<center><img
src="http://gdb.voanews.com/B25BDBE6-4C2A-4F94-A4DF-B3CA868FBEBD_w748_cy10_r1_s.jpg"
width="560" /></center>
<em>Đã quá muộn để người dân Việt Nam được thốt lên
tiếng lòng họ trong phòng họp kín Quốc hội. Cũng đã quá
muộn để 500 nghị sĩ dân bầu cứu vãn được quyền đại
diện của họ trong tâm hồn và trái tim dân chúng.</em>
<strong>Đã quá muộn!</strong>
Đầu năm 2014, lần đầu tiên thuật ngữ "điều trần"
được một số nhà nghiên cứu và quan chức Việt Nam mô tả
cho một hoạt động tại Quốc hội và cũng là một cách hiểu
biến tấu của từ "giải trình". Nếu chỉ xét về mặt từ
ngữ, có thể ghi nhận đây là một cú nhích nhẹ nhàng về
thế giới ngôn ngữ học phương Tây, nhưng lại rất gần với
sự kiện Nhà nước Việt Nam vừa tham gia buổi điều trần
Kiểm điểm định kỳ phổ quát về nhân quyền (UPR) vào đầu
tháng 2/2014 tại Thụy Sĩ, nơi mà một số giới quan sát quốc
tế đã phải tôn xưng phong cách điều trần của phái đoàn
Việt Nam là "nói như vẹt".
Mới đây, "dân sẽ được tham gia thoải mái" lại là một
cách diễn đạt khác thường của giới quan chức và các nhà
lập pháp khi diễn tả về không khí bàn tròn của Bộ Xây
dựng với một số người dân liên quan đến một quy định
về cách tính diện tích căn hộ của ngành này. Tuy thế, sự
kiện cần được lịch sử phán xét nghiêm khắc hơn nhiều là
từ năm 1975 đến nay mới bắt đầu diễn ra động thái cơ quan
lập pháp tạm thời thừa nhận và có thể chấp nhận cho dân
chúng tham gia đối thoại trực tiếp. Trong khi đó, lịch sử ở
các quốc gia phát triển đã được ấn định như một cơ chế
thường xuyên về sự tham gia của dân chúng vào các cuộc họp
hội đồng dân biểu từ cấp địa phương đến cấp trung
ương.
Thời gian quá dài với gần bốn chục năm, nhưng tiếng nói
của người dân lại quá ngắn trong vô số nỗi thất vọng về
những gì mà những người nghiễm nhiên được bầu đã mang
đến cho họ. Bản Hiến pháp 2013 là một thách thức trực
tiếp và biến thành một trái cấm chỉ có nhìn không có ăn
đối với đại đa số cử tri thấp cổ bé họng.
<strong>Cơn xấu hổ rùng mình</strong>
Một phản ứng hoàn toàn bất ngờ đối với đảng cầm
quyền là ngay sau khi dự thảo Hiến pháp mới được đưa ra
lấy ý kiến vào đầu năm 2013, nhóm "Kiến nghị 72" cũng
vụt hình thành, bao gồm nhiều nhân sĩ, trí thức và cả cựu
quan chức cao cấp. Trạng thái chủ động tự tin vốn có từ
bao nhiêu năm qua của chính thể đã mau chóng bị vùi lấp vào
nỗi hoang mang tự ti và lúng túng.
Đã không có gì khó hiểu, bởi trong bối cảnh phong trào
"Kiến nghị 72" lan rộng với 15.000 chữ ký ủng hộ đòi
cải cách mạnh mẽ về chính trị, đến cuối năm 2013 bản
Hiến pháp mới đã được thông qua gấp rút theo một phong thái
đột biến hiếm có nơi những người vẫn thường bị chỉ
trích là quan liêu mệnh lệnh. Nhưng sự cố khó có thể cảm
thông là bản Hiến pháp này đã chứa chấp những nội dung mang
tính phủ định toàn bộ những kiến nghị hết sức bức xúc
và phẫn nộ của cử tri về sự cần kíp phải chuyển đổi
cơ chế sở hữu đất đai từ nhà nước sang quyền sử dụng
tư hữu và được mua bán tự do của người dân, về vấn nạn
độc quyền kinh tế theo cách "kinh tế quốc doanh giữ vai trò
chủ đạo" mà đã khiến cho gần hết đời sống dân sinh
luôn nằm trong tâm điểm của những cơn bão giá.
Như một hiệu ứng có qua có lại giữa các nhóm lợi ích và
nhóm thân hữu, ngay khi bản Hiến pháp 2013 còn chưa chạm vào
thời hạn hiệu lực, nạn cưỡng chế đất đai vô lối lại
đồng loạt phủ trùm lên nhiều địa phương, dẫn đến thảm
cảnh tan nát nhà cửa.
Cà Mau - miền tận cùng của Tổ quốc. Khu đất của dân còn
chưa kịp cưỡng chế đã bị chủ đầu tư rao bán với giá
gấp 50 lần mức bồi thường. Chính sách tận diện dân sinh
cũng từ đó mà tuôn sôi như những dòng dung nham thời tận
thế.
Ngay sát tết Nguyên đán 2014, một lực lượng hùng hậu và
hung hãn của các cấp chính quyền đã san phẳng nhà cửa của
hơn 50 hộ dân tại Thạch Thấ, một huyện ngoại thành của
thủ đô Hà Nội. Cho dù sau đó chính quyền huyện đã phải
họp báo "rút kinh nghiệm", nhưng không có gì có thể bù
đắp nỗi đau mất mát quá sức trọn vẹn của người dân.
Trong một góc vườn rau bầm dập, nửa tá người trong một gia
đình phải chen chúc cùng những giọt nước mắt chảy dài hớt
hải. Ánh mắt thất thần của các em bé đè nặng cả màn
trời xám ngắt.
Nhưng tiếng than khóc của dân đen dậy lên vào giá đông rét
buốt lại càng sưởi ấm túi tiền của những kẻ giàu có và
độc trị. Tình cảm căm thù của dân chúng cũng vì thế chỉ
có biến mà không thể lặng.
Cũng sau bản Hiến pháp năm 2013, đời sống của đại đa số
tầng lớp nhân dân, công chức và phần lớn lực lượng vũ
trang càng khốn quẫn hơn trước đà tăng giá của những tác
nhân độc quyền về gas, xăng dầu, điện và sữa. Những cuộc
"vi hành" mang danh nghĩa kiểm tra thị trường của đoàn công
chức Bộ Công thương đã chỉ mang lại vô số dị nghị về
nạn bao thư phong bì sẽ khỏa lấp tất cả.
Và sau thái độ đồng thuận không thể nhất trí hơn trong
khán phòng Quốc hội, những người sống bằng lá phiếu của
dân vẫn tiếp tục gật gù trong cơn buồn ngủ bất tận cùng
một núi văn bản pháp quy - cái đã không làm cho đời sống
dân chúng khá lên chút nào. Chìm vào thinh không của nỗi tự ti
vô cùng tận, phòng họp Quốc hội như còn ken đặc cơn xấu
hổ rùng mình lạnh buốt sống lưng của từng cái ngáp dài.
Làm thế nào để cử tri và nhất là những người ở tầng
lớp dưới đáy có thể tin cậy và trông mong vào giới đại
biểu quan chức, nếu những người bị xem là "nghị gật"
không thể một lần dám ngẩng đầu, với thái độ một lần
dũng cảm để phản đối quan điểm "cương lĩnh đảng quan
trọng hơn Hiến pháp"? Và làm thế nào để Hiến pháp có
thể tồn tại như một thực thể độc lập, cùng vai trò tòa
án bảo hiến của nó hoặc hơn nữa là cơ chế tam quyền phân
lập trong một nhà nước pháp quyền thực chất chứ không
phải mưa móc mị dân?
<strong>Dân chủ giả hiệu và trò chơi quyền lực</strong>
Trò chơi quyền lực trong Quốc hội đối với người dân
thật ra không khác với ngụ ngôn mèo vờn chuột. Vào tháng
6/2013, khi lần đầu tiên cơ quan lập pháp này hô hào về cuộc
đổi mới thông qua cơ chế lấy phiếu tín nhiệm đối với
các chức danh chủ chốt, báo chí và người dân đã nhuốm chút
khí sắc hồi sinh vào một niềm tin tưởng như đã bị đánh
mất. Nhưng sau khi những kết quả đầu tiên lộ diện, công
luận mới chợt hiểu cơ chế bỏ phiếu tín nhiệm rất có
thể không còn mang tính phục thiện, mà như rất nhiều tin tức
tràn ngập, cơ chế đó chỉ nhằm phục vụ cho ván bài kèn
cựa nhân sự và đánh thấp uy tín chính trị của đối
phương.
Đến tháng 3/2014, trong một quyết định đột ngột không kém
việc phát tác lấy phiếu tín nhiệm vào năm ngoái, Ủy ban
thường vụ Quốc hội tuyên bố ngừng công việc vớt vát cơ
may lấy lòng dân này. Tuyên bố như thế sau đó đã chuyển
thành "tạm ngừng" để bổ sung quy định, do phản ứng
"không thể hiểu nổi" của dư luận.
Một lần nữa, trò chơi mèo chuột lại ngẫu hứng tương tác
với đầy hàm ý và cả thâm ý của nó. Một lần nữa và vì
không có lấy một chỗ ngồi trong phòng họp Quốc hội, khối
đại đa số cử tri đành chịu buồn tủi khi danh nghĩa và cả
danh dự của họ đã bị lợi dụng cho những câu chuyện không
mấy hứa hẹn lương tâm.
Nếu 98% số đại biểu trong Quốc hội đã quá nhẫn tâm bỏ
mặc quyền lợi dân sinh về chuyện thu hồi đất đai và
cưỡng chế trái phép, trong khi hầu như không quan tâm đến
quyền biểu tình và quyền lập hội như một cách thức để
người dân tự cất lên tiếng nói của mình, không thể tránh
được những thao thức ngồn ngộn và dằn vặt trong não trạng
cử tri lớp dưới: Quốc hội Việt Nam là của ai?
Rồi không ít người không thể tìm ra một đáp số nào khác:
Quốc hội cũng là một nhóm lợi ích.
Nếu đó là sự thật, một sự thật sẽ làm câm lặng tất
cả những tiếng nói chân thực, tương lai bất hạnh sẽ không
thể đảo ngược với dân nghèo Việt Nam. Sẽ không có bất
kỳ một cơ hội nào để người dân "điều trần" dù có
được hứa hẹn cho công cuộc "hội nhập quốc tế".
Cũng sẽ chẳng còn bất cứ dịp may nào để những người
cùng khổ biểu đạt nỗi đau của họ trong cơn đau đẻ một
nền dân chủ giả hiệu.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20140320/pham-chi-dung-dieu-tran-dan-chung-va-con-dau-de-gia-hieu),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét