Trần Kỳ Trung - Dự phiên tòa phúc thẩm Trương Duy Nhất

Nguyên (1) điện cho mình: "Ra sớm nhé! Trước 6h30, Phượng
đã xin được cho ông và tôi cùng anh Lợi (2) vào dự phiên
phúc thẩm của Nhất rồi." Thế là hôm trước vội chuẩn
bị áo quần cho tươm tất, làm hết mọi việc vợ nhờ, rồi
để sáng hôm sau, mới bảnh mắt mình phóng ô tô ra Đà Nẵng.

<div class="boxright320"><img
src="https://www.danluan.org/files/u1/sub03/index_2.jpg" width="275"
height="183" alt="index_2.jpg" /><div class="textholder">Ảnh chụp qua
màn hình TV</div></div>
Đến trước cổng tòa Phúc thẩm, mình thấy Phượng, vợ của
Nhất cùng con gái và luật sư Trần Vũ Hải đã đứng chờ. Ở
đây mình gặp Nguyên cùng anh Lợi. Người dự cũng không đông,
chỉ lèo tèo vài mống, việc này mình không ngạc nhiên. Đang
mùa World Cup, thức cả đêm, còn sức đâu mà đến dự. Lại
có người nói, y án, đến làm gì! Mình không hiểu họ lấy tin
này ở đâu hay từ vụ án Phạm Viết Đào rồi suy diễn. Có
một điều giống phiên sơ thẩm lần trước, là đông công an
quá, công an ngồi trong quán cà phê, dọc ngã tư, cạnh hàng rào
tòa phúc thẩm… Mình nghĩ có cần đông công an thế không ? khi
chỉ xử một mình Trương Duy Nhất, mà tội trạng của Nhất
chỉ là cái tội: "dám nói", một cái tội không động đến
lông chân của một ai đó, nếu như người đó không muốn nghe.

Qua cổng vào tòa án, y như qua cửa kiểm tra an ninh sân bay. Máy
ảnh, điện thoại, máy ghi âm… phải bỏ lại, trình chứng
minh thư cho người gác cổng xem có đúng họ tên với họ tên
đã đăng ký xin vào dự không? Rồi qua cửa kiểm tra an ninh,
nếu nghi ngờ có mang vật lạ, một người công an nữa sẽ
đến kiểm tra. Đây là lần đầu tiên được trực tiếp dự
một phiên phúc thẩm, xử người "bất đồng chính kiến"
hơn nữa, mấy người công an làm nhiệm vụ kiểm tra an ninh
khuôn mặt lạnh như tiền, ít nói, nguyên tắc… làm cho mình
hơi căng thẳng. Nhưng phút căng thẳng này cũng qua nhanh, vì
mọi thủ tục mà tòa án yêu cầu đối với người đến dự,
mình, Nguyên và anh Lợi đều đáp ứng gọn, đủ.

Cũng tưởng sẽ vào được phòng xử án để nghe Nhất, tòa,
luật sư tranh tụng, không ngờ…! Những người có trách nhiệm
của tòa Phúc thẩm mời mọi người đến dự vào phòng báo
chí, xem xử án qua một màn hình lớn. Mình nhìn quanh, cũng chỉ
thấy có một vài phóng viên một số tờ báo quen mặt, rồi
thì… đông công an.

Công an đông, thái độ vui, bình thản, có một vài người mặc
áo giáp chống đạn, đội mũ sắt, đôi ba người cầm cái
gậy (dùi cui) đi đi, lại lại tung tẩy, chào người này, hỏi
người kia… có mấy nữ công an mặc thường phục, nét mặt
xinh, duyên dáng… gần như có cảm tưởng họ không để ý
đến ai. Ây vậy một lần Nguyên vô ý khẽ để hai chân lên
ghế trước, lập tức một người công an trẻ đến nhắc:
"Anh bỏ chân xuống!". Nguyên chấp hành nghiêm túc.

Khi phiên tòa bắn đầu xử, màn hình hiện lên khung cảnh bên
trong, Nhất bị còng tay, ngồi hai bên là hai người công an. Khi
thẩm phán Nguyễn Văn Bường, chủ tọa phiên tòa tuyên bố
phiên tòa phúc thẩm xử Trương Duy Nhất bắt đầu, mình thấy
mọi người trong phiên tòa đều đứng lên, rồi lại ngồi
xuống. Duy chỉ có Nhất được tháo còng đứng để nghe chủ
tọa phiên tòa tiến hành tố tụng. Thái độ, nét mặt của
Nhất bình tĩnh tự tin, ánh mắt lúc nào cũng nhìn thẳng. Cũng
như bao lần khác, tòa hỏi lý lịch, rồi đọc cáo trạng…
tiếng truỳền qua loa rõ, màn hình hiện hình rõ nét. Mình yên
tâm, Nguyên ngồi cạnh cũng yên tâm, như vậy tuy ở bên ngoài,
nhưng với cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại như thế này
có thể theo dõi từ đầu đến cuối phiên tòa. Thẩm phán
đọc cáo trạng của Nhất giọng rất to, khúc chiếc, rõ ràng
ai cũng nghe thấy nhưng đến khi tòa hỏi Nhất "Anh có nghe rõ
bản cáo trạng không?". Nhất trả lời: "Bị cáo nghe rõ
nhưng bị cáo không đồng ý một số ý trong bản cáo trạng,
như…" thì tự nhiên loa tắt tiếng, trên màn hình chỉ thấy
miệng của Nhất lên xuống, mở ra, thu lại… tuyệt nhiên mọi
người ngồi cùng xem với mình không biết Nhất đang nói gì?
Có lẽ do trục trặc kỹ thuật!!! Một lúc sau, tự nhiên lại
nghe tiếng của thẩm phán: "Được rồi, mọi yêu cầu của
anh chúng tôi ghi nhận, anh nghe tòa hỏi tiếp đây!" Rồi ông
thẩm phán lại hỏi, đại ý, những việc làm như vậy, Nhất
có thừa nhận đúng với cáo trạng không? Nhất trả lời
thì… không nghe được vì… trục trặc kỹ thuật!!! Rồi
đến lời bào chữa của luật sư Trần Vũ Hải, lúc nghe
được, lúc thì không? Chỉ thấy hình ông giơ tay chỉ chỗ
này, chỉ chỗ kia, rồi cúi xuống đọc. Mình chú ý một đoạn
hình, may có cả tiếng lẫn hình khi luật sư Trần Vũ Hải đang
vận dụng các điều khoản trong bộ luật hình sự để chứng
minh Nhất không phạm tội thì thấy tiếng ông Thẩm phán
Bường cắt ngang: "Những điều đó đề nghị luật sư không
trình bày, chấm dứt tại đây, luật sư trình bày sang điều
khác đi… còn tôi đề nghị thái độ luật sư cần nghiêm
túc, nếu còn như vậy tôi sẽ yêu cầu luật sư ra khỏi phòng
xét xử". Nét mặt luật sư Trần Vũ Hải nhẫn nhục một
cách tội nghiệp rồi luật sư trình bày… Lại không nghe
được tiếng vì… trục trặc kỹ thuật!!! Trên màn hình mình
thấy hình ảnh đôi ba lần một anh công an trẻ đến ngăn
luật sư Hải đừng đọc một điều gì đó trong bài viết mà
luật sư đang đọc giữa tòa.

Nghĩa là….

Mình, Nguyên, anh Lợi cùng một số người khác được vào tòa
phúc thẩm xem xử Trương Duy Nhất nhưng… thực trên thực tế,
chiếm gần hết thời gian là xem "Phim câm". Nguyên nói với
mình: "Nên đào tạo phòng viên báo chí, truyền hình nước
mình thêm bộ môn khẩu ngữ, nghĩa là nhìn miệng mấp máy
biết họ đang nói gì". Còn mình lại nghĩ: "… Bên trong cứ
xử kín Trương Duy Nhất không cho ai vào dự còn bên ngoài với
phòng đẹp, thoáng mát, màn hình hình rõ như thế này, tòa phát
lại các trận của World Cup tối qua cho tất cả mọi người
tới xem, người đến xem chắc chắn sẽ đến rất đông. Rồi
chỉ thị cho báo chí, đài, ti vi… ghi lại hình ảnh này, tuyên
truyền với dư luận trong và ngoài nước rằng phiên tòa
được "xét xử công khai có đông người đến dự". Thế
lại hóa hay!".

… Phiên tòa kết thúc chóng vánh, từ lúc bắt đầu diễn ra
đến lúc kết thúc phiên xử phúc thẩm Trương Duy nhất chỉ
gần hai tiếng đồng hồ. Có nhiều lý do, rõ nhất hễ Luật
sư trình bày điều gì, thẩm phán đều ngăn lại: "Điều này
tòa đã biết, luật sư không cần trình bày." Còn một điều
nữa, tòa cho phép Trương Duy nhất nói lời cuối cùng,trước
khi tuyên án hai năm tù giam, y án sơ thẩm. Nhưng thật lạ, khi
Trương Duy nhất định nói, lại bị tòa ngăn lại, không cho
nói!!!

Nhất lắc đầu nhẹ, nở một nụ cười… chẳng biết tả
thế nào!

Cùng lúc đó có hai người công an đến áp giải Nhất đi ra
ngoài, thấy rõ tấm lưng của Nhất đẫm mồ hôi.

Trên màn hình, mình và mọi người không nghe thấy tiếng, nhưng
thấy hình con gái của Nhất, sinh viên năm cuối một trường
đại học ở Đà Nẵng đứng lên nói to một điều gì đó như
quát vào mặt các quan tòa.

Mình không hiểu.

Mình gặp Phượng, vợ Nhất ngoài cổng, hỏi: " Lúc này con
gái em nói điều gì thế ?".

Phượng trả lời:

- Cháu nói: " Bố tôi là người yêu nước tại sao các ông
lại bắt giam?".
________________

(1) – Phạm Xuân Nguyên – Nhà phê bình văn học.

(2) – Thái Bá Lợi – Nhà Văn

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140627/tran-ky-trung-du-phien-toa-phuc-tham-truong-duy-nhat),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!