<center><img
src="https://www.danluan.org/files/u1/sub03/10564831_1519941821572241_208806610_n.jpg"
width="400"alt="10564831_1519941821572241_208806610_n.jpg" /></center>
<center><em>Cần lắm những người thổi còi để bảo vệ dân
lành trước những kẻ xấu đội lốt công vụ.</em></center>
Để tránh suy nghĩ rập khuôn, xói mòn và mang tính bầy đàn,
các nhóm làm việc thường phân công một hoặc hai cá nhân
đóng vai trò "đối lập". Họ là những người luôn đưa ra
những ý kiến trái chiều, những lý lẽ "cùn", thậm chí
những nhận xét mang tính "phá hoại". Tuy nhiên, những
người đóng vai "ác" này có sứ mệnh vô cùng quan trọng vì
họ giúp những người còn lại làm sắc nét hơn phân tích và
giải pháp của mình, thậm chí bật ra các ý tưởng mới tốt
hơn khi tranh luận với những người "đối lập" kia.
<center><img
src="http://dienngon.vn/Content/Blog/Articles/1369/human-rights-defenders.jpg"
/></center>
<center><em>Ảnh: diễu hành kêu gọi bảo vệ những người bảo
vệ nhân quyền (nguồn: internet)</em></center>
Cũng giống như hoạt động nhóm, một cơ quan hay xã hội muốn
phát triển cũng cần có những cá nhân và tổ chức đóng vai
trò phản biện độc lập. Họ luôn cảnh giác, có đầu óc phê
phán những dự án, chính sách, hoặc đường hướng phát triển
của một tập đoàn hoặc thậm chí chính phủ cầm quyền. Họ
là nơi theo dõi giám sát tình hình nhân quyền, đưa ra các
khuyến cáo với chính phủ và các tổ chức quốc tế để có
giải pháp thay đổi. Họ được gọi là "người thổi
cỏi".
Trên thế giới có rất nhiều các tổ chức xã hội dân sự
độc lập đi điều tra, thu thập các bằng chứng về việc các
tập đoàn sử dụng lao động trẻ em, hoặc ngược đãi những
người phụ nữ làm công ăn lương trong nhà máy. Điều này gây
khó chịu cho các công ty và tập đoàn, thậm chí nhiều nơi
không được chính phủ ủng hộ vì nó "gây xấu hình ảnh
đất nước" hoặc "làm môi trường đầu tư kém hấp
dẫn". Tuy nhiên, sự đấu tranh bền bỉ của những cá nhân
và tổ chức mang sứ mệnh "thổi còi" này đã làm thức
tỉnh công chúng, chính phủ tiến bộ dẫn đến sức ép buộc
các tập đoàn công ty đưa ra các chính sách lao động tốt hơn
cho công nhân, cũng như ngăn chặn việc lạm dụng lao động
trẻ em.
Tương tự như vậy, nếu không có các nhóm dân sự chuyên đi
điều tra về tình trạng ô nhiễm môi trường, thì các nhà máy
vẫn có thể vô tư xả hóa chất ra môi trường; nếu không có
những cá nhân bảo vệ quyền con người thì có thể nhiều
phụ nữ vẫn bị buôn bán mà chính quyền không hay, hoặc
nhiều nạn nhân bị tra tấn, dùng nhục hình mà cảnh sát không
bị trừng phạt. Sự lên tiếng của họ ban đầu thường bị
đàn áp, thậm chí trừng phạt. Nhưng về lâu dài, chắc chắn
sẽ thức tỉnh lương tâm của công chúng, cũng như chính phủ
để đưa ra giải pháp ngăn chặn bất công, bảo vệ công lý.
Một trong những người thổi còi nổi tiếng là Edward Snowden
đã công bố thông tin liên quan đến việc chính phủ Hoa Kỳ
tiến hành do thám trên diện toàn cầu. Tiếng còi của Snowden
đã gây rúng động thế giới, thậm chí ở các nước đồng
minh thận cận của Hoa Kỳ. Dù chính phủ biện minh cho mục
đích "ngăn chặn khủng bố" nhưng việc vi phạm quyền bí
mật riêng tư của công dân đã phủ bóng đen lên động cơ
"tốt đẹp" được mang ra để biện minh. Dù phải đối
mặt với những án phạt nặng vì tiết lộ bí mật quốc gia,
sống cuộc sống phiêu dạt, bất định và nguy hiểm, nhưng
người "thổi còi" Edward Snowden đã buộc chính phủ Hoa Kỳ
phải minh bạch hóa chương trình thu thập thông tin, và có trách
nhiệm hơn trong hoạt động "phòng chống khủng bố" của
mình.
Tương tự như vậy, những người mang sứ mệnh thổi còi
thường chọn cho mình một vai trò "đối lập" để đưa ra
ánh sáng những sai phạm của các thể chế kinh tế, chính trị,
xã hội làm hại đến một nhóm đối tượng thường là yếu
thế nào đó. Sự lên tiếng của họ có thể làm cho một dự
án phải dừng lại để đánh giá tác động môi trường lên
nhóm cộng đồng địa phương, hay gỡ bỏ những luật lệ ngăn
cản quyền tự do của các nhóm thiểu số, hoặc thay đổi
chính sách liên quan đến những vấn đề trọng đại ảnh
hưởng đến sự phát triển của xã hội đất nước.
Dù ở bất cứ đâu, những người nhận sứ mệnh "thổi
còi" luôn gặp phải nguy hiểm, vì họ thường hành động
đơn lẻ, không được số đông biết đến. Nhiều khi, hành
động của họ bị coi là "phá hoại", "gây rối", "làm
xã hội bất ổn". Trong những quốc gia luôn luôn đặt "ổn
định xã hội" như một tiêu chí hàng đầu, thì họ thường
bị nhìn với con mắt tiêu cực, không những bởi nhà nước mà
còn bởi quảng đại quần chúng.
Tuy nhiên, nếu một xã hội không có những người "bất
đồng chính kiến", "thổi còi" hoặc "phản biện" thì
xã hội đó dễ dàng rơi vào trạng thái "trăm người như
một", suy nghĩ giống nhau như một bầy cá. Khi đó, xã hội
tưởng như yên bình nhưng thực tế lại tích tụ vô vàn mầm
mống của sự bất ổn. Đơn giản, là xã hội đó thiếu
những người dám lên tiếng khi những vấn đề mới phát sinh,
và quan trọng hơn, thiếu một văn hóa biết suy nghĩ và trân
trọng sự phản biện của những người chọn cho mình vai trò
đối lập.
Nếu bạn không chọn là người thổi còi thì ít nhất bạn nên
biết lắng nghe tiếng còi cảnh báo, và trân trọng sự dũng
cảm của họ. Họ thổi còi để xã hội biết rằng chúng ta
đang có vấn đề để giải quyết. Một xã hội biết dừng
lại, biết suy nghĩ, biết thảo luận, biết tìm ra giải pháp
mới là một xã hội có tương lai phát triển.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140804/binh-le-tang-vong-nguyet-que-hay-chup-vong-kim-co-cho-nguoi-thoi-coi),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét