Phản biện bài viết “Học Thuyết Mác – Lê đã không còn giá trị”

Bản thân tôi vốn dĩ không thích tư duy từ chương và thiếu
khoa học của những người nghiên cứu cũng như áp dụng chủ
nghĩa Marx nhưng tôi thấy khá khó hiểu về một bài viết phê
bình chủ nghĩa Marx mới đăng trên đây ("<a
href="https://danluan.org/node/23498">Học Thuyết Mác – Lê Đã Không
Còn Giá Trị Gì Nữa</a>").

Tôi không rõ bài viết nhằm mục đích học thuật hay giải trí
nhưng tiêu đề tạo cho tôi hướng đến một bài phê bình khoa
học nghiêm túc. Bài viết nhìn chung nhắm vào mối tương quan
giữa Karl Marx, Lenin và những người xung quanh nhiều hơn là
phân tích các quan điểm của học thuyết Marx – Lenin như tác
giả đưa ra.

Mở đầu tác giả bài viết lập luận rằng: "lý thuyết của
Lénine chủ trương độc tài, độc đảng đã bị ngay những
người bạn của mình chỉ trích khi Lénine lập lên nhà nước
cộng sản đầu tiên, để cho những người còn mù quáng trên
từ từ mở mắt ra." và "lý thuyết của Marx đã bị những
người cùng thời chỉ trích nặng nề, chẳng hạn như Proudhon,
Lassalle, Bernstein và ngay cả những người cùng quê quán của
ông chối bỏ." và rất nhiều đoạn tương tự như vậy. Và
dẫn chứng của tác giả cũng khá quen thuộc như bao vị ngoài
đường và trong quán vẫn thường hay đàm tiếu: "hơn 100
triệu người chết, tất cả những nước cộng sản đều tụt
hậu về đủ mọi mặt, là những nước vô cùng bất công,
hoàn toàn đi ngược lại chủ đích ban đầu. Bởi lẽ đó chủ
thuyết Mác-Lê không còn một chút gì là giá trị hiện tại."
và "Lý thuyết Mác Lê ngày hôm nay không có một tý gì là giá
trị thực tiễn, thời đại. Ngay cả những đảng cộng sản
ở những nước tân tiến như Ý, Pháp, Nhật cũng đã bỏ ba
nguyên tắc chính của lý thuyết này là bạo động lịch sử,
đấu tranh giai cấp và độc tài vô sản. Đảng cộng sản
Nhật vừa mới họp Đại hội vừa qua đi đến chỗ chấp
nhận cả Nhật hoàng."

Xin nêu vài lỗi của tác giả trong bài viết này. Đây là ý
kiến chủ quan của tôi nên sẽ có không ít sai sót.

- Về mặt từ ngữ và thuật ngữ: tác giả đã vi phạm những
nguyên tắc cơ bản khi trích dẫn từ có gốc tiếng Pháp để
chú dẫn cho lý thuyết của Marx trong đoạn sau đây: "Chữ
Pháp chủ nghĩa có nghĩa là "doctrine" , là toàn thể những ý
niệm, ý tưởng, tư tưởng, mà người ta cho rằng, giả thuyết
rằng là đúng, nhưng đối với người khác chưa chắc đã
đúng, để hướng dẫn hành động và cắt nghĩa những sự
kiện lịch sử, xã hội, kinh tế, chính trị, triết học.
Định nghĩa như vậy, thì lý thuyết Mác Lê được coi như một
chủ thuyết, một chủ nghĩa. Tuy nhiên nó không nhất thiết là
đúng". Tác giả đã làm lệch khung ngôn ngữ. Trong khi tác
giả không đưa được dẫn chứng Karl Marx đã thể hiện quan
điểm của mình như một hệ thống lý luận, hệ tư tưởng hay
học thuyết mà ngay từ đầu đã áp đặt đó là "học
thuyết".

Tác giả tự mâu thuẫn với chính mình khi ở trên nói rằng:
"Chủ thuyết hay chủ nghĩa là những tư tưởng…." nhưng
vừa xuống dưới tác giả đã biến nó thành "học thuyết".
Phải chăng theo định nghĩa của tác giả "chủ nghĩa" tương
tự với "học thuyết"?

Có một số thuật ngữ tác giả dường như không nắm nhưng
vẫn cố dịch. Do Thái giáo không có chức vị tư tế nào gọi
là "mục sư". Chức vị tư tế của Do Thái tiếng Pháp (vì
tác giả hay trích Pháp) là Rabbin nghĩa gốc tiếng Do Thái là
thầy dạy hay thầy giảng. Cũng xin nói thêm thân phụ của Karl
Marx đã từ bỏ Do Thái giáo để chuyển sang Tin Lành Luther và
các con ông (trong đó có Karl Marx) cũng là người Tin Lành chứ
không phải như tác giả đề cập: "Không nói đâu xa, ngay
chính một người con gái của Marx, ngày xưa đi theo tư tưởng
của cha, nhưng sau thấy không tưởng, sai lầm, nên đã bỏ và
trở về đạo Do Thái giáo, đạo gốc của gia đình." Tác
giả có thể đọc thêm các sách của giáo sư sử học Mỹ
Jonathan Sperber nghiên cứu khá kĩ lưỡng và sâu sắc về Marx
như: Karl Marx: His Life and Environment, Karl Marx: A Nineteenth-Century
Life…

Khi dùng thuật ngữ "giai tầng sĩ phu, trí thức" tác giả
đang muốn nói đến "giai cấp trí thức" chăng? Xin thưa
"trí thức" được gọi là "bộ phận" hay "tầng lớp"
hay "đội ngũ" chứ không phải "giai cấp". Nếu đang
diễn đạt về lập trường của Marx – Lenin thì đây là
điều tối thiểu cần biết.

"L'anarchisme" hay "chủ nghĩa vô chính phủ" ("vô
trị") phủ nhận mọi chính quyền nhà nước và mọi quyền
lực chính trị khác, không thừa nhận một trật tự chung đối
với tất cả mọi người trong quan hệ giữa người với
người, tuyên truyền sự tự do vô hạn của cá nhân. Chủ
nghĩa này là một cơn giông tai hại cho thế giới tư bản Tây
Âu cuối thế kỉ XIX. Không rõ tác giả muốn nói gì khi đề
cập đến Paul Lafargue và chủ nghĩa vô chính phủ của ông.
Phải chăng muốn nói rằng do Marx mà Paul Lafargue trở nên tệ
hại? Vậy Paul Lafargue chỉ là một con lừa học vẹt theo những
điều "xấu xa" từ Marx hay đã "diễn dịch" một cách mù
quáng học thuyết của Marx?

Đó là một số lỗi từ chính. Bên cạnh đó có thể thấy sự
thiếu thống nhất trong tên riêng như lúc dùng Mác, lúc dùng
Marx hay Lenin và Lenine

- Về mặt phương pháp và lập luận: tác giả chủ yếu dựa
vào quan hệ nguyên nhân – hệ quả.

Tác giả cho rằng "một chế độ cộng hòa và một cuộc bầu
cử phổ thông đầu phiếu thực sự tự do" là một "lý
thuyết không tưởng, thiếu thực tế". Vậy các nước tư
bản phương Tây đang làm gì? Quân chủ và bầu phiếu không
phổ thông sao?

Một lập luận khá phổ biến khi nói về một tư tưởng của
ai đó: phần đông chúng ta (quá khứ lẫn hiện tại) không
chấp nhận tư tưởng ai đó suy ra nó là sai lầm. Lỗi mắc
phải ở đây là đang khái quát hóa một hệ tư tưởng khổng
lồ của Marx về: thế giới quan, tư duy – nhận thức, hình
thái chính trị, kinh tế, xã hội… mà không suy xét từng khía
cạnh cụ thể. Về khía canh học thuật sự tranh cãi hệ tư
tưởng của bất kì một triết gia nào vẫn đang diễn ra hàng
ngày không chỉ Marx – Lenin mà cả các tiền bối và hậu sinh
người Đức của các ông như: Kant, Hegel, Nietzsche, Wittgenstein,
Marcuse… và tất nhiên không ai dám khẳng định các triết gia
(kể cả Marx) đúng hay sai hoàn toàn. Lỗi này lại tiếp tục
cho đến cuối cùng: "Lý thuyết Mác Lê ngày hôm nay không có
một tý gì là giá trị thực tiễn, thời đại. Ngay cả những
đảng cộng sản ở những nước tân tiến như Ý, Pháp, Nhật
cũng đã bỏ ba nguyên tắc chính của lý thuyết này là bạo
động lịch sử, đấu tranh giai cấp và độc tài vô sản.
Đảng cộng sản Nhật vừa mới họp Đại hội vừa qua đi
đến chỗ chấp nhận cả Nhật hoàng."???? Tác giả có thực
sự hiểu họ đang làm gì không?

"Chúng ta thấy ở Đức có 13 và khắp nơi trên thế giới có
gần 100 trường dạy sinh ngữ đức mang tên cuả Goethe (Goethe
Institut), Viện Goeth, chứ không có Viện Marx."

Nước Đức không thiếu những danh nhân có tầm quốc tế: Otto
von Bismarck, Ludwig van Beethoven, Immanuel Kant, Albert Einstein… Việc
đặt tên là Viện Goeth nhằm tưởng nhớ Johann Wolfgang von Goethe
người đầu tiên đã mang những "giá trị Đức" đến với
nhân loại, phù hợp với mục đích của Viện.

Vấn đề "đi ngược lại những nguyên tắc căn bản của
chủ nghĩa xã hội đó là tôn trọng tự do và dân chủ" và
"hơn 100 triệu người chết, tất cả những nước cộng sản
đều tụt hậu về đủ mọi mặt, là những nước vô cùng
bất công, hoàn toàn đi ngược lại chủ đích ban đầu." của
việc áp dụng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và nhiều nước
khác có thể đúng là đã xảy ra nhưng theo logic có thể có 2
kết luận: chủ nghĩa cộng sản mà những nước đó triển khai
là sai về bản chất lý luận hoặc thực tiễn áp dụng. Nếu
chỉ đơn thuần lập luận nhận thức xác thực bắt nguồn từ
sự kiểm nghiệm hay kết quả thực nghiệm thì tác giả đang
rơi vào chủ nghĩa thực chứng chứ không phải là quan điểm
của Marx. Ý kiến của bà Rosa Luxembourg: "Cái đảng và nhà
nước độc tài mà anh xây dựng lên" rõ ràng đang hướng
đến thực thể chính trị chứ không phải là "học thuyết"
mà tác giả đề cập.

Tóm lại, tác giả đã hoàn toàn không đưa ra một bằng chứng
thống kê xã hội nào, cũng không đưa ra bất kì một phản
biện nào về mặt tư tưởng và lý thuyết của chủ nghĩa Marx
– Lenin. Bài viết dường như đang khuyên mọi người nhắm
đôi mắt tư duy để suy xét toàn diện về chủ nghĩa Marx –
Lenin hơn là chủ trương "để cho những người còn mù quáng
trên từ từ mở mắt ra" của tác giả.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20131116/phan-bien-bai-viet-hoc-thuyet-mac-le-da-khong-con-gia-tri-0),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!