Hôm qua trò chuyện với một bạn trên Facebook, tôi biết thêm
thông tin (chưa xác minh) về ngày mất của cụ Phạm Quỳnh, đó
là rạng sáng 7/9/1945. Cho đến nay, các sách vở viết về nhân
vật khả kính này hầu như chỉ nhắc đến ngày ông bị Việt
Minh bắt giam là 23/8/1945, còn ngày mất thì không ai biết đích
xác. Tương truyền ông bị Việt Minh giết hại cùng với cụ
Ngô Đình Khôi (anh cả của cố Tổng thống VNCH Ngô Đình
Diệm) và con trai Ngô Đình Huân, thi hài được tìm thấy bị
vùi lấp tại cùng một hố chôn ở rừng Hắc Thú.
Tôi chịu nhiều ảnh hưởng của vị cựu Thượng thư Bộ Lại
Phạm Quỳnh cả về văn chương lẫn tư tưởng từ các trước
tác danh tiếng của ông hoặc do ông cùng đóng góp, trong số
đó có Nam Phong Tạp Chí, Thượng Chi Văn Tập và tập Tiểu
luận viết bằng tiếng Pháp từ 1922 đến 1932. Suốt cuộc
đời sóng gió của mình, Phạm Quỳnh chủ trương gây dựng
một nước Việt mới tự trị trên cơ sở nền quốc học dung
hợp tinh hoa tư tưởng Đông Tây và chính sách trọng dụng
tầng lớp trí thức bản địa am hiểu văn minh Tây phương. Ông
bác bỏ việc giành độc lập bằng bạo lực do những di hại
từ sự tổn thương nguyên khí quốc gia và thù hận giữa
đồng bào ruột thịt.
Ngay từ những năm 1920 ông được xem là người chiến đấu
bất bạo động nhưng không khoan nhượng cho chủ quyền độc
lập và tự trị của Việt Nam, cho việc khôi phục quyền hành
của Triều đình Huế trên cả ba kỳ (Bắc, Trung, Nam), chống
lại sự bảo hộ của Pháp và kiên trì chủ trương chủ nghĩa
quốc gia với thuyết Quân chủ lập hiến. Trên bước đường
chính trị của mình, ông đã vận động cho việc hình thành
một chính thể như vậy, nhưng bất thành vì nhiều nguyên nhân.
Dù sao ông và một số trí thức đương thời cũng đã được
ghi nhận như những người tiên phong cổ súy tư tưởng lập
hiến tại Việt Nam. Điều buồn cười là khi bàn đến "tư
tưởng Hồ Chí Minh" về nhà nước và pháp luật, nhiều luật
gia XHCN ngày nay nhận bừa rằng tư tưởng lập hiến tại Việt
Nam xuất phát từ cụ Hồ với bằng chứng là bản Hiến Pháp
đầu tiên năm 1946, thậm chí họ còn bảo rằng đó là bản
hiến pháp đầu tiên ở Đông Nam Á (?).
Từ khi làm báo đến lúc làm quan, Phạm Quỳnh đều tận tụy
làm việc và để lại một công trình đồ sộ về mặt tư
tưởng liên quan đến nhiều đề tài khác nhau, bao gồm văn
chương, ngôn ngữ, chính trị, kinh tế, triết học, luân lý,
giáo dục, thời sự, v.v…, mà trong bất kỳ lĩnh vực nào ông
cũng chứng tỏ là nhà tư tưởng uyên bác, có thể nói, bậc
nhất đương thời. Từ ngày còn nhỏ, tôi vẫn thường được
ba tôi kể về cụ Phạm Quỳnh với niềm kính phục và tiếc
thương vô hạn. Cho đến nay, tôi đã đọc đi đọc lại các
tác phẩm của ông nhiều lần. Thú thật, với riêng tôi, một
khi đã đọc Phạm Quỳnh, tôi không còn hứng thú nghe những
lời vô vị của các "nhà tư tưởng" đang được tung hô
hiện thời.
Nhân ngày giỗ thứ 69 của cụ Phạm Quỳnh, xin ghi lại đây
bài thơ tưởng niệm cụ:
Tâm hồn tao nhã thông kim cổ,
Thao thức Nam Phong mộng quốc cường.
Chủ hiến, bồi tài, hưng xã tắc,
Khuyến Kiều, trau chữ, rạng văn chương.
Sống bên bậc trí công danh toại,
Thác bởi phường rồ hậu thế thương.
Thắp muộn tâm hương sâu nỗi thấu,
Tuy chưa tương kiến, nguyện chung đường.
(Tại Chí Hòa)
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140907/luat-su-le-cong-dinh-nhan-ngay-mat-cua-cu-thuong-thu-pham-quynh),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét