<b>Không có sự tách rời giữa cái tôi, hay gia đình tôi, và xã
hội tôi đang sống. Nếu xã hội đấy xấu, gia đình và cá
nhân không thể được yên ổn, và ngược lại.</b>
<center><img src="http://www.danluan.org/files/u5219/timthumb.php_.jpg"
width="600" height="420" alt="timthumb.php_.jpg" /></center>
<strong>Từ ông TYPN và Eminem...</strong>
Tối qua ngồi xem Số đỏ trên Youtube, phim làm từ ngày xưa,
hồi Lê Vân còn trẻ và các diễn viên bây giờ đã qua đời
gần hết lúc vào phim vẫn còn tuổi trung niên. Phim có nhân
vật Típ Phờ Nờ (TYPN), thợ cắt may chuyên cho ra đời những
bộ đồ ngủ hở hang phong cách Victoria Secret và tán các bà các
cô hoảng loạn tìm cách giữ chồng rằng phải cách tân. Khi
thấy vợ mình cũng đi guốc cao, mặt quần trắng mỏng dính,
tô son môi trái tim và kẻ lông mày, ông đã chửi vợ là
"đồ đĩ", và khi cô vợ nghệt mặt ra không hiểu tại sao
làm đúng như những điều chồng vẫn ngợi ca lại bị mắng,
thì ông bảo "tân thời chỉ dành cho vợ người ta thôi, không
phải nói vợ tôi". Cảnh kết thúc bằng việc ông Típ Phờ
Nờ lôi xềnh xệch vợ về, luôn miệng "đàn bà là tôi giam
tiệt trong nhà"!
Tôi nhớ chi tiết đấy bởi vì mới lúc sáng đọc bài phỏng
vấn ca sĩ nhạc rap Mỹ Eminem và những lo lắng của một ông
bố khi con gái đến tuổi cập kê. Cậu bạn trai đầu tiên
của cô này, có thể là trong một cố gắng để lấy lòng bố
người yêu, cũng có thể là thành thật, tâm sự rằng "cháu
rất thích nhạc của bác, cháu nghe từ bé đến lớn luôn".
Đáng lẽ phải vui mừng thì Eminem lại tá hoả, vì những bài
hát nổi tiếng nhất của ca sĩ này có nội dung bạo lực và
đen tối, như giết vợ rồi lấy máu viết lên tường, hoặc
kể về những vụ hãm hiếp "những con đĩ". Như mọi ông
bố có con gái đang lớn khác, Eminem lo lắng cho sự an toàn của
con gái mình, và tuyên bố muốn con yêu những chàng trai không
bao giờ nghe nhạc của bố. Vẫn là một ví dụ của việc tung
hô và tuyên truyền những điều bản thân không tin, và không
thích, nhưng kiếm được rất nhiều tiền.
Không hiểu những người như ông Típ và Eminem, khi mang những
giá trị về phụ nữ ra để bán lấy tiền, có thật sự tin
rằng những người phụ nữ của họ có sức miễn nhiễm với
những điều họ rao giảng, bằng những bài rap hoặc những
mẫu áo váy, hay là họ chỉ cố tình lờ những cảnh báo đạo
đức của chính mình, cho đến khi không thể lờ được nữa?
<strong>... tới hai cô trông trẻ</strong>
Gần đây mọi người xôn xao về chuyện hai cô trông trẻ
đánh các em bé mẫu giáo. Các phản ứng thường gặp nhất là
giận dữ và lo sợ. Giận dữ sẽ dẫn đến sỉ vả, chửi
bới, đòi xử án. Sợ hãi dẫn đến tâm lý lo âu, bất an, và
suy nghĩ "trong cái xã hội hỗn loạn này, tôi phải lo cho gia
đình tôi trước". Tôi thấy suy nghĩ đấy hơi ngây thơ, cũng
không khác nhiều với suy nghĩ của hai người đàn ông ở trên,
cho rằng gia đình nằm ngoài tầm ảnh hưởng rất rộng lớn
của họ và những giá trị họ giúp nhân rộng.
<div class="boxleft200"><div class="quotebody"><div class="quoteopen"><img
class="quoleft" src="/misc/quoleft.png"/></div>Người ta thường lảng
tránh suy nghĩ đánh đồng bản thân mình với kẻ xấu, vì họ
muốn vạch rõ lằn ranh giữa những người bình thường của
cộng đồng và những phần tử bất thường khác.<img
class="quoright" src="/misc/quoright.png"/> <br
class="quoteclear"></div></div>
Việc đổ lỗi cho cá nhân rất dễ. Đòi hai cô trông trẻ
phải bị xử, bị giết cho thoả nỗi bất bình rất dễ. Nói
rằng hai cô này chắc chắn có vấn đề về thần kinh cũng
rất dễ. Cái khó là thừa nhận họ hoàn toàn bình thường và
là một phần của xã hội chúng ta đang sống và bị bao trùm
bởi nó. Hai cô đó có thể là mẹ, là chị, là người yêu, là
con cái của bất kỳ ai trong chúng ta, hoặc chính chúng ta.
Người ta thường lảng tránh suy nghĩ đánh đồng bản thân
mình với kẻ xấu, vì họ muốn vạch rõ lằn ranh giữa những
người bình thường của cộng đồng và những phần tử bất
thường khác.
Ở Canada gần đây cũng có một vụ gây lùm xùm dư luận. Có
một nữ tù trẻ bị cho vào phòng biệt giam, tức là không có
bất kỳ tiếp xúc nào với người khác, cho dù là bạn tù hay
giám thị. Cô này treo cổ tự tử, và người giám thị phụ
trách ca trực đó chứng kiến từ đầu đến cuối, nhưng thay
vì ngăn cản đã ra lệnh những người dưới quyền không
được can thiệp cho đến khi nữ tù ngừng thở. Có thể
người giám thị cho rằng đây chỉ là một trò doạ dẫm vớ
vẩn gây chú ý mới. Nhưng tất nhiên là khi nữ tù kia đã
ngừng thở thật, họ không can thiệp kịp nữa. Vụ này cũng
lên báo lên đài và rất nhiều người bày tỏ sự phẫn nộ.
Nếu như ở Việt Nam, tôi đoán rằng những ý kiến bàn luận
sẽ chủ yếu xoay quanh sự suy thoái đạo đức, sự vô cảm,
thiếu tình người, tức là cá nhân hoá việc khoanh tay đứng
nhìn của người giám thị kia, tập trung vào cô ta như một
chủ thể duy nhất của toàn bộ cái xấu, cũng như hai cô trông
trẻ bị công luận giày xéo vì sự dã man của họ. Canada có
một bước tiến hơn, tôi thấy những chuyên gia bàn về những
chính sách mới để kiểm tra mức độ ổn định tâm lý của
tù nhân trước khi vào trại, những hỗ trợ mới để kiểm
soát mức độ trừng phạt đối với tù nhân bị biệt giam, và
cả những cách để huy động y tế khẩn cấp trong tù. Cô giám
thị chắc chắn bị trừng phạt, nhưng xã hội Canada hiểu
rằng họ cũng có trách nhiệm. Cô kia không phải là một phần
tử ngoài xã hội để chỉ cần loại bỏ cho khuất mắt là
xong, cô ta đã, đang và những người như cô ta sẽ là một
phần của nó.
Tôi vẫn chờ đợi người ta lên tiếng về việc phải hỗ
trợ học phí nhà trẻ, phải thanh lọc quá trình tuyển dụng
các cô trông trẻ, phải đào tạo đạo đức cho các sinh viên
sư phạm mầm non, phải có biện pháp để những phụ huynh làm
trong các khu công nghiệp lương ba cọc ba đồng, đi từ sáng
sớm đến tối khuya có lựa chọn trong việc gửi con. Nhiều
nhân viên văn phòng có thời gian vào facebook hàng ngày, than thở
chê bai những ông bố bà mẹ vô trách nhiệm hay vô tâm để con
bị đánh mà không biết. Tôi ngờ rằng họ biết, nhưng hai vợ
chồng công nhân làm trong khu công nghiệp, họ hàng ở quê, xung
quanh không có ai để nhờ vả, phải vào làm từ sáu giờ
rưỡi sáng và về nhà lúc sáu giờ rưỡi tối, khi phải lựa
chọn giữa đưa con đi học ở chỗ khác, đi làm muộn, mất
việc, con bị đói, với việc biết rằng con bị đánh, chưa
kể có thể bản thân họ cũng lớn lên với đòn roi, thì lựa
chọn thế nào không quá khó đoán.
Không thấy có nhiều ý kiến kiểu như vậy, nên tôi e rằng
chúng ta vẫn chưa hiểu rằng để giải quyết một vấn đề,
không thể chỉ đổ lỗi cho một cá nhân, hay quy chụp cá nhân
đó bất thường. Chỉ khi nào cả xã hội cùng nhận trách
nhiệm và cùng nghĩ đến những thay đổi cơ bản về chính
sách hay về cách chúng ta sống và vận hành như một tập thể,
thì khi ấy mới hết những cô trông trẻ dã man. Còn lại thì,
bỏ tù được hai cô, sợ rằng lại có những cô khác!
Giống như một cơ thể đã nhiễm HIV, nếu hệ miễn dịch
không còn vững chắc nữa, chữa được bệnh ngoài da thì lại
bị tiêu chảy thôi.
<strong>Nguyễn Hồng Vân</strong>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140807/nguyen-hong-van-neu-ngoai-cua-xau-trong-nha-co-yen),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét