<strong>"Dân Chủ không phải là một vở kịch viết sẵn, cứ
theo như thế mà diễn. Nhiều nước lật đổ được chế độ
độc tài rồi lại bị đổi ngược thế cờ; có khi lại rơi
vào một chế độ độc tài khác. Không phải cứ chấm dứt
một chế độ độc tài là có một bữa tiệc Dân Chủ bày
ra."</strong>
<center><a rel="prettyPhoto"
href="http://www.thepach.com/wp-content/blogs.dir/1/files/2014/08/co_do.jpg"><img
src="http://www.thepach.com/wp-content/blogs.dir/1/files/2014/08/co_do.jpg"
width="560"></center>
<em><center>ĐCSVN: Biểu tượng và thần tượng. (Ảnh:
Internet)</center></em>
Nếu ngày mai Ðảng Cộng Sản Việt Nam tuyên bố xóa bỏ
Ðiều 4 Hiến Pháp (đảng hết độc quyền lãnh đạo) rồi tổ
chức bầu cử tự do trong sáu tháng, thì kết quả sẽ ra sao?
Ðảng viên cộng sản sẽ thắng hay những người yêu tự do
dân chủ sẽ thắng? Có thể đoán rằng các lãnh tụ cộng sản
hiện nay sẽ tranh cử và thắng nhiều hơn những người đối
lập. Vì trong cuộc tranh cử họ có sẵn một guồng máy mạnh
hơn, nhiều tiền vận động hơn, tiền của đảng cũng như
của các ứng cử viên. Trong khi những nhà đấu tranh cho dân
chủ hiện nay, những người yêu dân chủ thật sự, thiếu cả
hai thứ đó.
Năm 1989 Ðảng Cộng Sản Albania đã làm đúng như vậy. Ðêm
hôm trước, Tường Berlin đổ, đêm hôm sau họ truất phế
tổng bí thư (nắm quyền hơn 40 năm) để trút hết tội lỗi
lên một người. Rồi xóa bản hiến pháp độc quyền, giải
tán đảng, lập đảng mới, tổ chức bầu cử. Và họ thắng
cử. Mấy năm sau, dân Albania thấy đất nước chẳng tiến bộ
gì được, đã bầu cho một liên minh các đảng đối lập lên
thay. Nhưng liên minh này cũng chưa biết làm chính trị dân chủ
là như thế nào, không đoàn kết được với nhau để có
được những chính sách phục hưng kinh tế, cho nên kỳ bầu
cử sau đó lại thua. Ðảng cộng sản cũ lại thắng vì họ
vẫn có nhiều tiền hơn, và học được kỹ thuật tranh cử
nhanh hơn.
Dân Việt Nam thế nào cũng sẽ sống dân chủ tự do. Chắc
chắn như vậy. Khi dân chủ hóa thì dân quyết định, bằng lá
phiếu chọn người nắm quyền cai trị. Những nhà đấu tranh
dân chủ hiện nay chắc đã nghĩ đến viễn tượng đó; chắc
nhiều người đã chuẩn bị. Họ sẽ phải tranh cử, và tranh
cử với các đảng viên cộng sản.
Trong các cuộc bầu cử sau này chỉ có một trường hợp mà
họ không lo bị thua đảng cộng sản (cũ, đã đổi tên), là
thay đổi bằng bạo lực. Một cuộc cách mạng xóa bỏ chế
độ cộng sản. Chính quyền mới cấm các đảng viên cộng
sản không được tranh cử trong một thời hạn 5 năm, 10 năm hay
vĩnh viễn. Nhưng ngay cả trong trường hợp đó, các lãnh tụ
và đảng viên cộng sản vẫn có thể đứng đằng sau giật
dây cho một đảng ABC nào đó, và sử dụng tiền bạc cũng như
guồng máy tay chân của họ giúp cho đảng ABC đắc cử.
Nhưng dân Việt Nam có muốn một cuộc thay đổi bằng bạo
lực không? Hơn nữa, những người thiết tha với dân chủ và
kính trọng các quy tắc dân chủ cũng không muốn cấm đoán
bất cứ một công dân nào không cho sử dụng quyền tự do ứng
cử.
Cho nên, ngay từ bây giờ các nhà đấu tranh dân chủ ở nước
ta cần học kinh nghiệm tranh đấu trong khuôn khổ thể chế dân
chủ. Thí dụ, cần học kinh nghiệm sống về vận động tranh
cử. Nước Indonesia đang cho chúng ta một bài học, không nên
bỏ qua.
Tháng Tư vừa qua, dân Indonesia đã đi bỏ phiếu bầu hai viện
Quốc Hội. Ðây là cuộc bầu cử thứ tư kể từ năm 1998, khi
chính quyền quân phiệt Suharto bị lật đổ sau 30 năm kìm giữ
nước này trong vòng lạc hậu. Có 46 đảng chính trị ghi tên,
sau chỉ còn 12 đảng (và 3 đảng ở địa phương Aceh) đủ
điều kiện tranh cử. Kết quả là Ðảng Dân Chủ Ðấu Tranh
về đầu chiếm gần 20% số phiếu, còn Ðảng Dân Chủ của
đương kim Tổng Thống Bambang Yudhoyono chỉ được 10%, mất một
nửa số phiếu ủng hộ.
Từ đầu năm nay, trong số các ứng cử viên tổng thống
người được dư luận ủng hộ nhất là ông Joko Widodo, gọi
thân mật là Jokowi. Người đứng thứ nhì là Tướng Prabowo
Subianto. Hai ứng cử viên trái ngược hẳn nhau.
Joko Widodo (tức Jokowi) 53 tuổi, đang là đô trưởng thủ đô
Jakarta, xuất thân là thuộc một gia đình trung lưu, chính ông
cũng nghèo, làm nghề bán đồ đạc dùng trong nhà. Khác với
các nhà chính trị Indonesia, ông không được học đại học
ngoại quốc. Widodo nổi tiếng từ khi đắc cử làm thị
trưởng thành phố Solo, ông đã đề cao quy tắc minh bạch, công
khai, cải cách để dân chúng được theo dõi và biết guồng
máy hành chánh làm việc ra sao. Thị Trưởng Jokowi tạo thêm
nhiều công viên xanh cỏ, đặt ghế cho dân ngồi chơi. Ông
được dân tin tưởng, mặc dù đã giải tỏa cả những khu bán
hàng rong cản trở lưu thông; cho nên đã được tái cử với
90% số phiếu.
Năm 2012 Widodo đắc cử làm đô trưởng Jakarta, trong một năm
rưỡi qua đã đưa ra chương trình bảo trợ y tế cho người
nghèo và di tản được những khu nhà ổ chuột vào mùa mưa
luôn luôn bị ngập nước; một việc mà chính quyền trước kia
nói mãi mà chưa ai làm. Ông được tiếng là người lo những
vấn đề thực tế của dân, và đặc biệt được coi là rất
trong sạch, trong một xứ đầy tham nhũng từ thời độc tài
quân phiệt.
Widodo đưa ra nhiều dự án cải tổ giao thông công cộng, cải
thiện hệ thống thoát nước và đổ rác cho thành phố. Ông
đã đi thăm các ngõ hẻm, lắng nghe người dân nói, chuyện xưa
nay ít nhà chính trị nào làm.
Tướng Prabowo Subianto, 62 tuổi, thuộc một gia đình giàu có
bậc nhất ở Jakarta; nhờ những quan hệ với chế độ quân
phiệt cũ. Ông đã lấy con gái Tướng Suharto, nay đã li dị
nhưng bà vẫn đi vận động tranh cử cho chồng cũ. Người em
ông, một doanh nhân giàu có, cũng đi vận động cho anh. Nhưng
sức mạnh đáng kể của Subianto là được hai đại gia ủng
hộ, họ làm chủ năm trong số 12 hệ thống truyền hình trên
toàn quốc. Tướng Subianto đã ra tranh cử tổng thống hai lần,
không thành công nhưng ông có rất nhiều kinh nghiệm; có thể
nói ông đã chuẩn bị cuộc tranh cử từ nhiều năm qua. Tháng
Ba vừa qua, tới sân banh vận động tranh cử bằng máy may trực
thăng, được nhiều người công kênh trên vai.
Còn Jokowi chỉ chính thức tranh cử tổng thống từ Tháng Ba,
sau khi chủ tịch đảng của ông là bà Megawati Sukarnoputri, một
cựu tổng thống, con gái Sukarno, vị tổng thống đầu tiên
của Indonesia, chính thức tuyên bố bà không ứng cử.
Ðầu năm nay, các cuộc nghiên cứu dư luận cho thấy Jokowi
dẫn trước Prabowo 39% trong tỷ số được dân tín nhiệm. Nhưng
đến ngày 30 Tháng Sáu vừa qua, Prabowo đã vượt lên, chỉ còn
thua Jokowi gần 4% (46% so với 42.6%)
Tại sao uy tín ông Joko Widodo bị tụt xuống nhanh như vậy?
Vì Prabowo biết sử dụng các kỹ thuật tranh cử, còn Widodo
phải nói là một tay mơ.
Trước hết, Prabowo đã tranh cử hai lần rồi, có sẵn một
guồng máy, được nhiều đài truyền hình ủng hộ, và có tài
hùng biện. Nhưng tai hại nhất cho Widodo là có những tin đồn,
hoàn toàn bịa đặt nhưng lại được nhiều người tin. Người
ta đồn rằng Widodo là người gốc Trung Hoa chứ không phải là
dân Indonesia chính cống. Chưa hết, Widodo bị tố là theo đạo
Thiên Chúa, không phải người Hồi Giáo. Ở một quốc gia 90%
theo Hồi Giáo, dù rất ôn hòa, một người ngoại đạo khó
tranh cử tổng thống! Hơn nữa, phần lớn người Thiên Chúa
Giáo là gốc Hoa, hai điều đó phù hợp với nhau khiến lời
đồn đãi dễ được tin hơn.
Joko Widodo ngây thơ, tìm cách cải chính những lời đồn tai
hại này. Ông đưa ra cả giấy chứng nhận ông đã đi hành
hương ở thánh địa Mecca, một trong năm bổn phận của tín
đồ Hồi Giáo. Khi nhắc đi nhắc lại các lời cải chính,
Widodo đã vô tình giúp cho tin đồn được loan truyền rộng
hơn. Mà không phải ai nghe xong tin đồn cũng đi tìm coi tin cải
chính ra sao! Widodo không học kinh nghiệm của Tổng Thống Barack
Obama. Trong hai lần ông tranh cử, có tin đồn ông không sinh ở
Mỹ, thiếu điều kiện để ứng cử. Obama không bao giờ nhắc
đến các lời đồn này. Ða số cử tri nghĩ đó là một
chuyện bịa đặt, không quan tâm đến nữa. Một quy luật trong
việc tranh cử, giống như trong chiến tranh, là chính phe mình
phải quyết định đánh trận ở địa bàn nào, vào thời gian
nào mình có lợi thế nhất. Trong cuộc tranh cử, địa bàn là
các "đề tài thảo luận" trong dân chúng, suốt mùa tranh
cử. Ðể cho đối phương ấn định đề tài là đã thua một
bước rồi. Bị cuốn vào đó, là rất ngây thơ, dại dột.
Ðiều đáng lo cho Widodo là hai ứng cử viên tổng thống có
những chương trình tranh cử giống nhau. Cả hai đều nhấn
mạnh đến việc bảo vệ tài nguyên quốc gia, không cho người
ngoại quốc khai thác thủ lợi. Cả hai đều nói sẽ bảo vệ
các xí nghiệp trong nước chặn bớt hàng nhập cảng; cùng đề
cao việc xây dựng thêm đường, cầu, bến cảng, và giảm bớt
trợ cấp giá xăng. Hai ứng cử viên khác nhau nhất là trong cá
tính.
Widodo có thành tích đã làm được việc ở thành phố Solo, và
rất trong sạch. Nhưng đối thủ lại chỉ trích rằng các dự
án lớn của ông cải tiến thủ đô Jakarta chậm trễ chưa
tiến được bước nào (vì phải giải tỏa nhiều khu dân cư,
chưa thương thuyết được với dân), nên để cho ông cai trị
Jakarta rút kinh nghiệm …thêm 5 năm nữa! Một nhược điểm
khác của Widodo là ông không được những người cùng đảng
ủng hộ hết mình. Ðối thủ lại tìm các tố rằng ông hoàn
toàn bị bà Megawati Sukarnoputri giật dây.
Prabowo bị tố cáo đã vi phạm nhân quyền trong khi làm tướng,
nhưng ông ta giải thích rằng: Tôi chỉ làm bổn phận của một
quân nhân! Ông cũng bị chỉ trích là chủ trương thay đổi
hiến pháp Indonesia, không cho dân trực tiếp bầu tổng thống
mà để Quốc Hội bầu; như vậy các đảng phái chính trị dễ
thao túng hơn.
Prabowo cũng đưa ra nhưng lời hứa quá hão huyền, như sẽ
đạt tỷ lệ tăng trưởng kinh tế 10% một năm; các chuyên viên
kinh tế biết rằng được 5% đã quý lắm rồi. Nhưng đại đa
số dân chúng không mấy ai quan tâm đến những "chi tiết"
chuyên môn như thế.
Và cuối cùng: Ông Joko, thường được gọi là Jokowi đã
thắng cử và ông sẽ bắt đầu nhiệm kỳ 5 năm làm Tổng
thống của mình từ ngày 20/10/2014.
Dân Chủ không phải là một vở kịch viết sẵn, cứ theo như
thế mà diễn. Nhiều nước lật đổ được chế độ độc
tài rồi lại bị đổi ngược thế cờ; có khi lại rơi vào
một chế độ độc tài khác. Không phải cứ chấm dứt một
chế độ độc tài là có một bữa tiệc Dân Chủ bày ra.
<strong>Ngô Nhân Dụng,</strong>
<em>ngày 27 Tháng Bảy năm 2014.</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140803/ngo-nhan-dung-tap-song-trong-dan-chu),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét