Hoàng Nhất Phương: Lê Tất Điều – Những Giọt Mực

<div class="boxright200"><img
src="http://danluan.org/files/u23/nha_van_le_tat_dieu.jpg" /><div
class="textholder">Nhà văn Lê Tất Điều</div></div>

Năm 1968, khi tác phẩm <em>"Những Giọt Mực"</em> viết cho
thiếu nhi của nhà văn Lê Tất Điều phát hành, các thầy cô
giáo, các bậc phụ huynh, toàn thể học sinh - sinh viên Miền Nam
thuở đó nồng nhiệt đón tiếp, và đã không tiếc lời khen
ngợi bút pháp độc đáo của tác giả. Tuyển tập gồm 11
truyện ngắn, lời văn dễ thương, dí dỏm, tinh nghịch, sâu
sắc, kể về cuộc đời của từng đồ vật được nhân cách
hóa trong <em>"Tình Bạn Của Đôi Guốc, Trung Thu Của Bác Đèn
Xếp, Diều Giấy Mắc Nạn, Tờ Lịch Đầu Tháng, Những Giọt
Mực, Tâm Sự Bác Đinh Già, Những Mũi Tên Trưởng Thành, Một
Chút Anh Hùng, Ô Đen Đi Du Lịch, Cơn Giận Của Bác Đồng Hồ,
Lão Dao Sắc."</em> Dưới cái nhìn sâu thẳm đầy tình mến
của Lê Tất Điều, mỗi đồ vật đều có đời sống và tâm
sự khác nhau. Ông Bàn kêu rên vì <em>"cái bệnh mọt ăn trong
xương, trong mình ông ngày càng nặng thêm."</em> Bác Đèn Xếp
vì muốn cứu cụ Sách đã đốt cháy bản thân, trước khi
<em>"ngã xuống cùng với ngọn lửa còn cố thều thào…trung
thu sang năm các bồ hãy nhớ đến tôi nhé!"</em> Bác Búa Đinh
bị mọi người coi là <em>lỗ mãng</em>, nhưng bác ấy bảo
<em>mình còn lịch sự chán, phải tay thằng Dùi Dục coi, nó
chửi liền</em>. Cõi người ta có bao nhiêu loại nhân cách sang
trọng, đớn hèn, đàng hoàng, tệ bạc, tử tế, vô ơn…, hay
có bao nhiêu cảm nhận ngon dở, tốt xấu, lành dữ, trọng
khinh…, đều hiện hữu đầy đủ trong căn phòng của chú bé
học trò.

Độc giả dù ở lứa tuổi nào cũng đều tư lự và xúc động
khi đọc <em>"Những Giọt Mực."</em> Người cảm thương tình
bạn của chàng Guốc Gỗ. Người tưởng nhớ bác Đèn Xếp
tốt bụng, hy sinh thân mình. Người nể trọng cụ Sách đầy
kiến thức, luôn nói ra những lời khôn ngoan đầy chân lý.
Người trân quý tính nết ngay thẳng của ông Bàn. Người kính
phục bác Cung Tên can đảm, nhiều kinh nghiệm. Người than vãn
giùm anh Diều Giấy không may gặp nạn. Người thích thú trước
những lời dõng dạc oai nghiêm như một ông tướng của cây
Roi, khi hắn bảo <em>"…Thưa quý vị đồ vật trong phòng. Tôi
trả thù cho qúi vị rồi đó…"</em> Người ngẩn ngơ trước
lời của tờ lịch ngày ba mươi mốt nói với tờ lịch ngày
mùng một…<em>"Chú có riêng một buổi bình minh, một buổi
trưa, một hoàng hôn và có cả đêm tối. Nhưng chú phải nhớ,
phải nhớ kỹ một điều: chú em chỉ được sống đúng có
một ngày thôi đấy nhé. Dòng họ chúng ta mang truyền thống
ấy. Đời sống chúng ta rất ngắn ngủi và chính xác. Vậy hãy
sống cho ra sống và đừng bỏ phí một giây nào…"</em>
Người khóc vì sự nghiệp vinh quang của ba giọt mực còn
đọng lại trong bình, khi ông Bàn sang sảng nói <em>"Ba giọt
mực cuối cùng đã làm một việc có ý nghĩa nhất: họ đội
những đứa khác trên đầu, suốt ngày này sang ngày khác. Nhờ
vậy, những giọt đứng trên đầu họ mới bám vào ngòi bút,
ra ngoài, biến thành chữ…Vậy ba giọt mực bé tí teo, các
cháu có quyền kiêu hãnh. Các cháu đóng góp vào rất nhiều
sách vở. Và hàng tỉ chữ, hằng hà sa số hình vẽ trên cõi
thế gian này đều mang ơn những giọt mực nằm dưới đáy
bình."</em> Có thể nói dưới ngòi bút miêu tả sống động
của nhà văn Lê Tất Điều, mỗi đồ vật đều thể hiện
một <em>"nhân cách khác thường."</em>

Lê Tất Điều sinh ngày 02 tháng 08 năm 1942 tại Hà Đông. Ngoài
<em>"Những Giọt Mực,"</em> ông còn có các tác phẩm nổi
tiếng, như <em>"Khởi Hành (1961), Kẻ Tình Nguyện, Quay Trong
Cơn Lốc (1965), Đêm Dài Một Đời (1966), Phá Núi (1968), Người
Đá (1968), Anh Em (1970)."</em> Tác giả không chỉ viết văn mà
còn làm thơ, ký bằng những bút danh Cao Tần, Kiều Phong.
Người Việt di tản ở Mỹ nói riêng, người Việt ở khắp
nơi trên thế giới nói chung, không ai là không biết những câu
chân thực trong <em>"Tập Thơ Cao Tần" "…Mai mốt anh về
có thằng túm hỏi. Mầy qua bên Mỹ học được củ gì. Muốn
biết tài nhau đưa ông cây chổi. Nói mầy hay ông thượng
đẳng cu li…"</em>

Mới đây nhà xuất bản Phương Nam ở Việt Nam cho tái bản
<em>"Những Giọt Mực."</em> Tác phẩm được trao tặng giải
thưởng Sách Hay Năm 2012. Điều này cho thấy những câu thay
lời tựa của Cạc Sĩ đã <em>"thần cơ diệu toán"</em> về
vận mệnh phi thường của những giọt mực: <em>"…Bàn chân
trẻ nhỏ không biết nó chỉ là bàn chân và nó muốn trở
thành một cánh bướm hay một trái táo….Nhưng rồi sau, đá
cứng khô đường phố, cầu thang…Những con đường trên trái
đất tiếp tục xây, bàn chân biết rằng nó chẳng thể bay
chẳng thể làm trái táo trên cây. Rồi bàn chân trẻ nhỏ chịu
thua. Ngã trên chiến địa, thành tù binh. Bị giam giữ trong một
chiếc giầy! Không rõ trong 7000 bài thơ sáng tác của Neveda, có
bao nhiêu bài thuộc loại ngộ nghĩnh đáng yêu tương tự? Có
điều chắc chắn trong "Những Giọt Mực" của Kiều Phong Lê
Tất Điều ngây thơ ngộ nghĩnh như vậy mà còn dài hơn nhiều,
nhuộm màu sắc vừa bi hùng, vừa trữ tình đặc biệt phương
Đông."</em> [*] Lê Tất Điều đã đem đời thường viết
thành huyền thoại khi nhân cách hóa đồ vật. Người lớn hay
trẻ em mỗi khi đọc "Những Giọt Mực" đều có thể nhìn
rõ khuôn mặt đích thực của cuộc đời, tự tìm kiếm một
phương cách riêng để sống và vui sống.


<strong>Hoàng Nhất Phương</strong>

8:59am Chủ Nhật ngày 10 tháng 11 năm 2013

_______________________________________


[*]. Những chữ in nghiêng trích từ <em>"Những Giọt
Mực"</em> và thơ của Lê Tất Điều.


***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20140103/hoang-nhat-phuong-le-tat-dieu-nhung-giot-muc),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!