<div class="boxleft300"><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj03Nnfs8Pzgt-Zo3iRpJ5ykNQ9DHF1UP8rGXndrVk8AaAe279mgTe5WVAbhjaLfMrHtbTQ8Bisg9ZnBPk5OagQfcVO540so_azkc2rv_EfyOihwTSaax9rV4hDuUh3obf3MPRzKDp-1agM/s1600/140531090851_hd-981_512x288_vnexpress.net.jpg"
/><div class="textholder">Vụ giàn khoan Hải Dương 981 là cơ hội
cho Việt Nam?</div></div>Hành động Trung Quốc cắm giàn khoan trên
vùng biển do Việt Nam quản lý đang làm sao nhãng sự quan tâm
của dân chúng đến việc triển khai thi thành Hiến pháp sửa
đổi.
Giàn khoan và Hiến pháp đều là những vấn đề ảnh hưởng
to lớn đến sự đi lên của đất nước.
<a name="more"></a>
Tuy không mấy liên quan nhưng việc diễn giải triển khai Hiến
pháp theo hướng nào sẽ tạo động lực hoặc kìm hãm đất
nước phát triển, từ đó mà có được hay không lời giải
lối ra cho những vụ giàn khoan về sau.
<b>Bộ máy nhà nước </b>
Chúng ta biết rằng Hiến pháp quy định về tổ chức bộ máy
nhà nước. Tổ chức như thế nào, các thiết chế quan hệ với
nhau ra sao, đều đã được nghiên cứu kỹ lưỡng hòng tìm ra
một cơ chế hoạt động sao cho hiệu quả nhất.
Đặc thù ở Việt Nam là một đảng lãnh đạo đi theo định
hướng xã hội chủ nghĩa, cho nên tổ chức bộ máy nhà nước
bên cạnh những điểm tương đồng thì cũng có điểm khác
với mô hình chính quyền của các quốc gia dân chủ đa đảng.
Trong nhiều năm trở lại đây, vì vấn đề hiệu quả và
để tạo sức bật cho đất nước phát triển, Đảng cộng
sản đã phải tìm cách tổ chức thiết kế bộ máy nhà nước
sao cho tiệm cận với mô hình tổ chức chính quyền của các
quốc gia dân chủ.
Cụ thể: Hiến pháp năm 1992 chỉ có duy nhất một từ lập
pháp trong câu Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập
hiến và lập pháp, và không có từ hành pháp hay tư pháp.
Người nước ngoài chắc sẽ khó tưởng tượng một hiến pháp
lại thiếu đi những từ này.
Đến năm 2001 Quốc hội đã ban hành nghị quyết bổ sung vào
Hiến pháp nội dung tổ chức hoạt động của bộ máy nhà
nước là: "Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân
công và phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực
hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp."
Hiến pháp sửa đổi năm 2013 thì đưa thêm vào từ "kiểm
soát" sau từ "phối hợp" và tiến thêm một bước khi quy
định cụ thể Quốc hội thực hiện quyền lập pháp, chính
phủ thực hiện quyền hành pháp, tòa án thực hiện quyền tư
pháp.
Như thế mô hình nhà nước đã có dáng hình gần gũi với
hệ thống tổ chức tam quyền phân lập hoat động theo nguyên
lý cân bằng kiểm soát của chính quyền dân chủ.
Những sự thay đổi cho thấy vì quyền lợi của chính mình
Đảng cộng sản chẳng thể nào bỏ qua được tinh hoa tri thức
nhân loại đã được đúc rút kiểm chứng qua mấy trăm năm
lịch sử kể từ khi ra đời Hiến pháp Mỹ.
Thực tế ở Việt Nam, bộ máy nhà nước không chỉ được
vận hành theo Hiến pháp mà nó còn thường xuyên chịu tác
động bởi hoạt động lãnh đạo của Đảng.
<div class="boxleft300"><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEidn-iKZlJt2LBPoOI0UfD3yEb7I89OS3G9Yg-ksY5fsXKZHJ4K7PmR-4YHFnQ4bK8b8GDDC3B4lJgLpDhS1j3-j2-ZaSmyUoEQivqRmZkFgQcyTGkPa53dvQJ2RVp1ttBd0tZnho3X_q27/s1600/140510175246_vn_leaders_304x171_canthovtv.vn.jpg"
/><div class="textholder">Tác giả nói bộ máy nhà nước thường
xuyên chịu tác động bởi hoạt động lãnh đạo của
Đảng</div></div> Các vị trí chủ chốt trong bộ máy nhà nước
đều là thành viên trong các cơ quan ban bệ của Đảng, những
người này không chỉ hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật
mà trước nhất và trên hết họ hoạt động theo các Nghị
quyết của Đảng.
Khi đó các thiết chế bộ máy nhà nước đã không vận hành
theo các nguyên lý đã được tính toán, thiết kế, bố trí ở
Hiến pháp. Phần mềm khoa học đã được lập trình cho bộ
máy nhà nước lại bị vứt bỏ.
Thế khi các thiết chế bộ máy nhà nước hoạt động theo
các nguyên lý của Đảng thay vì theo Hiến pháp thì có đảm
bảo hiệu năng cho bộ máy không?
Các nguyên tắc tổ chức hoạt động của Đảng có dung hợp
được với các nguyên lý tổ chức hoạt động của bộ máy
nhà nước không?
Đảng là tổ chức của những con người hoạt động theo
nguyên tắc tập trung dân chủ và phục tùng chấp hành, trong khi
bộ máy Nhà nước là tổ chức của các thiết chế vận hành
với nguyên tắc phân công phối hợp hoặc cân bằng kiểm soát,
như thế làm sao có thể dung hợp?
Các nguyên tắc tổ chức hoạt động của Đảng có thể cũng
mang tính khoa học nhưng mục tiêu của tổ chức đảng là
chiếm lĩnh và duy trì quyền lãnh đạo, khác với mục tiêu
của các thiết chế bộ máy nhà nước là thực hiện cho thật
tốt chức năng nhiệm vụ quyền hạn đã được quy định theo
Hiến pháp.
Nếu Đảng chỉ lãnh đạo bằng đường lối chính sách với
các mục tiêu dài hạn thì xem ra cũng ổn.
Nhưng thực tế Đảng lại hoạt động với những mục tiêu
ngắn hạn và thường xuyên chỉ đạo cụ thể với từng vấn
đề của đời sống đất nước phát sinh hàng ngày.
<b>Giải pháp cho Đảng </b>
Đảng muốn giữ quyền lãnh đạo đất nước và hẳn Đảng
cũng muốn đất nước phát triển, nhưng thực tế Đảng mới
chỉ thực hiện được vế thứ nhất, vế thứ hai thì chưa
làm được.
Để làm được thực sự cũng không khó gì, Đảng chỉ cần
mạnh dạn, tiến đến gần, chọn lấy và sử dụng các thành
tựu của nhân loại, vận dụng một cách khôn ngoan hợp lý
hơn.
Thực ra thì nhiều việc Đảng cũng đã làm rồi, ví như chủ
trương bỏ đi không tổ chức Hội đồng nhân dân cấp quận,
huyện, xã, phường.
Nước Mỹ và hầu hết các nước dân chủ tiến bộ họ chỉ
tổ chức hai cơ quan dân cử là Nghị viện liên bang và nghị
viện bang, tương ứng với Quốc hội và Hội đồng nhân dân
cấp tỉnh ở Việt Nam.
Nhưng thay đổi như đó chưa đủ để đất nước phát
triển. Để đất nước phát triển Đảng cần tiết giảm các
hoạt động thường xuyên can thiệp vào bộ máy nhà nước,
Đảng không làm thay cho nhà nước và hãy thay thế tư cách
giải quyết vấn đề.
Cùng một vấn đề phải giải quyết, Đảng nên xử lý bằng
tư cách các thiết chế bộ máy nhà nước thay vì tư cách
Đảng. Để ra một chính sách thay vì cơ quan Đảng ra nghị
quyết hãy để cho Quốc hội hoặc Ủy ban thường vụ quốc
hội thực hiện.
Như thế sẽ không trái với Hiến pháp, giúp cho bộ máy nhà
nước được vận hành theo đúng các nguyên lý khoa học đã
thiết kế, tiệm cận với mô thức hoạt động của các chính
quyền dân chủ tiến bộ.
Trong định hướng xây dựng quốc gia pháp quyền, Đảng cần
thay thế tư cách giải quyết vấn đề để hợp lực được
với sức mạnh của tính hợp hiến và hợp pháp.
Để Đảng không mất quyền lãnh đạo thì điều hợp lý
cần làm hợp nhất Tổng bí thư và Bộ chính trị với Chủ
tịch quốc hội và Ủy ban thường vụ quốc hội. Khi đó
Đảng lãnh đạo bằng đường lối chính sách cũng tương hợp
với Quốc hội ban hành luật.
<b>Lối ra thoát Trung </b>
Đặc biệt trong bối cảnh Trung Quốc gây hấn ở Biển Đông,
nếu Đảng và Quốc hội thực hiện một lộ trình canh tân hệ
thống, đổi mới theo hướng dân chủ tiến bộ sẽ tạo sức
bật cho đất nước phát triển và đó cũng là giải pháp về
lâu dà để thoát Trung.
Quốc hội có thể dành 100 ghế cho những người ngoài Đảng
lâu nay vẫn có những quan điểm ý kiến khác với Đảng trên
nhiều vấn đề.
Đó là những người vẫn quy kết Đảng độc quyền lãnh
đạo, mất dân chủ và nhiều người trong số họ đã được
quốc tế biết đến.
Số 100 ghế đại biểu Quốc hội có thể lấy từ các thành
viên thuộc khối cơ quan hành pháp và tư pháp.
Điều này phù hợp với tinh thần của Hiến pháp sửa đổi
đã phân định Quốc hội thực hiện quyền lập pháp, Chính
phủ thực hiện quyền hành pháp còn Tòa án thực hiện quyền
tư pháp.
Nếu làm được hình ảnh và vị thế của Việt Nam trên
trường quốc tế sẽ thay đổi, thế giới khi thấy Việt Nam
vận động theo hướng dân chủ, sẽ ủng hộ giúp đỡ Việt
Nam trong vấn đề Biển Đông.
Không chỉ thế, khi Việt Nam dân chủ hóa sẽ thu hút làn sóng
đầu tư mới từ quốc tế giúp cho nền kinh tế thoát khỏi
tình trạng bi đát, dân nghèo có cơ may đổi đời.
Trong mối tương quan với Trung Quốc, một nước Việt Nam dân
chủ hóa sẽ như nhát đốt của con ong lên cơ thể con thú Trung
Quốc, sẽ khiến nó lồng lên mà bỏ chạy đi nơi khác.
Đó là giải pháp toàn vẹn vừa duy trì vị thế lãnh đạo
của Đảng, vừa nâng cao dân chủ, vừa thúc đẩy kinh tế phát
triển, đồng thời lại giải quyết được các vấn đề đất
nước như vụ giàn khoan và đạt được yêu cầu thoát Trung.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140611/nguyen-ngoc-trai-giai-phap-cho-dang-nhan-vu-gian-khoan),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét