<center><img
src="http://www.danluan.org/files/u5219/du-an-tham-nhung-dien-hat-nhan.jpg"
width="600" height="512" alt="du-an-tham-nhung-dien-hat-nhan.jpg" /></center>
<center><em>Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.</em></center>
Nếu như ca trù, dân ca quan họ, hát xoan, đờn ca tài tử Nam
bộ, nhã nhạc cung đình Huế vv…của Việt Nam được quốc
tế công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho
nhân loại thì trong tài nguyên, lời nguyền sâu cay nhất lại
là tài nguyên phi vật thể!
Không chỉ riêng lục địa châu Phi giầu tài nguyên khoáng sản
nhưng vẫn đói nghèo, dịch bệnh, chiến tranh triền miên mà
ngay cả Hà Lan là nước giầu khoáng sản, mặc dù là quốc gia
phát triển nhưng đã phải trả bài học đắt giá vì đã không
duy trì được vị trí đứng đầu thế giới về phát triển
công nghệ điện tử, chỉ vì ỷ lại quá nhiều vào dầu ở
biển Bắc (hiện thua xa Nhật Bản và Hàn Quốc). Cái gọi là
"căn bệnh Hà Lan" ngày xưa cũng chính là "lời nguyền của tài
nguyên khóang sản" ngày nay.
Theo sách giáo khoa từ thập niên 60 đã ngợi ca nước Việt Nam
hình chữ S từ Mục Nam Quan đến mũi Cà Mau, "rừng vàng,
biển bạc" nhưng thực tế đến nay, tài nguyên đã khai thác
đến kiệt quệ nhưng vẫn còn là nước nghèo nàn, lạc hậu.
Công luận thời gian qua, xôn xao việc ngoài 6,9 tấn vàng bị
bán tháo ra nước ngoài, hoạt động của hai công ty khai thác
vàng ở Quảng Nam trốn tránh nghĩa vụ đóng thuế, ảnh hưởng
không nhỏ đến tài nguyên rừng, gây ô nhiễm rất lớn đến
môi trường và độc hại, đặc biệt liên quan đến việc sử
dụng thủy ngân.
Nếu như trước khi đi vào hoạt động, người dân và chính
quyền tỉnh Quảng Nam kỳ vọng vào hai công ty của Tập đoàn
Besra bao nhiêu thì đổi lại giờ đây, họ lại thất vọng
bấy nhiêu khi chứng kiến sự làm ăn thiếu minh bạch, bất
chấp luật pháp của tập đoàn này. Số nợ được Cục Thuế
tỉnh Quảng Nam ghi sổ đến ngày 31-12-2012 của Công ty Phước
Sơn là 101,7 tỉ đồng, đến tháng 7-2014 là 231 tỉ đồng. Công
ty Bồng Miêu cũng nợ thuế tương tự, tháng 3-2013, số nợ
thuộc diện phải cưỡng chế là 19,2 tỉ đồng, tháng 6-2014
số nợ lên đến 48 tỉ đồng.
Vấn đề bất cập ở đây còn là trách nhiệm của Bộ Tài
nguyên & Môi trường. Theo tôi biết trong giấy cấp phép cho công
ty Phước Sơn khai thác vàng đề rõ 7 tấn nhưng thực tế tiềm
năng đến 22 tấn vàng!? Ai chịu trách nhiệm về "lỗ hổng"
này? Cấp phép xong là buông lỏng khâu kiểm tra, quản lý như
'kiểu đười ươi giữ ống", thử hỏi ngay ở địa phương
có mấy người biết chuyên môn về môi trường mỏ để theo
dõi quản lý các dự án khai thác vàng này? Công nghệ của công
ty khai thác vàng, thuộc loại lạc hậu, chỉ "chính quy" hơn
chút đỉnh so với việc khai thác theo dạng "thổ phỉ"!
Lĩnh vực khai thác khoáng sản ở Việt Nam, còn có một số nhà
địa chất, doanh nghiệp Việt Nam trước đây cũng đã định
đầu tư vào lĩnh vực vàng nhưng đều chết yểu! Đừng quên:
"Đời cha ăn mặn, đời con khát nước" (Tục ngữ VN). "Phá
của rừng, rưng rưng nước mắt " (Nguyễn Huy Thiệp - Muối
của rừng).
Việt Nam không thể dựa vào tài nguyên thiên nhiên để phát
triển được vì tài nguyên khoáng sản của nước ta rất nhỏ
bé, manh mún. Thậm chí không có khoáng sản nào có lợi thế
để cạnh tranh có hiệu quả (nhập khẩu còn rẻ hơn khai
thác), trừ than, dầu, khí, nước ngọt, cát, đá, sỏi và
đất. Than, dầu khí thì sắp hết (30 năm nữa là đóng cửa
bể than Quảng Ninh). Ngay cả đá vôi làm xi măng, trữ lượng
khai thác được và có hiệu quả cũng chỉ có khoảng 2 tỷ
tấn.
Cần phải yêu cầu ngay từ khâu thăm dò mỏ, phải đánh giá
đầy đủ khoáng sản chính và khoáng sản đi kèm để khi khai
thác giảm thiểu tổn thất tài nguyên. Ví dụ ngay trong việc
khai thác mỏ đá xây dựng thì ngoài sản phẩm chính là đá
xây dựng, người ta tận thu bột đá làm nguyên liệu sản
xuất gạch blok vv…
Thế giới, không thiếu những nước tài nguyên khoáng sản
nghèo nàn, nhưng đã trở thành nước rất giầu có, nhờ cái
tâm con người cũng rất.. giầu. Có thể thấy như Nhật Bản,
Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan, Hồng Công vv…
Đến nay, chưa có một quốc gia nào phát triển vì nhờ giầu
tài nguyên, các nước vua dầu lửa cũng vậy. Nga lạc hậu hơn
với Mỹ cũng có lý do này. Ở nước ta, vào thế giới toàn
cầu hoá ngày nay, phát triển dựa vào tài nguyên khoáng sản là
tự sát mà phải tập trung vào phát triển tài nguyên con
người.
Trong văn hóa có cả dòng văn hóa phi vật thể, do vậy, về
tài nguyên cũng tất phải có cả tài nguyên phi vật thể! Đó
cũng chính là phạm trù có lời nguyền thiêng liêng nhất! Phàm
giả, những gì còn có thể cân, đo, đong đếm được thì là
những căn bệnh nan y nhưng chưa phải vô kế khả thi. Nhưng,
khốn nỗi lâm bệnh mà sợ thuốc đắng (hoặc chỉ uống giả
dược) thì là tự sát!
Với những loại tài nguyên vật thể thì có thể "thua keo này,
bày keo khác", còn loại tài nguyên phi vật thể mà... thất
thoát thì không thể tính bằng "keo" mà bằng kiếp, thậm chí
nhiều kiếp người.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140909/to-van-truong-loi-nguyen), một
số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét