Ngày lễ khai giảng năm học 2014- 2015 đã qua, các em học sinh
trên khắp mọi miền lại tất bật với nhiệm vụ học hành.
Tuy nhiên, lượm lặt những tin tức về ngày khai trường, có
những điều không thể không suy nghĩ.
<center><img src="https://www.danluan.org/files/u1/sub04/khaigiang_01.png"
width="600" height="361" alt="khaigiang_01.png" /></center>
Có vẻ như một truyền thống, năm nào cũng vậy, các bác lãnh
đạo nhà nước, tỉnh thành đều đến chung vui với ngày hội
khai trường của các thầy cô khắp đó đây. Nhưng hình như,
chỉ các bạn học sinh ở các thành phố, thị trấn, học ở
các trường khang trang, có điều kiện đầy đủ thì mới
được các nhà lãnh đạo đến thăm và động viên. Như một
nghi lễ văn hóa, các đại biểu thường được đón chào với
cờ hoa rực rỡ, đúng là vui như ngày hội. Ngày hội của cả
các vị lãnh đạo và của các nhà quản lí giáo dục để gặp
gỡ, giao lưu và phô trương. Trái lại, nhìn bức hình bên
phải mới biết các em học sinh miền núi khác biệt như thế
nào: không cờ hoa, không loa đài, và có vẻ cũng không có đại
biểu "to" nào đến dự. Chỉ có thầy và trò với dòng chữ
rất đơn sơ "Lễ khai giảng". Chắc chắn, trong buổi lễ
khai giảng này, học sinh cũng không phải đứng hàng giờ trong
nắng để đợi đón đại biểu hoặc phải ngồi hàng giờ
để nghe những bài diễn văn dài lê thê. Nhưng so sánh những
bức hình trên, tự nhiên vẫn cứ thấy chạnh lòng về khoảng
cách quá khác biệt vùng miền. Các em cùng trong một nước,
cùng một độ tuổi đi học, cùng có quyền được hưởng một
nền giáo dục tốt nhưng thực tế sự tiếp cận với giáo
dục, và đón nhận sự quan tâm của các bác lãnh đạo thì rõ
ràng hoàn toàn khác biệt. Tôi có cảm giác, các em học sinh và
thầy trò những vùng khó khăn đang bị bỏ rơi.
<center><img src="https://www.danluan.org/files/u1/sub04/khaigiang_02.png"
width="600" height="224" alt="khaigiang_02.png" /></center>
Chất lượng giáo dục không thể khẳng định bằng khẩu hiệu
mỹ miều hoặc bằng cơ sở vật chất to đẹp và khang trang.
Chất lượng giáo dục chắc chắn phải được khẳng định,
nhìn nhận qua chất lượng của người thầy. Đầu tư vào giáo
dục, do vậy, cần ưu tiên đầu tư vào chính những người
trực tiếp đang giảng dạy. Cái khẩu hiệu: thầy và trò (của
một trường tiểu học tỉnh X) quyết tâm đổi mới quản lí
và nâng cao chất lượng giáo dục thật vô cùng sáo rỗng.
Quyết tâm cần phải thể hiện ở hành động hơn là bằng từ
ngữ trên băng rôn, khẩu hiệu. Và quan trọng, học sinh tiểu
học không thể là siêu nhân và không có trách nhiệm để tham
gia cùng thầy cô quản lí và nâng cao chất lượng giáo dục
được. Các em phải là những người được chăm sóc và
được cung cấp những dịch vụ đào tạo có chất lượng. Còn
chất lượng như thế nào là trách nhiệm và nghĩa vụ của nhà
trường, của những nhà quản lí và các thây cô. Bức hình
tiếp theo là một ví dụ khác về sự "khoe mẽ" cơ sở vật
chất của một trường tư. Thoạt nhìn, người ta sẽ trầm
trồ ngưỡng mộ và thậm chí ghen tị về cơ ngơi khá hoành
tráng của trường, nhưng nếu nhìn kĩ, thì rõ ràng, chỉ là
bình mới rượu cũ: sĩ số lớp học vẫn đông đúc, và chỗ
ngồi vẫn được bài trí theo kiểu truyền thống, vị trí giáo
viên vẫn là đứng từ trên cao truyền kiến thức cho học sinh.
Đúng là đổi mới giáo dục từ cái bàn, cái ghế, cái bảng,
cái máy chiếu thì rất dễ, nhưng đổi mới phương pháp dạy
học và đổi mới người dạy mới khó.
<center><img src="https://www.danluan.org/files/u1/sub04/khaigiang_03.png"
width="600" height="239" alt="khaigiang_03.png" /></center>
Tuy nhiên, đây đó vẫn có những hành động đẹp, và vẫn có
những nhà giáo dục tâm huyết thực sự làm cho bức tranh giáo
dục nước nhà tươi sáng hơn. Hai bức hình trên là một trong
những ví dụ tô điểm cho nét đẹp của giáo dục và được
coi là những nhân tố tích tực cần được nhân rộng. Ngày
lễ khai giảng ở một trường vùng quê, sân khẩu được bài
trí giản dị nhưng vẫn thể hiện đầy đủ ý nghĩa, sự
nghiêm trang và ấm áp của ngày lễ khai trường. Một nghĩa cử
cao đẹp và có ý nghĩa giáo dục rất lớn mà thầy trò ở
ngôi trường này đã làm đó là quyên góp ủng hộ giáo dục
cho các vùng còn khó khăn. Có thể thày trò ở ngôi trường
này vẫn còn thiếu thốn nhiều về cơ sở vật chất, nhưng
với tấm lòng hướng về những vùng khó khăn hơn, họ sẵn
sàng chia sẻ để giúp thầy trò những vùng khác có thể đầy
đủ hơn trong năm học mới. Theo tôi, đó là một buổi lễ khai
giảng rất ý nghĩa bởi vì học sinh được giáo dục bài học
làm người, lòng yêu thương bác ái bằng chính hành động
thiết thực và cụ thể. Bên cạnh đó, học sinh cũng được
giáo dục ý thức rằng, các em vẫn đang còn may mắn hơn rất
nhiều so với học sinh ở các vùng khó khăn. Nếu các bạn cùng
độ tuổi ở những vùng không có điều kiện nhưng vẫn đến
trường, và vẫn học tốt, vậy các em không có lí do gì mà
không thể học tốt được. Bức hình tiếp theo là thể hiện
tầm vóc một nhà giáo dục. Ai cũng biết GS Ngô Bảo Châu có
tầm ảnh hưởng lớn với thế giới. Nhưng nhìn tấm hình
thầy đến dạy học sinh vùng núi sẽ khiến những nhà làm
giáo dục chân chính phải nể phục: không khoa trương, không
màu mè, chân đi dép tổ ong, và vào lớp dạy đến ướt cả
áo. Có thể, sau buổi học ấy, học sinh ở vùng cao chẳng
biết thầy Châu là ai, những tôi tin chắc, đọng trong tâm trí
các em mãi là hình ảnh một người thầy gần gũi, thân thiện,
và dạy rất ấn tượng.
Chính sách giáo dục luôn đặt ra những mục tiêu là hướng
tới một nền giáo dục chất lượng, bình đẳng giữa các
vùng miền, nhưng những điều đó chỉ thể hiện trên giấy
tờ, văn bản. Việc thực hiện những mục tiêu ấy như thế
nào là do những người thực hiện chúng. Hơn bao giờ hết,
giáo dục luôn rất cần những nhà giáo dục chân chính, có tâm
và tầm chiến lược để giúp giáo dục thực sự thay đổi
theo hướng tích cực hơn.
(FB: ManhDucLe)
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140908/le-duc-manh-viet-sau-ngay-khai-truong),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét