<center><img
src="http://www.danluan.org/files/u5219/1385fba7-7859-47e3-bff7-7289e9c51baf_w640_r1_s.jpg"
width="600" height="338"
alt="1385fba7-7859-47e3-bff7-7289e9c51baf_w640_r1_s.jpg" /></center>
<center><em>Ảnh minh họa.</em></center>
Tôi chơi facebook đã được trên 5 tháng. Càng chơi càng thích.
Thế giới facebook đa dạng vô cùng. Nhảm nhí: nó có thừa. Khoe
khoang để tự sướng: cũng có thừa. Nhưng tôi chỉ chú ý
nhiều nhất đến các trang facebook nghiêm túc, ở đó, người
viết và người đọc bày tỏ những thao thức về tình hình
chính trị Việt Nam.
Phải nói ngay, những bài viết cũng như những ý kiến phản
hồi về chính trị như vậy khá giống nhau. Khác ở góc nhìn.
Khác ở giọng điệu. Và khác ở tiểu tiết. Nhưng nhìn chung,
tất cả đều nhắm vào hai vấn đề chính: Một, lên án sự
độc tài và bày tỏ ước vọng dân chủ hóa để đất nước
được tự do và phát triển; và hai, lên tiếng báo động
trước âm mưu xâm lấn của Trung Quốc và phê phán thái độ
nhu nhược và bất lực của chính quyền Việt Nam.
Bản thân tôi, từ mấy tháng vừa qua, cũng chỉ tập trung vào
hai vấn đề chính ấy.
Từ góc độ một nhà văn, chỉ quanh đi quẩn lại với hai
loại đề tài ấy, nguy cơ rất dễ thấy: trùng lặp, đơn
điệu và nhàm. Tôi biết vậy nhưng lại không thể thoát
được. Có hai lý do: Một, đó là những ám ảnh lớn cứ đau
đáu trong lòng; và hai, tôi nghĩ, trong cuộc đấu tranh cho dân
chủ, mọi tiếng kêu gào đều cần thiết. Bởi không phải ai
cũng hiểu tất cả những thảm họa đất nước đang đối
diện. Nếu hiểu, chưa chắc mọi người đã biết phải làm
gì. Hơn nữa, tiếng kêu gào, tự nó, cũng là một thứ vũ khí.
Một tiếng kêu gào đơn độc của một cá nhân là một sự
tuyệt vọng của nạn nhân. Nhưng khi tiếng kêu gào ấy được
vang âm và bắt gặp sự đồng điệu của đám đông, nó sẽ
trở thành một bản hùng ca của những người ra trận. Khi cả
hàng triệu người cùng gào, tiếng kêu của họ sẽ trở thành
những bài ca chiến thắng.
Nhưng làm cách nào để cả triệu người cùng gào? Có hai
điều kiện: Một, do một tác nhân bên ngoài khiến mọi người
phẫn nộ và quên cả sợ hãi để dám xuống đường gào thét
phản đối lại bạo quyền (như những gì đã xảy ra ở Trung
Đông và Bắc Phi vào đầu năm 2011); và hai, khi mọi người ý
thức rõ những bất công mà mình đang gánh chịu là một sự
phi lý, không thể chấp nhận được (như những gì xảy ra tại
Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu vào cuối
thập niên 1980). Điều kiện thứ nhất có thể đến một cách
bất ngờ, không thể lường trước; còn điều kiện thứ hai
thì cần thời gian để chín muồi Các trang truyền thông xã
hội có thể góp phần đắc lực để thúc đẩy quá trình chín
muồi của điều kiện thứ hai này.
Để làm được điều ấy, người ta không cần phải kích
động hay xúi giục ai cả. Các trang truyền thông xã hội, khi
cố gắng vạch trần bộ mặt thật của chế độ, chỉ nhắm
đến một mục tiêu đơn giản và rất khả thi: giành quyền
viết lại lịch sử. Ở đây có hai khía cạnh cần chú ý:
Một, như nhiều học giả từng ghi nhận, lịch sử bao giờ
cũng được viết bởi những người thắng cuộc; và hai, lịch
sử ấy nhắm vào hai mục tiêu chính: Thứ nhất, huyền thoại
hóa các chiến công của họ, và thứ hai, bôi nhọ kẻ thù. Ở
cả hai khía cạnh này, chính quyền Việt Nam, từ năm 1954 và
đặc biệt, từ năm 1975, khi cả nước được thống nhất,
được chính quyền Việt Nam thực hiện một cách đầy tự
giác và triệt để. Họ bôi nhọ chính quyền miền Nam là ngụy
quyền và Mỹ, kẻ từng giúp chính quyền miền Nam, là đế
quốc và thực dân kiểu mới. Họ cũng tích cực tô vẽ hình
ảnh của họ như những bậc anh hùng được cả thế giới
ngưỡng mộ; ngưỡng mộ đến nổi nhiều người ngoại quốc
từng nằm mơ thấy mình là người Việt, dĩ nhiên, là Việt xã
hội chủ nghĩa. Không những anh hùng, họ còn là những con
người mới xã hội chủ nghĩa đẹp đẽ, nói theo hai câu thơ
của Tố Hữu: "Còn gì đẹp trên đời hơn thế / Người với
người sống để yêu nhau" hoặc một câu thơ của Chế Lan
Viên: "Ôi ta là ta mà ta vẫn cứ mê ta".
Từ trước đến gần đây, chính quyền là những kẻ duy nhất
có quyền viết lịch sử. Quyền ấy, không ai được chia sẻ
cả. Ngay cả những người từng nắm giữ những chức vụ cao
cấp với họ cũng không được quyền chia sẻ. Đó là lý do
tại sao cuốn hồi ký <em>Kết thúc cuộc chiến tranh 30 năm</em>
của Trần Văn Trà, vị tướng trong quân đội của họ, cũng
bị thu hồi. Lý do? Nó lệch ra ngoài, dù chỉ một chút, thứ
lịch sử chính thống của họ. Đó cũng là lý do tại sao gần
đây, chính quyền Việt Nam ra lệnh tất cả các cuốn hồi ký,
của bất cứ người nào, cũng phải qua kiểm duyệt trước khi
được in. Các loại sách khác có thể được xuất bản qua
phương thức liên kết với tư nhân hay tổ chức xã hội. Trừ
hồi ký.
Bây giờ, với sự phát triển ào ạt của các trang mạng xã
hội như blog hay facebook, người dân có thể lên tiếng bày tỏ
quan điểm cũng như kinh nghiệm của mình, thế độc quyền của
những người cai trị bị thách thức. Họ không thể kiểm
duyệt hay cấm đoán hết được. Những câu chuyện người
thật việc thật, hoàn toàn có thực, được tung lên internet.
Qua những câu chuyện ấy, người ta có thể nhìn thấy chính
quyền mang một bộ mặt khác hẳn. Họ độc đoán. Họ tàn
bạo. Họ có những chính sách lầm lẫn một cách tai hại. Hay
nói theo cách nói cô đúc được lưu hành trên internet lâu nay:
Họ "lấy thù làm bạn, hèn với giặc, ác với dân"; còn
về chiến lược, họ loay hoay giữa hai hướng: theo Mỹ thì
mất đảng, theo Trung Quốc thì mất nước, họ thà chọn mất
nước.
Với những lịch sử như thế, vai trò độc quyền của những
kẻ chiến thắng bị hẹp lại; các huyền thoại của họ, do
đó, có nguy cơ bị phá vỡ dần dần. Với một chế độ độc
tài, huyền thoại là một trong những trụ cột chính trên đó
người ta xây dựng quyền lực. Khi huyền thoại bị phá vỡ
hoặc xói mòn, nền tảng của chế độ cũng lung lay.
Làm chế độ lung lay, dù một cách tiệm tiến, tự nó, đã là
một thành tích quan trọng rồi.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140909/nguyen-hung-quoc-vai-tro-cua-cac-mang-truyen-thong-xa-hoi),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét