, thắc mắc của tôi đã có phần được giải toả.</strong>

<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEinRF_QMZSi3-NCFZuKbDhjAr_D98UivVIBsc8XwhnWGjn5USCK12ASCErDTULkyRhCufcqilV0i0mMCLck8tz_1pt6i6jZeReH3WLScAK0bEsP-0k-JnxHLkmyFm14gYBeY6nZeeSSW4o/s1600/@image%2B1.jpg"
width="560" /></center>

1. Trong toàn bộ tự truyện, Trần Đĩnh đã cho thấy rất
nhiều lấm lem của một số phần tử trong Đảng, những sai
lầm của các nhân vật chóp bu, hoặc lưu manh côn đồ hoặc
hèn nhát không dám chống lại cái sai, đã gây ra bao oan khuất,
đổ máu, chiến tranh dẫn đến cái chết của mấy triệu mạng
người. Kể cả sau khi nội chiến tương tàn kết thúc, vì Trung
Quốc đã đạt được mục đích, thì con đường tiến lên xã
hội chủ nghĩa của Việt Nam vẫn không suy suyển, vẫn là đói
rách, nghèo nàn, lạc hậu mở rộng ra cho cả nước từ Bắc
chí Nam. Đã có bài viết trên mạng nhận định rằng, những
gì về sự kiện lịch sử, thậm chí những cái gọi là "thâm
cung bí sử" Trần Đĩnh cung cấp cho độc giả trong Đèn cù
không mới, đã có nhiều người đề cập đến rồi. Quả
thật nhận xét trên cũng có phần đúng. Nhưng cái công lớn
của tác giả ở đây là đã thu gom rất nhiều những dữ
kiện, chi tiết, rồi sắp xếp và trình bày cho độc giả theo
cái logic tự truyện riêng của ông. Thêm nữa, khi dám liều
công khai nói ra những sự thật bằng một tác phẩm, tác giả
góp phần làm cho nhiều người bớt sợ hơn, dám bộc lộ ra
cái chính kiến của mình. Riêng với Đảng, tác giả dù sao
cũng có công giúp Đảng công khai cho dân chúng một số phần
tử lấm lem (thực tế cũng đã chết), để dụ yên lòng dân.
Bằng cách đó, Đảng muốn dân chúng thấy Đảng xem ra rất có
thiện chí chỉnh đốn nội bộ, nghiêm túc "phê và tự
phê".

2. Có một điểm mấu chốt, mà theo tôi, Trần Đĩnh chưa chỉ
ra được hoặc chưa dám chỉ ra: đâu là nguyên nhân đưa Đảng
đến sai lầm, với hậu quả đẩy dân tộc này vào đường
cùng, khốn khổ suốt 84 năm, mà cho đến tận hôm nay vẫn chưa
sao thoát ra được. Tôi tìm thấy điểm mấu chốt ấy trong
truyện ngắn "Cha tôi, tôi và con trai", Tạ Duy Anh chỉ ra
rất rõ cái nguyên nhân đẻ ra hàng triệu, hàng triệu "Lão
Khổ" chính là cái thứ rất thối ở trong bình, có "cả
thịt chuột, thậm chí thịt người chết đói". Khốn nạn là
cái thứ rất thối ấy, những câu chuyện bịa được đặt
tên là chân lý, chính nghĩa ấy, lại được những tín đồ
của nó sùng bái là đỉnh cao trí tuệ, là lương tâm nhân
loại, là kiến trúc thượng tầng để xây dựng thiên đàng
tại thế. Khốn nạn hơn, những tín đồ ấy "đã tin quá lâu
vào những câu chuyện bịa, bởi những kẻ thiếu lương tâm,
rồi lại tự bịa chuyện để huyền thoại hoá câu chuyện
bịa đó." Người ta đổ tội cho cái bình, nhưng thật ra cái
bình chỉ có nhiệm vụ huyền thoại hoá câu chuyện bịa kia,
có nhiệm vụ bảo vệ, giữ cái thứ thối ấy trong bình, phân
phát, dụ dỗ, bắt ép mọi người phải ngửi, phải dùng nó.
Ai ngu ngơ không biết hoặc cố tình ăn phải sẽ đau bụng, ỉa
chảy. Những thứ được tuôn ra sau khi đã thu nạp cái thứ
thối, thứ bịa kia là gì? Trần Đĩnh chỉ ra trong tự truyện
của ông, đó là những khẩu hiệu: "Bạo lực cách mạng",
"Chính quyền ra từ nòng súng", "Ba dòng thác cách mạng",
v.v.. Thật ra thì bây giờ người ta cũng đã nhìn nhận các
thứ thối loại hai này không dùng được nữa. Một ví dụ
mới đây, người ta cũng đã phải sửa "giải phóng thu đô"
thành "tiếp quản thủ đô". Trong tác phẩm, tác giả Trần
Đĩnh nhắc nhiều đến Bất khuất với phần tự hào vì đã
cố tránh không kích động hận thù, không cổ vũ chiến tranh.
Nhưng tác giả lại không đề cập đến hậu quả khốc hại,
đó là người ta lợi dụng nó để xúi giục, kích động bao
lớp thanh niên "bất chấp" một cách ngây thơ, đâm đầu
tìm cái chết vô nghĩa cho mình và cho người khác. Người chỉ
đạo viết Bất khuất, rồi kiểm duyệt, chỉ thị in ấn và
phát không nó (210.000 cuốn, trong đó phát riêng cho quân đội
là 160.000 cuốn, tr. 291) lẽ nào lại không có ý đồ gì. Theo
tôi, Bất khuất đã được người ta dùng như một thứ gia vị
nêm nếm cho cái chất trong bình kia, nhằm đánh lừa vị giác,
lôi kéo thanh niên xơi cái chất ấy vào, rồi tự nguyện thí
mạng mình để "ba dòng thác cách mạng" thành công.

3. Giờ nói về cái bình. Những chi tiết tác giả cung cấp trong
sách cũng đụng chạm đến nhiều nhân vật (phần lớn đã
chết), kể cả giải huyền thoại cụ Hồ, nhưng tựu chung vẫn
chỉ là vạch ra những sai lầm cá nhân. Còn đối với tập
thể cái bình, tác giả dù bị khai trừ, nhưng xem ra vẫn còn
cúi rạp trước cái bình ấy một cách rất cung kính, thành
khẩn. Khi dính vào vụ án xét lại, tác giả chỉ dám dừng
lại ở mức độ tìm cách kêu oan cho mình và cho bạn bè. Trong
suốt câu chuyện tả buổi làm việc với an ninh A25 vào năm 1990
(tr. 547 tt), mọi lý luận, trưng dẫn của tác giả với an ninh
chỉ nhằm một mục đích duy nhất là chứng minh những góp ý
của mình cho Đảng lúc ấy là thành khẩn, là đúng đắn, và
Đảng kết tội như vậy là oan sai. Trong câu chuyện, tác giả
cũng đề cập đến nội dung một lá thư cá nhân thăm hỏi
của Lê Đức Thọ gửi cho vợ của một nhân vật bị án xét
lại, trong đó, Trưởng ban chuyên án của 24 năm về trước,
phần nào nhìn nhận "nhóm xét lại" bị oan (tr. 545 tt). Có
lẽ nhờ Đảng Cộng sản cai trị, mà tự điển Việt Nam phong
phú thêm từ "dân oan"! Nếu có dân chủ thực sự, Trần
Đĩnh có quyền kiện các cá nhân và cả cái tập thể kia ra
toà vì tội vu khống, bôi nhọ, gây thiệt hại vật chất, tinh
thần cho ông, v.v., chứ không phải là chắp tay vái lạy, khẩn
khoản cái tập thể kia giải oan cho mình. Nếu là một xã hội
dân chủ, cái tập thể kia sau khi thua kiện, phải bồi thường
cả danh dự lẫn vật chất cho người ta và những cá nhân liên
hệ phải vào tù vì những sai lầm đã gây ra. Nếu không làm
được như vậy, thì cái tập thể kia đáng phải từ bỏ
quyền lực mà nhường việc lãnh đạo đất nước cho người
khác có trí tuệ và lương thiện hơn. Có lẽ Trần Đĩnh cũng
chưa dám nghĩ đến như Tạ Duy Anh rằng để cho đất nước
này tiến lên được, thì phải "chôn chúng [cái bình] xuống
gốc khế".

4. Đặc điểm của nhóm xét lại, trong đó có Trần Đĩnh, là
kịch liệt chống Mao và những người có tư tưởng ủng hộ
Mao trong cái bình made in Vietnam. Tác giả bộc bạch, ông không
đứng về phe Liên Xô để chống Mao, chỉ đơn giản là ông
chống chiến tranh và cổ vũ cho đối thoại để tiến tới
thống nhất hai miền trong hoà bình và không đổ máu. Đèn cù
ra đời với một quan điểm ôn hoà vào thời điểm này xem ra
là có lợi cho Trung Quốc, và sẽ được Trung Quốc, cùng những
người thân Trung Quốc chớp thời cơ tận dụng triệt để.
Hơn lúc nào hết, Trung Quốc đang cần những chất xúc tác xoa
dịu sự phẫn nộ của người Việt sau vụ giàn khoan HD-981.
Nếu Bất khuất đã đóng trọn vai trò lịch sử của nó theo
đúng ý đồ của Mao kích động chiến tranh, cả thế giới
chống Mỹ, thì tôi cũng e ngại rằng Đèn cù cũng đang, có
thể là vượt ra ngoài ý muốn tác giả, đóng một vai trò
lịch sử khác theo rất đúng ý đồ thế hệ thứ ba của Mao
– vừa đi cướp của, vừa hô hào chung sống hoà bình.

5. Vẫn chưa thực sự đụng chạm, phê phán cái chất bốc mùi
chứa ở trong bình, vẫn còn toàn vẹn cái sự cung kính cái
bình, vô tình hay hữu ý góp phần hạ hoả bầu khí chống
Trung, đó là ba lý do, theo tôi, khiến Đèn cù chưa bị chiếu
cố và tác giả của nó vẫn bình an. Cũng như nhiều người,
tôi đang nhờ đợi đọc quyển thứ hai của tác giả, mà như
được giới thiệu, là sẽ có nhiều cái mới. Hy vọng rằng,
những điều tôi nói trên đây – cái bình và cái chứa ở
trong bình, sẽ được bàn đến trong tập hai. Mà nếu rộng hơn
nữa, là bàn cả lũ chuột chạy quanh cái bình. Lũ chuột này
rất khôn, chỉ khi nào gặp nguy hiểm, chúng mới chạy vào ẩn
nấp tạm trong bình. Còn bình thường, chúng chả dại ở trong
bình, vì trong đó rất thối, tối tăm và ngột ngạt. Chỉ chờ
cái sự hù doạ bên ngoài kia xẹp xuống, chúng túa ra hít thở
khí trời và nhăng nhít kiếm ăn ngay.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20141016/the-thanh-vi-sao-den-cu-chua-bi-chieu-co),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!