<blockquote><strong>Dân Luận:</strong> Tóm lại năng suất lao động
vẫn phụ thuộc vào thể chế, vào chính sách của nhà nước.
Vì những chính sách sai lầm và thể chế không vì lợi ích
của đất nước mà sinh ra cái cảnh: "Thử hỏi tiền mà cứ
rót vào các lỗ đen như Vinashin thì nó sẽ biến thành các bãi
đất hoang, các con tàu bỏ không chứ nó đâu tạo ra công ăn
việc làm và giúp công nhân làm ra một giá trị cao hơn. Nếu
dùng hình ảnh ba gia đình nói trên thì đầu tư vào khu vực
nhà nước là thay vì lấy tiền đi mua máy may, cái nhà thứ
nhất lấy tiền mua chiếc xe SH để chạy cho sang còn mọi
người vẫn tiếp tục may tay như cũ."</blockquote>
<center><img
src="http://www.thesaigontimes.vn/Uploads/Articles/121341/12009_mot_nguoi_lam_viec_bang_6_lan__ai_vay.jpg"
/></center>
<center><em>Công nhân Việt Nam trong một nhà máy sản xuất của
doanh nghiệp nước ngoài. Cái làm nên năng suất lao động không
chỉ là sự cần mẫn, nó còn là vốn, công nghệ, óc sáng
tạo, cách tổ chức sản xuất. Ảnh: MINH KHUÊ</em></center>
Có lẽ chúng ta đã nghe nói nhiều đến nhàm tai về câu chuyện
năng suất lao động của người Việt Nam, rằng công nhân Việt
Nam làm việc yếu lắm, thua dân Singapore đến 15 lần hay chỉ
bằng một phần năm lao động Malaysia. Thế nhưng đã có ai tự
hỏi vậy năng suất lao động của chính người Việt trong các
doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam ra sao,
cao thấp như thế nào so với các khu vực khác?
Góc nhìn này có thể giúp chúng ta hiểu ý nghĩa thật sự
đằng sau việc so sánh năng suất lao động.
Theo Tổng cục Thống kê, tỷ trọng đóng góp của khu vực FDI
vào GDP năm 2013 là 19,6%. Cũng theo số liệu của cơ quan này thì
lực lượng lao động có việc làm của cả nước là 52,2
triệu người; trong đó, làm cho khu vực FDI là 1,7 triệu
người. Như vậy, rõ ràng năng suất lao động của công nhân
làm tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài gấp 6
lần so với những người lao động ở các khu vực khác (xem
bảng).
Thế nhưng nhìn vào bảng, liệu chúng ta có thể vội vàng kết
luận hơn 40 triệu người lao động cá thể, kể cả những
người nông dân chân lấm tay bùn, những người buôn gánh bán
bưng đầu tắt mặt tối mưu sinh bằng sức lao động đang có
năng suất tương đương với 5,3 triệu người lao động đang
làm cho khu vực doanh nghiệp nhà nước chăng? Cả hai khu vực
này đang đóng góp chừng 32% GDP mỗi bên.
<div class="boxright200"><div class="quotebody"><div class="quoteopen"><img
class="quoleft" src="/misc/quoleft.png"/></div>Bức xúc với năng suất
lao động của cả nước thấp mà không thấy các yếu tố cản
trở năng suất này như thủ tục hành chính rườm rà, sự
nhũng nhiễu của bộ máy hành chính, sự vô cảm của công
chức nhà nước... là cũng chưa thấy được vấn đề.<img
class="quoright" src="/misc/quoright.png"/> <br
class="quoteclear"></div></div>Giả thử chúng ta có ba gia đình, mỗi
gia đình có mười lao động, sức khỏe như nhau, độ cần cù
như nhau, nhà nào cũng theo nghề may. Gia đình đầu tiên chỉ
toàn may tay, suốt cả ngày mỗi người may chưa xong một bộ
đồ. Nhà thứ nhì sắm mỗi người mỗi bàn máy may chạy rào
rào suốt nên cả nhà may được 20 bộ. Nhà thứ ba sắm luôn
dây chuyền may công nghiệp chạy điện, lại tổ chức rất khoa
học và hợp lý nên tổng cộng may được 50 bộ đồ mỗi
ngày.
Rõ ràng cái làm nên năng suất lao động không chỉ là sự
cần mẫn, nó còn là vốn, công nghệ, óc sáng tạo, cách tổ
chức sản xuất; nếu chỉ chú ý đến chất lượng lao động
mà bỏ quên các yếu tố khác là không thấy được bức tranh
toàn cảnh của lao động nước ta. Hay nói cách khác, không thể
trách bác xe ôm có năng suất lao động thấp hơn nhiều anh tài
xế taxi và còn thấp hơn nữa khi so với anh lái chiếc limousine
cho một khách sạn 5 sao trong khi sức lực bỏ ra thì ngược
lại.
So sánh năng suất lao động của Việt Nam với Singapore, đối
với nhiều người là chuyện vô nghĩa trong khi so sánh năng
suất lao động giữa các thành phần kinh tế ngay trong đất
nước của chúng ta sẽ cho nhiều bài học thực tiễn hơn
nhiều.
Đối chiếu với bức tranh chung ở trên, liệu có thể nói khu
vực nào đầu tư nhiều nhất sẽ thấy năng suất lao động
tăng nhiều nhất hay không? Không hề. Theo Tổng cục Thống kê,
vốn đầu tư của khu vực nhà nước luôn chiếm tỷ trọng cao
nhất. Tính chung 10 năm (2001-2010), khu vực nhà nước đã đầu
tư gần 1.840,7 ngàn tỉ đồng, chiếm 42,5% tổng số vốn đầu
tư toàn xã hội theo giá thực tế. Đáng tiếc là khoản đầu
tư này đã không đem lại mức tăng năng suất như chúng ta kỳ
vọng. Đó là bởi "vốn đầu tư của khu vực nhà nước
chiếm tỷ trọng cao nhưng bố trí dàn trải, đầu tư không
đồng bộ, nhiều công trình đầu tư kéo dài; một số công
trình hoàn thành đưa vào sử dụng không phù hợp nên không
phát huy được hiệu quả". Đây chính là nhận định của
Tổng cục Thống kê.
<center><img
src="http://www.thesaigontimes.vn/Uploads/Articles/121341/b7a63_1_405.jpg"
/></center>
Thử hỏi tiền mà cứ rót vào các lỗ đen như Vinashin thì nó
sẽ biến thành các bãi đất hoang, các con tàu bỏ không chứ
nó đâu tạo ra công ăn việc làm và giúp công nhân làm ra một
giá trị cao hơn. Nếu dùng hình ảnh ba gia đình nói trên thì
đầu tư vào khu vực nhà nước là thay vì lấy tiền đi mua máy
may, cái nhà thứ nhất lấy tiền mua chiếc xe SH để chạy cho
sang còn mọi người vẫn tiếp tục may tay như cũ.
Tình hình trong những năm qua ở cả khu vực tư nhân cũng
tương tự. Dường như bao nhiêu nguồn lực, cả khu vực nhà
nước lẫn khu vực tư nhân trong nước cứ đổ vào bất động
sản, vào nền kinh tế ảo để chạy đuổi theo các giá trị
ảo nên dần dần năng suất lao động chung của nền kinh tế
không còn tăng nhanh như giai đoạn trước và ngày càng tụt xa
so với các nước láng giềng.
Ví dụ với EVN, có thể lực lượng người đi thu tiền điện
không đến nỗi lên đến 67.000 người như lãnh đạo của tập
đoàn này nói và cũng chính một lãnh đạo khác phản bác.
Nhưng giả thử EVN không rót tiền đầu tư vào các ngành không
đúng năng lực cốt lõi như viễn thông, xây biệt thư, chung
cư, sân tennis - tổng cộng đến 121.000 tỉ đồng như kết
luận của Thanh tra Chính phủ mà dùng một phần tiền này để
mua trang thiết bị phục vụ ngành điện, biết đâu chỉ cần
vài ngàn người và tiến bộ công nghệ thông tin là lo chu toàn
việc thu tiền điện toàn quốc. Lúc đó năng suất của vài
ngàn người này sẽ tương đương hàng chục ngàn công nhân
hiện nay.
Quay trở lại cái gia đình thứ ba có dây chuyền may công
nghiệp hiện đại, giả thử nhà này phải để ra hai người
chuyên đi lo thủ tục giấy tờ xuất nhập khẩu, đóng thuế,
lo ứng xử với thanh tra với thuế vụ... thì ngay lập tức
năng suất lao động của cả nhà sẽ giảm. Vì thế bức xúc
với năng suất lao động của cả nước thấp mà không thấy
các yếu tố cản trở năng suất này như thủ tục hành chính
rườm rà, sự nhũng nhiễu của bộ máy hành chính, sự vô cảm
của công chức nhà nước... là cũng chưa thấy được vấn
đề.
Cái cuối cùng, điều làm nên sự khác biệt của gia đình
thứ ba là nhờ cậu con trai cả từng đi làm tu nghiệp sinh ở
Nhật Bản quay về lấy kinh nghiệm đó để tổ chức sản
xuất cho cả gia đình. Chính giáo dục làm nên một yếu tố
rất quan trọng tác động đến năng suất lao động. Một nền
giáo dục từ chương, học vẹt chỉ phù hợp với nền lao
động thủ công, hay dây chuyền đơn giản. Để tác động lên
các yếu tố tổng hợp cần những cái đầu biết luôn cải
tiến để nâng năng suất, biết chọn khâu tạo ra giá trị gia
tăng cao nhất để làm - một cái đầu như thế chỉ có thể do
một nền giáo dục khai phóng tạo ra.
<div class="special_quote"><strong>Tin liên quan:</strong>
<ul>
<li> <a
href="http://www.thesaigontimes.vn/120162/Nang-suat-lao-dong-cua-VN-can-cai-nhin-toan-dien-hon.html"
target="_blank">Năng suất lao động của VN: cần cái nhìn toàn
diện hơn</a></li>
<li> <a
href="http://www.thesaigontimes.vn/120496/ILO-Nang-suat-lao-dong-thap-chua-phan-anh-kha-nang-cua-LD-Viet.html"
target="_blank">ILO: Năng suất lao động thấp chưa phản ánh khả
năng của LĐ Việt</a> </li>
</ul></div>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20141017/nguyen-van-cam-moi-nguoi-lam-viec-bang-6-lan-ai-vay),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét