Dân Luận: Lý Thái Hùng - Nhìn lại năm 2013

<div class="boxleft200"><img
src="http://viettan.org/local/cache-vignettes/L200xH150/arton14046-f81c8.jpg"
/><div class="textholder"></div></div>Năm 2013 đã khép lại với
nhiều diễn biến. Sống trong thời đại lớn mạnh của mạng
xã hội, nhân loại đã đón nhận quá nhiều biến cố xảy ra,
chưa kịp thẩm thấu thì nhiều sự kiện khác lại dồn dập
ập đến. Do đó làm công việc điểm lại tình hình đã xảy
ra trong năm 2013 không phải là công việc đơn giản trước hàng
ngàn sự kiện đã đi vào ký ức của nhân loại.

THẾ GIỚI 2013:

Trước hết, điểm qua tình hình thế giới, có mấy biến cố
sau đây được coi là nổi bật vì thu hút khá nhiều sự chú ý
của truyền thông quốc tế.

Thứ nhất là Siêu bão Haiyan đổ bộ Phi Luật
Tân: Cơn bão chết người ập vào Phi vào ngày 8 tháng 11
có quy mô mạnh nhất kể từ siêu bão Tehlma năm 1991. Bão Haiyan
đổ bộ vào quần đảo với sức gió lên tới 272km/h (nhanh hơn
32km/h so với sức gió tâm bão Katrina) khiến sóng biển cao tới
6 thước ập vào bờ, cướp đi hơn 5 ngàn sinh mệnh và làm cho
2 triệu người sống cảnh màn trời chiếu đất. Trong nỗ lực
cứu giúp các nạn nhân của trận bão Haiyan tại Phi Luật Tân,
Cộng đồng người Việt tại Hải ngoại và một số Bloggers
Việt Nam đã đóng góp một số hiện kim đáng kể qua các buổi
văn nghệ, dạ tiệc gây quỹ. Đây là một nghĩa cử nhằm cảm
tạ ơn cứu giúp của chính quyền và nhân dân Phi trong cuộc
chiến tự vệ tại Miền Nam trước năm 1975 và cứu giúp
thuyền nhân Việt Nam sau năm 1975.

Thứ hai là cựu tổng thống Nam Phi Nelson Mandela qua
đời: Ông Nelson Mandela qua đời ở tuổi 95 vào ngày 5/12
tại nhà riêng ở Houghton, Johannesburg, Nam Phi, sau một thời gian
dài chống chọi với căn bệnh viêm phổi. Ông được Tổng
thống Obama đánh giá là người "nắm giữ lịch sử trong tay
và hướng nhân loại đến sự công bằng". Có hơn 100 nguyên
thủ quốc gia và các nhân vật quan trọng trên thế giới đã
đến tham dự tang lễ của ông.

Thứ ba là chính quyền Morsi của Ai Cập bị giải
thể: Sau những bất lực hòa giải với phe đối lập,
ngày 3 tháng 7, Tướng, Abdul Fatah el-Sisi, đại diện quân đội
Ai Cập đã tuyên bố rằng quân đội đã phế truất Tổng
thống Mohamed Morsi, người được bầu lên sau 1 năm cầm quyền
kể từ khi chính quyền độc tài Mubarak bị sụp đổ. Ông Morsi
thuộc nhóm Huynh Đệ Hồi Giáo đã quá vội vã uốn nắn Ai
Cập đi theo con đường Hồi Giáo khiến cho phe đối lập chống
đối và bị quân đội truất phế sau những cuộc biểu tình
lan rộng trên toàn quốc.

Thứ tư là chính biến tại Thái Lan: Sau khoảng ba
năm tương đối ổn định, tình hình Thái Lan đã trở nên sôi
động khi chính quyền Thủ tướng Yingluck Shinawatra của đảng
Pheu Thai cho thông qua một đạo luật ân xá tất cả các đảng
phái cũng như các cá nhân liên quan đến các vụ bạo động
đường phố và bị bắt giữ kể từ năm 2004. Phe đối lập
cho rằng đạo luật ân xá này nhằm giúp cho cựu Thủ tướng
Thaksin đang lưu vong, là anh trai của Thủ tướng Yingluck, có cơ
hội quay trở lại chính truờng Thái Lan. Đại diện phe đối
lập là Phó Thủ tướng Suthep Thaugsuban của đảng Dân Chủ đã
chỉ huy các cuộc biểu tình với mục tiêu rõ rệt là lật
đổ chính quyền của nữ Thủ tướng Yingluck. Trước tình thế
này, Thủ tướng Yingluck đã tuyên bố giải tán quốc hội và
tổ chức tổng tuyển cử vào ngày 2 tháng 2 năm 2014 nhưng phe
đối lập tẩy chay không tham gia cuộc bầu cử.

Thứ năm là Iran đối thoại với Hoa Kỳ: Nhân dịp
đến Nữu Uớc tham dự Hội nghị thường niên của Đại hội
đồng Liên Hiệp Quốc vào tháng 9, Tổng thống Hassna Rouhani
được bầu lên tại Iran hồi tháng 6 đã có cuộc điện đàm
lịch sử với Tổng thống Obama, chấm dứt 3 thập niên đối
nghịch. Cuộc điện đàm dài khoảng 15 phút do Tổng thống
Rouhani đề xướng diễn ra trước khi phái đoàn Iran rời Nữu
Ước mà trọng tâm chính xoay quanh nỗ lực đạt được một
thỏa thuận về vấn đề hạt nhân. Hai tháng sau, Iran đã đi
tới một thỏa thuận sơ bộ với Mỹ và một số cường quốc
khác (Iran và nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và
Đức) về kiểm soát chương trình hạt nhân để đổi lấy
việc dỡ bỏ lệnh cấm vận kinh tế.

Thứ sáu là vụ Edward Snowden tiết lô bí mật tình báo
Hoa Kỳ: Edward Snowden, cựu nhân viên cơ quan an ninh Hoa
Kỳ (NSA) đã trở thành tâm điểm của dư luận thế giới trong
nhiều tháng q ua khi tiết lộ về chương trình thu lén của tình
báo Hoa Kỳ đối với các quốc gia đã tạo một sự căng
thẳng giữa Hoa Kỳ với nhiều quốc gia đồng minh. Theo tiết
lộ của Snowden, toàn bộ hệ thống máy chủ của các tập
đoàn truyền thông lớn như Verizon, Microsoft, Google, Facebook,
Apple, Yahoo, PalTalk, Skype, YouTube… đã bị cơ quan an ninh quốc
gia (NSA) trực tiếp xâm nhập nhằm kiểm tra các đoạn phim,
ảnh, tư liệu của người sử dụng, kể cả công dân Mỹ và
công dân các nước khác trên thế giới. Chương trình này
được NSA gọi tên là "PRISM" bắt đầu tiến hành từ năm
2007. Quan hệ Mỹ - Nga đã trở nên xấu đi kể từ khi Mạc Tư
Khoa chấp nhận cho Snowden tỵ nạn chính trị tại Nga.

Thứ bảy là Trung Quốc tuyên bố lập vùng nhận dạng
phòng không (ADIZ) trên biển Hoa Đông: Đúng 1 năm sau khi
Tập Cận Bình lên nắm quyền tại Trung Quốc vào mùa Thu năm
2012, Bắc Kinh đã đơn phương tuyên bố thành lập vùng nhận
dạng phòng không trên vùng biển Hoa Đông, bao trùm lên không
phận quần đảo Senkaku đang tranh chấp với Nhật Bản khiến
cho tình hình Đông Á trở nên căng thẳng. Nhật Bản, Hoa Kỳ
và Nam Hàn đều lên tiếng phản đối và cáo buộc hành động
này của Trung Quốc là "leo thang thành chiến tranh khu vực".
Tuy nhiên, theo đánh giá chung của dư luận thế giới thì tuyên
bố của Trung Quốc mang tính hù dọa nhiều hơn là thực chất
vì khả năng kiểm soát của không lực Trung Quốc còn rất yếu
kém so với Nhật Bản, Hoa Kỳ.

Thứ tám là biến động bất ngờ bùng nổ tại
Campuchia: Những cuộc biểu tình rầm rộ có lúc lên
đến hàng chục ngàn người diễn ra liên tục trên đường
phố Campuchia vào đầu tháng 12 đã thu hút sự quan tâm của
thế giới về khả năng vươn lên của phe đối lập sau 3 thập
niên bị kiểm soát độc quyền của đảng Nhân dân do Thủ
tướng Hun Sen lãnh đạo. Cuộc biến động khởi đi từ khi
đảng Cứu Nguy Dân Tộc do ông Sam Ramsy lãnh đạo chống lại
kết quả bầu cử Quốc hội Campuchia vào tháng 7 và đòi mở
một cuộc điều tra độc lập về cuộc bầu cử. Thủ tướng
Hun Sen đã bác bỏ yêu cầu này khiến cho 55 dân biểu tân cử
của đảng Cứu nguy dân tộc đã không chịu nhận ghế trong
Quốc hội 123 đại biểu. Họ muốn ông Hun Sen phải từ chức
và tổ chức một cuộc bầu cử thứ hai vào năm tới. Ông Hun
Sen cũng đã bác bỏ cả hai yêu cầu này.

Đảng Cứu nguy dân tộc đã tổ chức các cuộc tụ tập và
tuần hành hàng ngày ở thủ đô Phnom Penh, thu hút đủ thành
phần trong xã hội từ công nhân viên chức chán ngán với mức
lương thấp, cho đến người dân bình thường ê chề vì tham
nhũng, những nhà sư Phật giáo lên tiếng chống lại các cấp
cao hơn trong giáo hội dễ dãi với đảng cầm quyền, và các
công nhân dệt may phẫn nộ trước thông báo của chính phủ
nâng mức lương tối thiểu từ 80 lên 95 Mỹ Kim một tháng.
Rốt cuộc là ngày 30 tháng 12 vừa qua, ông Hun Sen chấp nhận
cuộc đối thoại với ông Sam Ramsy để giải quyết cuộc
khủng hoảng vào ngày 2 tháng 1 năm 2014.

Nhìn qua những sự kiện tiêu biểu nói trên, nếu loại bỏ đi
những biến cố do thiên tai xảy ra như trận bão Haiyan đổ bộ
lên Phi Luật Tân hay những biến động mang tính chất khu vực
như tại Ai Cập, Thái Lan, Campuchia và sự ra đi của cựu Tổng
thống Neson Mandela, chúng ta thấy rằng có ba biến cố thế
giới đáng quan tâm vì có tầm ảnh hưởng kéo dài vào những
năm trước mặt.

1/ Việc Edward Snowden tiết lộ những thông tin mật của tình
báo Hoa Kỳ phải nói là nó làm sứt mẻ không những uy tín mà
còn là sự tin tưởng của các nước đối với sự lãnh đạo
của Hoa Kỳ trong thời gian tới về mặt an ninh và chống khủng
bố. Nếu Hoa Kỳ lãnh đạo thế giới suốt trong gần 7 thập
niên qua nhờ vào sức mạnh kinh tế và quân sự thì những
tiết lộ của Snowden có tính cách hủy diệt niềm tin và làm
cho Hoa Kỳ ngày bị suy yếu về thế lãnh đạo của mình.

2/ Việc Iran có những dấu hiệu hòa hoãn với Hoa Kỳ khi ký
hiệp định sơ bộ về kiểm soát vũ khí hạt nhân là một
tiến bộ đáng ca ngợi vì qua hiệp định này, sẽ mở ra
những cuộc đối thoại giữa Iran và Hoa Kỳ cũng như các quốc
gia Tây phương để tìm kiếm những giải pháp hòa bình cho vùng
Trung Đông nói chung, và nhất là giải quyết những xung đột
trong khối Hồi giáo. Nếu giải quyết được bài toán Iran,
Tổng thống Obama có thể rảnh tay hơn ở Trung Đông để đẩy
mạnh chiến lược xoay trục về Á Châu Thái Bình Dương mạnh
mẽ hơn trong những năm tới.

3/ Việc Trung Quốc đưa ra tuyên bố vùng nhận dạng phòng không
(ADIZ) trên vùng biển Hoa Đông là một nhu cầu của ông Tập
Cận Bình nhằm chứng tỏ sức mạnh của Bắc Kinh đối với
Tokyo trong vụ tranh chấp quần đảo Senkaku. Nhưng quyết định
của Trung Quốc đã mở đường cho Hoa Kỳ tiến vào vùng Đông
Á cũng như tái phối trí lực lượng quân sự trên vùng biển
Thái Bình Dưong mà không bị bất cứ chống đối nào. Nhất là
vào lúc mà những động thái xảy ra tại Bắc Triều Tiên qua
việc thanh trừng thượng tầng lãnh đạo nằm ngoài khả năng
hiểu biết của Trung Quốc.

VIỆT NAM 2013:

Điểm qua tình hình Việt Nam, so với nhiều năm trước đây
nhờ vào sự phát triển của mạng truyền thông "lề trái"
đã giúp cho nhiều biến cố xảy ra được loan tải nhanh chóng,
khiến cho Hà Nội không kịp ém nhẹm. Năm 2013 đã có một số
sự kiện xảy ra trên các mặt của xã hội từ vụ làm giả
hài cốt liệt sĩ, vụ phát giác án oan 10 năm của ông Nguyễn
Thanh Chấn, vụ cháy nổ cây xăng tại Hà Nội, vụ chính quyền
đổ 30 ngàn tỷ đồng cứu bất động sản, vụ bác sĩ thẩm
mỹ viện Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông để phi tang
cho đến những vụ mang tính chính trị như vụ sửa đổi hiến
pháp 1992, vụ bắt giữ hai Blogger Trương Duy Nhất và Phạm
Viết Đào, vụ xét xử 14 thanh niên Công Giáo và Luật sư Lê
Quốc Quân, vụ ông Trương Tấn Sang đi thăm Trung Quốc và Hoa
Kỳ. Nhưng đáng chú ý nhất có thể tạm nêu ra một số sự
kiện như sau:

Thứ nhất là vụ CSVN sửa đổi và thông qua bản hiến pháp
1992: Sau gần 1 năm vận động sự góp ý của dư luận
về bản sửa đổi hiến pháp 1992 vào đầu năm 2013, Ban soạn
thảo hiến pháp nói rằng họ đã tu sửa đến 4 lần và đã
trình cho Quốc hội CSVN thông qua vào ngày 28 tháng 11, trong đó
có 2 đại biểu không bỏ phiếu. Hiến pháp lần này tuy vẫn
giữ nguyên chế độ chính trị độc đảng nhưng được bổ
xung một số điểm mới nhằm củng cố bộ máy cai trị của
chế độ, đó là: (a) dành hẳn một Chương đề cập về
Quyền Con Người để xoa dịu dư luận trong nước và quốc tế
trước những lên án về vi phạm nhân quyền; và (b) nâng vai
trò Chủ tịch nước nhiều quyền hạn hơn để cân bằng
quyền lực của Thủ tướng trong lúc vai trò Tổng bí thư
đảng càng lúc càng lu mờ đối với hệ thống nhà nước.

Tuy nhiên điểm đáng nói của việc sửa đổi hiến pháp năm
2013 chính là tạo ra những chấn thương trong nội bộ đảng
CSVN với 3 hệ quả đáng chú ý: 1/ Sự yếu kém của lãnh đạo
CSVN qua những phát biểu bất nhất về vấn đề góp ý sửa
đổi khiến cho dư luận lên án gay gắt và coi thường tư cách
lãnh đạo của các ủy viên bộ chính trị; 2/ Nội bộ đảng
phân hóa với hai khuynh hướng giữ và bỏ điều 4 hiến pháp
và từ đó nảy sinh hiện tượng kêu gọi bỏ đảng để lập
đảng đối lập với đảng Cộng sản Việt Nam qua sự kêu
gọi của ông Lê Hiếu Đẳng; 3/ Sự góp ý về nội dung bản
hiến pháp, nhất là về điều 4 hiến pháp, đã tạo ra một
làn sóng phê phán đảng CSVN trong hàng ngũ trí thức, cựu cán
bộ, góp phần rất lớn cho việc liên kết hàng ngũ những
người yêu chuộng tự do dân chủ làm nền tảng cho sự xuất
hiện xã hội dân sự tại Việt Nam.

Thứ hai là sự xuất hiện nhiều đoàn thể xã hội dân
sự trong năm 2013: Nếu năm 2006 đánh dấu sự liên kết
các nỗ lực cá nhân để hình thành khối 8406 thì hơn 7 năm
sau, sự xuất hiện hàng loạt các đoàn thể tự phát như Hội
anh em dân chủ, nhóm Blogger Việt Nam, Hội phụ nữ nhân quyền,
nhóm chức sắc tôn giáo, Hội bầu bí tương thân, Diễn đàn
xã hội dân sự …là những tập hợp tuy mang những hình thức
khác nhau nhưng có chung một chủ đích là xây dựng những nhóm
quần chúng nằm ngoài sự chi phối của chính quyền. Đây là
một nhu cầu và cũng là diễn tiến phải đến khi xã hội
Việt Nam chuyển mình để có những thay đổi rốt ráo hơn trong
lúc chính quyền bất lực trước những vấn nạn của đất
nước, cùng lúc lại cố kiềm hãm để duy trì sự độc tôn
cai trị.

Sự ra đời của xã hội dân sự đã đưa đến hai hiện
tượng đáng chú trọng trong năm 2013: 1/ Tinh thần đấu tranh và
bảo vệ cho nhau đã thể hiện rõ nét khi có một số Blogger
bị bắt thì những người còn lại nỗ lực báo động và tranh
đấu cho đến khi những Blogger bị bắt được tự do, kéo nhau
đi thăm tù, hoặc hàng trăm người tham gia biểu tình bên ngoài
đường phố phản đối phiên tòa phi lý đang xét xử sinh viên
Phương Uyên hay Luật sư Lê Quốc Quân đang diễn ra; 2/ Mở
rộng sự nối kết giữa những người trong và ngoài đảng
CSVN, bày tỏ những quan tâm chung về dân chủ, về đa nguyên
chính trị, về chấm dứt độc tài và phê phán các sai lầm
của lãnh đạo một cách công khai, rầm rộ, bất chấp những
trấn dáp, trù dập của chế độ.

Thứ ba là vụ Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua
đời: Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã ra đi ở tuổi 103
vào lúc 18 giờ 09 phút ngày 4 tháng 10 tại bệnh viện quân
đội 108 ở Hà Nội sau nhiều năm phải sống nhờ vào sự chăm
sóc đặc biệt của bệnh viện. Sự ra đi của ông Giáp đã
để lại sự thương mến của nhiều người dân ở Miền Bắc
vốn sống trong bối cảnh bưng bít về giai cấp lãnh đạo kéo
dài trong nhiều năm. Trong ngày tiễn đưa ông, hàng chục ngàn
người đã sắp hàng trên đường phố để tiễn đưa ông. Các
nhà hoạt động trong nước coi hiện tượng đông đảo người
dân đến viếng linh cữu và tiễn đưa ông Giáp đã nói lên
sự bực tức của họ đối với chế độ hiện hành. Mặc dù
Tướng Giáp có công dựng đảng cùng thời với ông Hồ Chí
Minh; nhưng Tướng Giáp đã không được trọng dụng hay nói
khác hơn là không được kính trọng bằng các ông Trường
Chinh, Phạm Văn Đồng. Một phần có thể do những kèn cựa phe
nhóm trong nội bộ cấp lãnh đạo; nhưng về bản chất thì ông
Võ Nguyên Giáp không phải là con người năng động nên dù ông
sống lâu, nhưng không đóng góp gì nhiều cho đất nước Việt
Nam ở vào giai đoạn cuối cuộc đời.


Thứ tư là vụ Sinh Viên Nguyễn Phương Uyên được trả tự do:
CSVN qua phiên tòa sơ thẩm tòa án Long An vào ngày 16
tháng 5, đã xử sinh viên Phương Uyên 6 năm tù giam và Đinh
Nguyên Kha 8 năm tù giam về tội tuyên truyền chống chế độ
mà thực chất chỉ là tham gia biểu tình chống Trung Quốc. Kết
quả vụ án đã tạo ra sự bất mãn tột độ trong dư luận
Việt Nam và thế giới. Một số trí thức đã khởi xướng
cuộc vận động chữ ký với một kiến nghị gửi ông Trương
Tấn Sang yêu cầu hủy bỏ bản án phi lý đối với Phương
Uyên và Đinh Nguyên Kha. Trong chuyến viếng thăm Hoa Kỳ vào
cuối tháng 7, ông Trương Tấn Sang cũng đã bị Tổng thống
Obama đặt vấn đề về trường hợp Phương Uyên và nhiều tù
nhân chính trị khác. Vì thế, trong phiên tòa phúc thẩm ngày 16
tháng 8, tòa án Long An đã thả sinh viên Phương Uyên ngay tại
tòa, Đinh Nguyên Kha giảm còn 4 năm tù giam.

Thứ năm là vụ ông Lê Hiếu Đằng tuyên bố ra khỏi
đảng CSVN: Ông Lê Hiếu Đằng là luật gia, Phó chủ
nhiệm Hội đồng Tư vấn về Dân chủ và Pháp luật thuộc Ủy
ban Trung ương Mặt Trận Tổ Quốc, nguyên là Phó Chủ tịch Ủy
ban Mặt trận Tổ quốc tại Sài Gòn. Tính đến năm 2013, ông
Đằng đã tham gia đảng CSVN đúng 45 năm. Ông Lê Hiếu Đằng
là một trong những người đi đầu trong phong trào biểu tình
chống Trung Quốc và là người đầu tiên ký tên vào kiến
nghị 72 trong đợt sửa đổi Hiến Pháp 2013. Tháng 8 năm 2013,
trong bài viết "Suy nghĩ trong những ngày nằm bịnh", ông Lê
Hiếu Đằng đã công khai nói lên những suy nghĩ của mình. Ông
Lê Hiếu Đằng cho rằng đảng CSVN hiện nay đã phản bội lý
tưởng cách mạng, phản bội nhân dân, phản bội những người
góp phần xây dựng nên chế độ, trong đó có ông, cũng như
việc cần thiết phải dân chủ hóa, xây dựng thể chế đa
đảng để cứu đất nước thoát khỏi tình thế nguy cấp
hiện tại. Ông kêu gọi đảng viên CSVN từ bỏ đảng và thành
lập chính đảng mang tên đảng Dân chủ xã hội chẳng hạn.

Bài viết của ông Lê Hiếu Đằng đã tạo một số những
phản ứng khác nhau trong dư luận Việt Nam và quốc tế. Vào
ngày 4 tháng 12, ông Lê Hiếu Đằng đã công bố bản tuyên bố
từ bỏ đảng CSVN vì theo ông, "Đảng Cộng sản Việt Nam bây
giờ không còn như trước mà đang suy thoái biến chất, thực
chất chỉ là đảng của những tập đoàn lợi ích, trở thành
lực cản cho sự phát triển đất nước, dân tộc, đi ngược
lại lợi ích dân tộc, nhân dân". Đồng cảm trước sự
tuyên bố của ông Lê Hiếu Đằng, Tiến sĩ Phạm Chí Dũng và
Bác sĩ Nguyễn Đắc Diên cũng đã công bố tâm tư từ bỏ
đảng CSVN khiến cho lãnh đạo CSVN phải viết một số bài vở
xuyên tạc nhằm trấn an nội bộ đảng.

Thứ sáu là vụ CSVN xét xử hàng loạt vụ án liên quan đến
điều 79: Trong năm 2013, CSVN đã đưa ra xét xử hàng
loạt các vụ án tập thể dưới cái gọi là "âm mưu lật
đổ chế độ" theo điều 79 Luật hình sự. Đầu tiên là hai
ngày 8 và 9 tháng 1, CSVN đưa ra xét xử 14 thanh niên Công giáo
và Tin lành tại Thành Phố Vinh với tổng số mức án lên đến
84 năm tù giam và quản chế sau khi mãn tù. Hai tuần lễ sau từ
ngày 28 tháng 1 đến ngày 1 tháng 2, CSVN đã đưa ra xét xử 22
người trong một tổ chức tôn giáo có tên là Công án Bia Sơn
tại Phú Yên cũng với tội danh lật đổ chính quyền theo
điều 79 Luật hình sự. CSVN đã kết án ông Phan Văn Thu,
người đại diện Công án Bia sơn tù chung thân, còn 21 người
còn lại bị kết án từ 13 đến 20 năm. Cũng tại Phú Yên,
ngày 11 tháng 9, Tòa án Phú Yên đã đưa ông Ngô Hào ra xử với
cáo buộc là âm mưu lật đổ chế độ với bản án 15 năm tù
giam.

Đặc biệt là qua sự vận động của Giáo sư Luật Weiner
thuộc Viện Đại học Stanford, Hoa Kỳ đã đưa vụ án xét xử
phi lý đối với 14 Thanh niên Công giáo lên Ủy Ban Điều Tra
về Bắt giữ Tùy tiện của Liên Hiệp Quốc, do Cao Ủy Nhân
Quyền LHQ thành lập để có yêu cầu điều tra và phán quyết.
Kết quả là đầu tháng 12/2013, Ủy ban nói trên đã đưa ra
phán quyết rằng việc bắt giữ và kết án 14 thanh niên công
giáo là tùy tiện. Ủy Ban kêu gọi trả tự do cho 14 thanh niên
ngay lập tức, hoặc bản án phải được xem xét lại bởi một
tòa án độc lập.

Thứ bảy là Nguyễn Tấn Dũng đọc diễn văn tại Diễn
Đàn Đối thoại Sangri La: Ngày 31 tháng 5, ông Nguyễn
Tấn Dũng, Thủ tướng CSVN, có bài diễn văn đọc tại Diễn
Đàn Đối Thoại Sangri La Tân Gia Ba đưa ra một số quan điểm
mà theo nhiều nhà bình luận cho rằng Hà Nội đã có một số
thay đổi quan điểm về Hoa Kỳ. Trong bài phát biểu, ông Dũng
ám chỉ Trung Quốc "đã có những đòi hỏi phi lý, những hành
động trái với luật pháp quốc tế, mang tính áp đặt và
chính trị cường quyền." Trong khi đó, ông Dũng đã chính thức
đề cao Hoa Kỳ bên cạnh Trung Quốc là hai cường quốc có vai
trò và trách nhiệm lớn nhất trong khu vực Á Châu và Thế
Giới. Cũng trong bài phát biểu, ông Dũng nói rằng Hà Nội
muốn tạo dựng quan hệ đối tác chiến lược với 5 cường
quốc trong Hội đồng bảo an Liên Hiệp Quốc là Anh, Pháp, Hoa
Kỳ, Trung Quốc và Nga. Trong 5 cường quốc này, CSVN chỉ chưa
xúc tiến quan hệ đối tác chiến lược với Hoa Kỳ mà thôi.

Các nhà bình luận cho rằng, bài phát biểu của ông Dũng cho
thấy là trong tình huống hiện nay, bộ chính trị CSVN muốn mở
rộng quan hệ với Hoa Kỳ để tránh bớt sức ép từ phía Bắc
Kinh. Tuy nhiên đa số lãnh đạo Hà Nội vẫn còn coi Hoa Kỳ là
thế lực thù địch đang tìm cách lật đổ thể chế cộng
sản bằng "diễn biến hòa bình" nên các trao đổi vẫn còn
nằm trong khuôn khổ thăm dò, chưa thực sự tiến hành như hai
phía đã cam kết hợp tác toàn diện qua các bản Thông cáo
chung, đặc biệt là Tuyên bố chung 9 điểm giữa Tổng thống
Obama và Chủ tịch nước Trương Tấn Sang hồi cuối tháng 7.

Qua một số biến cố xảy ra tại Việt Nam, chúng ta thấy rằng
ba biến cố liên quan đến: 1/ Sửa đổi hiến pháp 1992; 2/
Xuất hiện một số đoàn thể xã hội dân sự; 3/ Tuyên bố
bỏ đảng CSVN của các ông Lê Hiếu Đằng, Phạm Chí Dũng,
Nguyễn Đắc Diên sẽ tiếp tục có những tác động lên tình
hình năm 2014 và 2015, nhất là vào những chuẩn bị đại hội
đảng CSVN kỳ XII vào tháng 1 năm 2016. Một số những diễn
biến bao gồm:

1/ Hiến pháp mới sẽ áp dụng từ đầu năm 2014, qua đó vai
trò Chủ tịch nước của ông Trương Tấn Sang sẽ thay đổi
với nhiều quyền lực hơn để cân bằng quyền hạn bên phía
chính phủ do ông Nguyễn Tấn Dũng lãnh đạo, làm mưa làm gió
từ năm 2006 đến nay. Cả hai ông Sang và ông Dũng đều là
những nhân vật sáng giá để nắm giữ ghế Tổng bí thư
đảng sau khi ông Nguyễn Phú Trọng về hưu vào đầu năm 2016,
nên cả hai sẽ tranh giành thế chủ đạo về nhân sự và
quyền lực của mình để tiếp tục nắm quyền trong 5 năm
tới. Trong cuộc chạy đua này, một trong hai người sẽ phải
bị loại và vì thế mà xung đột thượng tầng sẽ xảy ra gay
gắt giữa phe ông Sang và phe ông Dũng trong 2 năm tới.

2/ Sự xuất hiện các đoàn thể xã hội dân sự trong năm 2013
sẽ ngày một phát triển và mở rộng địa bàn hoạt động vì
CSVN khó có thể ngăn chận, ngoại trừ Bộ công an dàn dựng ra
một số sự kiện ngụy tạo để kết án nhóm này, hội kia là
có âm mưu lật đổ chế độ, dựa theo điều 79 Luật hình sự
để kết án. Nhưng trong bối cảnh có nhiều Tổ chức phi chính
phủ thế giới chú ý theo dõi những ứng xử của Hà Nội trong
tư cách thành viên Hội đồng nhân quyền Liên Hiệp Quốc và
vụ đàm phán gia nhập TPP, khiến cho CSVN phải thận trọng trong
việc tung ra những trấn áp các sinh hoạt của xã hội dân sự.

3/ Tuyên bố ra khỏi đảng của ông Lê Hiếu Đằng, Phạm Chí
Dũng và Nguyễn Đắc Diên đã buộc các đảng viên đảng CSVN
khác phải suy nghĩ về thân phận của chính họ. Nói cách khác
là kể từ ngày 4 tháng 12 vừa qua, hơn 70% khối đảng viên
thầm lặng, mang ít nhiều sự bất mãn về tình hình suy thoái
của đảng và đất nước hiện nay, sẽ phải suy nghĩ về
tương lai của chính họ để có những chọn lựa phù hợp.
Nếu số đông không rời bỏ đảng hàng loạt như ông Lê Hiếu
Đằng kêu gọi thì số đông này cũng sẽ âm thầm rút lui,
không tham gia sinh hoạt đảng và chờ đợi ngày quật khởi từ
số đông quần chúng bất mãn.

*

Tóm lại, trong số những biến cố thế giới xảy ra trong năm
2013, vụ án cựu nhân viên tình báo Edward Snowden tiết lộ
những thông tin mật của NSA đã làm đối với các quốc gia
đồng minh của Hoa Kỳ sẽ có tác động tiêu cực lâu dài, làm
sứt mẻ không những uy tín mà còn niềm tin vào Hiệp Chủng
Quốc rất lớn. Hoa Kỳ sẽ phải vất vả đối phó và lấy
lại niềm tin từ các nước ít nhất là trong 5 năm tới.

Trong khi đó, vụ sửa đổi hiến pháp vừa qua tại Việt Nam
đã cho chúng ta thấy một hình ảnh tiêu biểu của lãnh đạo
CSVN. Đó là bất tín, bất nhất trong lời hứa tôn trọng
những góp ý của nhân dân, giữ chặt quyền lực bằng mọi
giá, và bộ chính trị cố loay hoay tô vẽ bộ mặt nhân quyền
qua việc đưa hẳn một chương về quyền con người và tái
phối trí bộ máy quyền lực để thích ứng với nhu cầu mới
của tình hình. Tuy nhiên, mọi thủ thuật sửa đổi hiến pháp
để tạo dáng vẻ dân chủ đã bị phản tác dụng nặng nề,
tạo thêm những phẫn nộ trong đảng và quần chúng, đồng
thời đưa tới một hệ quả quan trọng, đó là tạo đà, thêm
trớn cho khuynh hướng đòi dân chủ vươn cao. Phong trào dân
chủ tại Việt Nam sẽ có những bước đột phá trong năm 2014
mà đích nhắm chính là sự phát triển rộng khắp của các
đoàn thể xã hội dân sự dưới nhiều hình thức, và hiện
tượng thoái đảng, bỏ đảng CSVN sẽ nở rộ trong nhu cầu
thành hình một bối cảnh đa nguyên của đất nước.

Lý Thái Hùng
Ngày 1/1/2014

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20140102/ly-thai-hung-nhin-lai-nam-2013), một
số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Dân Luận

Pages

Lý Thái Hùng - Nhìn lại năm 2013

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Copyright Text