Đọc bài dưới đây (1) thấy vui vui. Tác giả có cách viết dí
dỏm làm cho người đọc phải mỉm cười thích thú. Phải
sống ở Úc mới cảm nhận hết những gì tác giả viết. Ngày
xưa, khi đến định cư ở đất nước này, tôi cũng trải qua
những ngày tháng đầy ngạc nhiên về con người và cuộc sống
ở đây, nhưng là những ngạc nhiên của người quê mới lên
thành thị. Còn cái ngạc nhiên của tác giả này là ngạc nhiên
của người từ nước lạc hậu sang một nước văn minh. Tất
cả đều là một dịp mở mắt.
Tôi nghiệm ra rằng mỗi chuyến đi, nhất là đi nước ngoài,
là một dịp mở mắt. Hồi đó, hơn 30 năm trước, tôi đến
nước Úc này với rất nhiều điều làm mình mở mắt. Cái gì
cũng mới, điều gì cũng lạ và khác thường. Dĩ nhiên là
"khác thường" so với cảm nhận của một người mới
bước ra khỏi một đất nước nghèo và lạc hậu mới hết
chiến tranh và đang còn bị cô lập.
Thật ra, mới đến Thái Lan là đã ngạc nhiên. Hồi nào đến
giờ chỉ nghe người ta nói các nước Đông Nam Á là "mọi"
và lạc hậu lắm. Nhưng mới bước lên bờ ở một vùng quê
tít tận biên giới Mã Lai mà tôi thấy xe hơi chạy vù vù!
Trời ơi, xứ mình người ta mơ một cái Honda, mà ở đây họ
chạy xe bốn bánh! Đến khi có dịp đi chợ quê, người ta dùng
toàn bao plastic mới toanh, trong khi ở bên nhà là những cái bọc
cũ kĩ nhìn thấy ghê. Rồi khi lên Bangkok, tôi thấy mình đúng
là nhà quê ra tỉnh. Trời ơi, cái gọi là "Hòn ngọc Viễn
Đông" là thời huy hoàng nào đó, chứ hiện nay thì đây mới
là ngọc. Tôi nghĩ vậy, chứ không dám nói ra. Tôi thậm chí
còn oán trách ai đó đã dám gieo vào đầu óc tụi tôi là mấy
nước như thế này là "mọi". Thật ra, lúc đó người tị
nạn mình mới là "mọi", vì tôi thấy ánh mắt thương hại
pha chút bề trên của người địa phương khi họ nhìn chúng
tôi.
Những ngày mới tới Sydney mới là sốc. Xe chạy từ phi
trường về khách sạn băng ngang qua một cánh rừng, nhìn thì
đẹp đấy, nhưng chẳng thấy thành phố và "nhà cao cửa
rộng" đâu cả. Không một dãy phố. Nhà cửa thì toàn là
gạch đỏ, thấp thấp, thỉnh thoảng có nhà 2 tầng. Nhà nào
cũng có sân cỏ phía trước, chẳng thấy cổng cao tường kín
như ở VN! Xe cộ thì không thấy đông như ở Bangkok. Tôi tự
hỏi "đây là thành phố Sydney sao trời?" Thôi rồi, họ mang
mình đi nông trại hay gì rồi, chứ thành phố gì mà chẳng có
đến một toà nhà cao tầng.
Thủ tục nhập hostel hết sức đơn giản. Tên, họ, ngày tháng
năm sinh, quốc tịch (không có). Tất cả đã nằm trong hồ sơ,
nên chẳng cần làm gì thêm. Bất cứ ai đến Úc tị nạn lúc
đó (và chắc bây giờ cũng thế) phải được chích ngừa phòng
các bệnh truyền nhiễm. Người ta phát cho một vé của St
Vincent de Paul (hội từ thiện) để nhận quần áo. Thật ra là
quần áo cũ, nhưng tôi kinh ngạc sao nó mới quá. Tôi được
một đôi giày rất oách, ba bộ đồ mặc hàng ngày. Có cái áo
sơ-mi màu xanh tôi giữ làm kỉ niệm cho đến nay. Lúc đó tôi
ngạc nhiên sao mà người ta tử tế với mình quá, trong khi đó
mình thì chưa làm gì cho cái đất nước này. Sao người ta
đối xử quá tình cảm với mình.
Đến lúc ăn càng ngạc nhiên. Ui chao, cái nhà bếp nó rộng
mênh mông, mấy người đầu bếp bận túi bụi đi tới đi lui
như không bao giờ ngừng nghỉ. Còn thức ăn, trời ơi, nó bao
la, cái gì cũng có mà xem ra thịt thà nhiều hơn cả. Nhìn sang
hàng bên kia thì ui chao trái cây đủ thứ màu xanh đỏ tím
vàng, mà tôi chưa định hình được loại gì. Thấy mấy con gà
ngon quá, tôi order một phần con gà, nhưng người làm bếp cắt
gần phân nửa con gà! Tôi nói thầm trong bụng kì này ăn cho bõ
thèm. Nhưng chao ôi, mới ăn chưa được một phần ba tôi đã
chán ngấy. Gà gì mà mềm như bột! Nhìn từ ngoài thì ngon,
nhưng ăn thì ôi thôi chán làm sao. Mấy ngày liền chịu trận
với gà, trừu, bò, heo, v.v. tôi đành phải bye bye các món ăn
của Tây và về với … mì gói. Thời đó chỉ có 1 quán ăn duy
nhất của người Việt, nhưng tôi không có tiền để ăn quán.
Thật ra, có mì gói ăn là quá thần tiên rồi, chứ đâu dám mơ
mộng gì cao xa.
Đáp một chuyến xe điện đi… thành phố. Phải tốn vài ngày
tôi mới nhận ra rằng vùng tôi ở là Cabramatta, là vùng ngoại
ô, chứ không phải thành phố. Từ Cabra (dân địa phương hay
gọi như thế) đi thành phố bằng xe điện (xe lửa) phải tốn
cỡ 50 phút, vì xe phải ghé mỗi ga (tôi đoán có khoảng 30 ga).
Mới bước ra xe điện, còn dưới đường hầm, tôi ngơ ngác
không biết đường nào lên đường lộ. Khách thì tấp nập,
và ai cũng có vẻ bận bịu nhưng không hề ồn ào, chẳng ai
quan tâm đến tôi. Tôi quyết định đi theo một ông xách cập
táp vì nghĩ ông này đi làm office thì phải đúng là trung tâm
thành phố thôi. Hoá ra chỉ đi có 2 cái thang máy là lên mặt
lộ, chứ có xa gì đâu. Nhưng lên mặt lộ rồi, thấy quá
nhiều xe chạy, nhà cao tầng kế tiếp nhau, tôi lúng túng chẳng
biết đi đâu.
Thôi thì đi bộ đại theo mọi người, đến đâu hay đến đó.
Thấy xa xa một tiệm sách Dymock, tôi lang thang vào. Ui chao, nhà
sách rộng mênh mông, cao 3 tầng, chỗ nào cũng có sách. Tôi
nghĩ ngay đến một cuốn từ điển tiếng Anh. Khi qua đây tôi
nghe nói Từ điển Oxford là chuẩn nhất và tốt nhất, thế là
tôi nói với người bán sách là tôi muốn mua cuốn từ điển
mà tôi đọc là Ox-Fo. Tôi nghĩ xe Ford thì đọc là Fo, vậy thì
đọc Ox-fo là đúng rồi. Người bán sách rất lịch sự và
kiên nhẫn hỏi tôi một lần nữa tên của từ điển. Tôi nói
tỉnh queo là Ox-fo. Anh ta gãi đầu bảo tôi viết xuống. Khi tôi
viết xong, anh ta vỗ trán rồi kêu lên: "Ah, Ox-fớt-đ". Tôi
cứ ngớ người ra chẳng biết nói gì, thì anh ta kéo tôi đến
lầu 2 nơi có bán hàng chục loại từ điển. Anh ta bảo tôi
chọn rồi xuống dưới kia tính tiền. Tôi tần ngần một hồi
thì bắt gặp cuốn Từ điển Longman bên trại tị nạn ngày
nào, và thế là tôi quyết định mua Longman thay vì Oxford. Kẹt
cái là nó tốn đến 10 đô, mà trong túi tôi chỉ có 20 đô.
Bấm bụng mua luôn. Sự đầu tư đó tôi không bao giờ hối
hận sau này.
Ngày đầu tiên vào giảng đường đại học của Úc làm tôi
hơi sốc. Theo lịch giảng, giảng viên hôm đó là một tiến sĩ
tên là MH. Lớp học chỉ có độ 20 sinh viên, chẳng ai quen ai,
nhưng sau một hồi tự giới thiệu thì ai cũng quen nhau. Riêng
tôi thì thấy mình hơi xa lạ vì tiếng Anh còn quá kém, họ
cười nói tôi chỉ hiểu 50% là cao. Chờ một lúc thì giảng
viên vào. Anh ta chắc hơn tôi vài tuổi, râu quai nón, mắt kính
dày, mặc quần sọc, tay cầm trái chuối và lát bánh mì
sandwich. Anh ta đang ăn ngon lành. Anh ta nói gì đó, chắc là xin
lỗi, làm cả lớp cười ầm lên. Anh ta ăn xong, thì làm tôi
sốc hơn vì anh ta đến cái vòi nước công cộng ngoài lớp, tu
một li nước từ đó. Tôi tưởng đó là thứ nước tắm rửa
chứ có ngờ đâu là nước uống được! Anh ta ngồi một chân
lên ghế, một chân thòng dưới đất, và bắt đầu giảng.
Thỉnh thoảng anh ta vẽ lên bảng đen vài minh hoạ. Giảng xong,
anh ta đi, chẳng cần biết sinh viên có hiểu hay không!
Ngày hôm sau gặp thêm một giáo sư đặc biệt. Ông tên là RM,
sau này tôi mới biết ông là một guru trong chuyên ngành của
ổng. Lúc đó ông đã gần 70 tuổi, đầu không còn cọng tóc,
lưng hơi còng, nhưng ánh mắt toát lên một người rất thông
minh. Ông cụ vào lớp, tự giới thiệu "Tôi tên là RM, tôi
sẽ entertain các bạn vài bài giảng trong vài tuần. Để dễ
theo dõi bài giảng tôi đề nghị các bạn mua cuốn sách này,
nó là sách của tôi". Ở dưới lớp cười ầm lên, có đứa
nói "Hey, thầy quảng cáo sách à?" Ông trả lời "Đơn
giản là không, vì thế giới chỉ có 1 cuốn này." Nói xong
ông vào bài giảng. Suốt 2 tiếng đồng hồ, ông không viết
một cái gì trên bảng, ông chỉ đi tới đi lui và … nói. Tụi
tôi ở dưới há hốc nghe, nhưng tôi chẳng hiểu ổng nói gì!
Xong giờ giảng có bạn hỏi "Sao thầy không vẽ ra để tụi
em hiểu rõ hơn", ông trả lời tỉnh queo: Đó không phải là
việc của tôi, đó là việc của tutor. Ở Úc, tutor là phụ
giảng. Mới hai ngày đầu ở giảng đường mà trải nghiệm
toàn những chuyện chẳng giống ai.
Ở được một thời gian, tôi phải đi thi để có bằng lái xe.
Nhớ hôm thi tôi mới biết thanh tra giao thông Úc dạo đó cũng
… ăn tiền. Trước khi lên xe đi thi, thầy dạy lái xe của tôi
nhét vào cuốn sách bản đồ $20 (hay $50, tôi quên). Tôi thấy,
nhưng không để ý vì nghĩ chắc để tiền đổ xăng. Người
thanh tra lên xe, ngồi bên cạnh tôi, và kêu tôi làm những
động tác căn bản. Sau đó lái xe đi lòng vòng vài con đường,
rồi đến thao tác đậu xe 45 độ. Nhớ trên đường về, tôi
cho xe đến khá gần đường lằn trắng ở ngã ba có đèn xanh
đỏ, anh chàng thanh tra bực mình nói: gần quá, mày muốn rớt
à? Tôi xin lỗi. Đến khi về đến trạm, anh ta lấy cuốn sách
bản đồ và lấy tiền nhét vào túi áo tỉnh queo. Ai làm hư
họ? Xin thưa người Việt Nam. Chính các thầy dạy lái xe VN
đúc lót cho họ để trò được thi đậu. Nhưng chỉ 2-3 năm
thì sự việc đổ bể, và tiểu bang phải tổ chức một uỷ
ban chuyên điều tra về vụ hối lộ trong việc cấp bằng lái.
Tất cả những thanh tra trong vùng có nhiều người VN đều bị
kỉ luật, thuyên chuyển hay cho nghỉ việc. Đó là lần đầu
tiên tôi thấy chính quyền ở đây rất nghiêm chỉnh trong việc
xử lí tham nhũng hối lộ.
Hôm đi mua xe càng làm tôi ngạc nhiên. Lúc đó tôi có trong tay
khoảng 7000 đôla. Một anh bạn thân của tôi là Sáu L dẫn tôi
đi mua xe. Trời ơi, lái xe đến khu Parramatta tôi thấy cả rừng
xe, đủ thứ màu sắc, lớn nhỏ đậu san sát nhau. Chẳng có
nhà gì cả, mà chỉ đậu ngoài nắng! Phải nói là một siêu
thị xe lộ thiêng. Sáu L nói với tôi: mình dân nghèo, nên tìm
loại rẻ tiền mà chắc ăn, tôi đề nghị ông chỉ xem Toyota
thôi. Tôi ok liền. Đi "quần" một hồi tôi thấy phải lòng
chiếc Corona 1975, nhưng giá đến 6000 đôla. Sáu L mở cốp xe,
dò xét, xem kĩ màu sơn, và cùng tôi lên chạy thử một vòng.
Sáu L nói: Tôi nghĩ chiếc này ok ông à, kệ nó 6000 thì hơi
mắc nhưng mình chắc ăn sau này. Thế là hai chúng tôi trả giá,
ca bài ca "tôi nghèo, mới qua tị nạn". Anh chàng bán xe gãi
đầu một hồi rồi nói: thôi được, tao giảm cho mày còn 5500
đôla. Tôi lái xe về nhà. Tôi lái đi trước, Sáu L đi sau để
coi chừng tôi có lái bậy. Có một lần leo lề khi về đậu xe
ở nhà, không chẳng hề hấn gì. Cái xe đó đã rong ruổi cùng
tôi gần 15 năm trời, không hề hư hỏng bậy bạ, chỉ đổ
nước và xăng là chạy. Đến khi chiếc xe không còn đăng kí
được nữa vì dàn đồng bị sét, mà máy 18-RC vẫn còn chạy
tốt! Tôi đành phải ngậm ngùi chia tay con ngựa sắt Corona.
Đó là những ấn tượng hay đúng ra là ngạc nhiên lúc đầu.
Sau này thì dĩ nhiên tôi quen với lối sống của Úc và thành
công dân Úc. Những nề nếp cũ dần dần bị mất hồi nào
không hay. Chẳng hạn như tôi không còn thói quen ngồi chồm
hổm nữa, không còn ồn ào ở nơi công cộng, không mặc đồ
pyjama khi ra ngoài đường. Tôi đã quen với hamburger, pizza, khoai
tây, các món ăn trừu, v.v. Tôi đã quen với văn hoá tranh luận
và đặt vấn đề, không cảm thấy khó chịu khi có người
phản bác ý kiến của mình (miễn là đứng cá nhân hoá). Tôi
đã có thói quen quan tâm đến đồng tiền thuế của mình chi
tiêu cho cái gì, và quan tâm đến lá phiếu của mình.
Thế nhưng dù mang hộ chiếu Úc và xuất hiện trên các diễn
đàn khoa học quốc tế như là công dân Úc, tôi vẫn không bao
giờ nghĩ mình là người Úc. Trong tôi vẫn là một con người
rất Việt Nam. Cách đây hơn chục năm, Thuý Nga có phát hành
một cuốn băng có tựa đề là "Chúng ta đi mang theo quê
hương" mà theo tôi là rất hay. Tôi chợt nhận ra mình rời VN
là mang theo quê hương VN với mình. Là người trưởng thành ở
VN, tôi vẫn sống trong kí ức và với kí ức. Tôi và những
người như tôi dù sống ở Úc nhưng vẫn tha thiết về quê
hương. Thành ra, tôi và những người như tôi, nói theo Nguyễn
Hưng Quốc, đúng là những cái dấu nối giữa hai đất nước,
hai nền văn hoá, và hai ngôn ngữ.
(1) http://baouc.com/tam-su/nuoc-uc-14-dieu-dang-ngai.html
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/node/28843), một số đường liên kết và
hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận
để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn
tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt
tường lửa tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc
ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét