Nhìn lại năm 2013 vừa qua, phần lớn các nhà bình luận chính
trị, và đặc biệt, những người quan tâm đến xu hướng dân
chủ hóa, đều cho đó là một năm đáng buồn.
<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj204PJedAP5zx8-hE4Vz_HvNbXiF4FToQI2CnpoyzZu6LKtS_Rph1k04u94dso4yJnfluOLhr4tKqGh08Ffc5yTmjF1-OfGUkHUIMvTCGNAX2mzd7eZ6lYZVVwo-2AFFAeGi8Lc03n0ZQ/s1600/5fc4a303-099e-47ac-9053-57fa1a2f5312_1.jpg"
/></center>
Nếu năm 2011 là năm của cách mạng mùa xuân, của xu hướng
dân chủ hóa ở một nơi ngỡ như khó có dân chủ nhất: các
quốc gia Hồi giáo, năm 2012 là năm chuyển tiếp, nơi hy vọng
và thất vọng, buồn và vui, lạc quan và bi quan giao thoa với
nhau, năm hầu như mọi người đều thắc thỏm, phập phồng lo
lắng, chưa biết tương lai sẽ đi về đâu, thì năm 2013 vừa
qua, ngược lại, là năm các xu hướng phản động có vẻ
thắng thế, niềm hân hoan trước làn gió dân chủ mới thổi
tràn đến Trung Đông dần dần nguội tắt, mọi người bàng
hoàng nhận ra con đường tiến đến dân chủ sao mà gập
ghềnh, khúc khuỷu và tối tăm đến vậy.
Ở Ai Cập, Mahomed Morsi trở thành Tổng thống sau cuộc bầu cử
dân chủ đầu tiên trong lịch sử, nhưng đúng một năm sau,
lại bị đảo chính và bị kết tội là phản bội, là chà
đạp lên dân chủ. Hiện nay, đất nước này nằm trong tay các
tướng lãnh, đứng đầu là tướng Abdel Fatah al-Sisi. Các tranh
chấp quyền lực trong nội bộ không biết bao giờ mới kết
thúc và triển vọng dân chủ chắc vẫn còn xa vời. Dân chúng,
thuộc các phe phái khác nhau, tiếp tục xuống đường biểu
tình và tiếp tục bị giết chết. Hàng ngàn.
Ở Syria, cuộc nổi dậy của dân chúng dẫn đến nội chiến
kéo dài, và có lẽ, sẽ tiếp tục kéo dài nữa. Một mặt,
Bashar al-Assad sử dụng cả vũ khí hóa học để trấn áp dân
chúng, quốc tế chỉ lên tiếng phê phán một cách vừa phải;
mặt khác, trong lực lượng nổi dậy lại xuất hiện khá
nhiều phe nhóm Hồi giáo cực đoan, vốn gắn liền với các tổ
chức khủng bố, khiến không ai muốn giúp đỡ hay can thiệp.
Nói chung, ở Syria, bất cứ phe nào thắng thì dân chủ cũng bị
sát hại. Do đó, từ bên ngoài, ai cũng lo lắng quan sát nhưng
không ai muốn nhúng tay vào cả. Sự bàng quan ấy khiến máu
của người dân Syria không ngừng chảy. Đầy trên các đường
phố.
Ở Libya, sau khi Muammar Gaddafi bị lật đổ và giết chết,
người ta ngỡ có dân chủ. Nhưng không. Trên đất nước ấy
vẫn đầy bất ổn. Bọn khủng bố và các thế lực quân
phiệt vẫn hoành hành. Mới đây, Thủ tướng Ali Zeidan bị một
lực lượng quân sự bắt cóc, sau đó, được một lực lượng
quân sự khác giải thoát: Ngay cả số phận của một thủ
tướng cũng bấp bênh. Huống gì là dân chúng.
Ngay ở Tunisia, nơi bùng phát cuộc cách mạng mùa xuân và cũng
nơi là người ta tưởng sự chuyển tiếp sang dân chủ tương
đối dễ dàng, nhanh chóng và êm ái nhất, vẫn đầy những khó
khăn và bất trắc. Lực lượng Hồi giáo cực đoan vẫn rất
mạnh. Sự chia rẽ trong đất nước vẫn còn rất trầm trọng.
Hiện nay, guồng máy quốc gia tạm thời nằm trong tay Thủ
tướng Mehdi Jomaa trong lúc chờ Hiến pháp mới được thông qua.
Người ta hy vọng mọi thứ sẽ ổn thỏa. Nhưng cũng không có
gì chắc chắn cả.
Ở Châu Phi, tình hình cũng không khả quan hơn. Sau khi Nelson
Mandela qua đời, tình hình chính trị Nam Phi vẫn đầy rối
rắm. Chính phủ hiện tại bị phê phán là vừa tham nhũng vừa
bất lực. Các tệ nạn xã hội vẫn đầy ngập. Cuộc sống
của những người dân bình thường vẫn đầy khốn khó. Nạn
kỳ thị chủng tộc đã thuộc về quá khứ nhưng dân chủ thì
vẫn còn trong giai đoạn manh nha. Tuy Mandela đã từ giã sân
khấu chính trị từ lâu, việc ra đi của ông cũng có ý nghĩa
rất lớn: Nam Phi mất đi một biểu tượng của sự khoan dung
và tinh thần dân chủ, người có khả năng đoàn kết cả dân
tộc. Bởi vậy, nguy cơ Nam Phi rơi vào họa độc tài không
phải không có.
Ở Zimbabwe, Robert Mugabe, 91 tuổi, vẫn tiếp tục cai trị. Vừa
cai trị vừa ngủ gà ngủ gật trong các phiên họp quan trọng.
Nhưng vẫn cai trị một cách độc đoán và tàn bạo. Vẫn trấn
áp mọi lực lượng đối lập và vẫn tiếp tục nhấn cả
nước chìm đắm dưới đáy sâu của sự cùng khốn và tuyệt
vọng.
Ở Châu Âu, nơi dân chủ bị đe dọa trầm trọng nhất là Nga.
Năm 2012, Vladimir Putin trở lại ngôi vị Tổng thống lần thứ
hai (sau hai nhiệm kỳ đầu, từ 2000 đến 2008 và sau một thời
gian làm Thủ tướng, từ 2008 đến 2012). Lần này, bản chất
cứng rắn của ông càng lộ rõ. Phần lớn những người đối
lập đều bị trấn áp. Về phương diện đối ngoại, Putin có
tham vọng biến Nga thành một đế quốc; về phương diện đối
nội, thành một quốc gia độc tài. Nền dân chủ ở Ukraine
cũng đang trong giai đoạn khủng hoảng với những cuộc biểu
tình và trấn áp biểu tình căng thẳng trên các đường phố
vào các tháng cuối năm.
Ở Châu Á, hầu như chỉ có Miến Điện là đi đúng hướng,
từ quân phiệt dần dần chuyển sang dân chủ, dù chỉ mới là
bước đầu, còn khá rụt rè, với sự nhân nhượng và hòa
giải của Tổng thống U Thein Sein và sự tham chính của Aung San
Suu Kyi. Tuy nhiên, gần đây, Miến Điện vẫn chìm ngập trong
các cuộc bạo loạn của các lực lượng Hồi giáo và cả Thein
Sein lẫn Suu Kyi đều bị nhiều người trên thế giới phê phán
là không bảo vệ các thành phần Hồi giáo ấy đủ. Ở Bắc
Hàn, Kim Jong-un, đối với quốc tế, càng hung hăng; đối với
quốc nội, càng tàn bạo. Ở Thái Lan, dân chủ lại bị thử
thách bởi tinh thần đảng phái với các cuộc biểu tình chống
chính phủ càng lúc càng nhiều và càng đông. Ở Bangladesh, mấy
tháng trước cuộc bầu cử dự định sẽ tổ chức vào ngày
5/1/2014, các cuộc biểu tình và bạo động không ngừng xảy ra
khiến cả mấy chục người chết. Ở Sri Lanka, cuộc tranh đấu
giành độc lập của người Tamil vẫn tiếp tục, có thể đẩy
chế độ Rajapaksa vào chỗ khủng hoảng. Ở Trung Quốc, từ lúc
Tập Cận Bình lên nắm quyền, đối với dân chúng, gọng kềm
của đảng và nhà nước càng siết chặt; đối với các nước
trong khu vực, tham vọng bành trướng càng ngày càng mạnh và
thái độ càng ngày càng ngang ngược.
Nhìn chung trên phạm vi toàn thế giới, con đường phát triển
của dân chủ dường như đang khựng lại. Như một thoái trào.
Trong cơn thoái trào ấy, nạn nhân đầu tiên chính là tự do
ngôn luận.
Ở Châu Phi, từ Somalia đến Eritrea, Sudan, Djibouti, Ethiopia, Mali,
Cộng hòa Trung Phi, Chad, v.v. ở đâu báo chí cũng bị trấn áp,
các ký giả nếu không bị giết chết thì cũng bị bắt bớ và
ngược đãi, chế độ kiểm duyệt được thiết lập, ngăn
cản mọi tiếng nói đối lập và độc lập.
Ở Châu Á, ngoài Bắc Hàn, hai nơi tự do ngôn luận bị siết
chặt nhất là Trung Quốc và Việt Nam. Trong năm qua, ở Trung
Quốc, cả hàng trăm người bị bắt vì tội "gieo rắc tin
đồn". Ở Việt Nam, những người lên tiếng phê phán nhà
cầm quyền, thậm chí, chỉ tiết lộ một số thông tin về các
cuộc đấu đá trong nội bộ nhà cầm quyền (như trường hợp
của Phạm Viết Đào và Trương Duy Nhất) bị bắt bớ và giam
cầm cũng rất nhiều. Theo World Press Freedom Index, năm 2013, Việt
Nam vẫn nằm dưới đáy của quyền tự do ngôn luận, xếp vào
thứ 172, chỉ trên Syria (thứ 176), Somalia (175), Iran (174) và Trung
Quốc (173), nhưng lại thua cả Cuba (171), Sudan (170) và Yemen (169);
càng thua xa Miến Điện (151), Campuchia (143) và Afghanistan (128).
Chuyện thế giới, đã có nhiều người thuộc các nước khác
lo toan và buồn. Riêng chuyện Việt Nam, chỉ có chúng ta buồn.
Không những buồn, còn đau nữa. Không những chỉ có những
người bị bắt bớ và giam cầm đau, cả những người ở
ngoài tù ngục, thậm chí, ở hải ngoại, rất xa tù ngục, cũng
thấy rất đau.
Đau hơn cả bị thiến.
Niềm hy vọng bị thiến.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20140102/nguyen-hung-quoc-nhin-lai-nam-2013-buon),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét