<div class="boxleft300"><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjDQIHl-w6P7pUkhECxR_aVU3Lsbd0baBf-sb2CihIcu9eERlZt4Q7J8bG6SqPx_7A2SjXxyxjb50JbgPMfHaPfQoKrNtWFUqeaR4BG5ljogrMLOs1FHojJ0t94AgOYeHcCrncb0QN4TFQ/s1600/index.jpg"
/><div class="textholder"></div></div>Tái cơ cấu kinh tế trong rẽ
ngoặt mới này, liệu sẽ hứa hẹn sự "bố tròn con vuông"
hay tiếp tục… khó đẻ?
I- <b>Kinh tế bao giờ cũng là xương sống của cơ thể xã
hội một quốc gia.</b> Nếu vậy, thì cơ thể xã hội Việt Nam
chúng ta hiện đang trong tình trạng… loãng xương trầm trọng,
không biết bao giờ mới có thể đi thẳng lưng, trên hành trình
văn minh và hiện đại.
<a name="more"></a>
Nói vậy cùng không ngoa, bởi nhìn vào khu vực kinh tế nhà
nước được coi là chủ đạo, những tháng năm này toàn thấy
kêu lỗ là lỗ.
Mặc dù, mới đây, Ts Nguyễn Minh Phong có hẳn một bài viết
mang tính lý luận bênh vực cho khái niệm kinh tế Nhà nước
với những diễn giải giảm nhẹ ảnh hưởng khuynh loát của
khu vực này, thì thực tiễn, với sự yêu chiều từ vốn đầu
tư tài chính, hạ tầng cơ sở vật chất và đặc biệt là cơ
chế xin- cho mang nặng dấu ấn thời bao cấp vẫn nghênh ngang
mũ áo, <i>ghế trên ngồi tótsỗ sàng</i>, DNNN vẫn cứ là ông
hoàng ngự trị của một nền kinh tế.
<center><img
src="http://imgs.vietnamnet.vn/Images/vnn/2013/11/29/17/20131129171022-tienluong.jpg"
width="560" /></center>
Có điều tài năng kinh bang tế thế lại không được sỗ
sàng như cái cách ngồi mâm trên. Công bố của Bộ Tài chính
cho thấy nhiều tập đoàn, tổng công ty lấy "lỗ làm lãi",
khiến lương bình quân của người lao động giảm sút hẳn:
<i>Mức lỗ bình quân của DNNN cao gấp 12 lần khu vực ngoài
quốc doanh (?) Tổng lỗ tính đến năm 2011 của 13 tập đoàn,
tổng công ty lên tới 48.104 tỉ đồng, đứng đầu là Tập
đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Xăng dầu (Petrolimex),
Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines)…</i>
Trong mọi sự đứng đầu, hẳn kiểu đứng đầu này, xấu
hổ nhất.
Nếu biết rằng, kinh tế VN phát triển kiểu một mình một
chợ, trong khi bức tranh sắc màu kinh tế thế giới năm 2014,
theo khảo sát của Hãng tin<i> Reuters</i>, phân tích của các
chuyên gia kinh tế thế giới dự báo có nhiều gam hồng.
Credit Suisse (Ngân hàng chuyên cung cấp các dịch vụ tài chính,
trụ sở tại Thụy Sĩ) cho rằng tăng trưởng kinh tế toàn cầu
năm 2014 sẽ từ 2,9% lên 3,7% (năm 2012 là 3,1%), trong đó, tốc
độ tăng trưởng kinh tế các nước phát triển sẽ gấp đôi-
2,1%, các thị trường mới nổi có khả năng tăng từ 4,7% đến
5,3%.
Deutsche Bank (Tập đoàn ngân hàng tư nhân lớn nhất nước
Đức) dự đoán tỷ lệ này là 3,7%, đặc biệt kế hoạch cải
cách của Trung Quốc sẽ tác động sâu sắc và lâu dài đến
hiệu quả kinh tế.
Goldman Sachs (Ngân hàng đầu tư và hãng chứng khoán toàn cầu-
Mỹ) dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2014 tăng lên
3,6%, tại các nước phát triển sẽ tăng gấp đôi lên 2,2%.
(Thời báo KTSG, ngày 25/11)
Nhìn vào những dự báo của kinh tế thế giới, kinh tế VN
vẫn đang <i>một màu</i> <i>xám xám, bên một màu hồng
hồng</i>…(xin lỗi nhạc sĩ Trần Tiến).
Cái <i>màu xám xám</i> ấy có sự góp sức của 03 "cây
cọ" kém cỏi:
Năng lực điều hành kém của các tập đoàn, tổng công ty,
gắn với tính minh bạch không sòng phẳng trong quản lý. Bên
cạnh quản lý Nhà nước quá lỏng lẻo, thậm chí thả nổi.
Sự đầu tư ngoài ngành thua lỗ của nhiều DNNN, và giờ
đến lúc phải thoái vốn ngoài ngành, lại đối đầu với nguy
cơ giẫm chân tại chỗ.
Sự lũng đoạn của các "nhóm lợi ích", do bản chất của
cơ chế quản lý các DNNN là xin- cho rất nặng nề; cũng là
nguồn cơn của tệ nạn tham nhũng.
Cái màu <i>xám xám</i> đặt trong bức tranh tổng thể về kinh
tế, mới thấy kinh tế VN vẫn tiếp tục ca bài <i>tôi đi về
đâu hỡi tô</i>i? Mà theo Viện trưởng Kinh tế VN Trần Đình
Thiên, <i>kỷ lục lạm phát của VN đã vượt qua tất cả các
quốc gia trong khu vực, tăng lên tới hơn 18% năm2011 và 6,8% năm
2012, cao hơn nhiều so với mức trung bình khoảng 3% của các
nước như: Trung Quốc, Indonesia,</i> <i>Philippines và Thái Lan</i>.
Tái cơ cấu (TCC) kinh tế, vì thế, là mệnh lệnh sinh tử
của thời đại. Chủ trương đúng đắn ấy tưởng đâu sẽ
được triển khai tích cực bởi lợi ích phát triển một quốc
gia. Tuy nhiên, hai năm qua, TCC kinh tế vẫn như người chửa trâu
không chịu sinh nở. Vì sao?
Dấu hiệu thành công đầu tiên của TCC mới là việc ban hành
văn bản chính sách mang tính hành chính. Là gần 70 tập đoàn,
tổng công ty DNNN được phê duyệt đề án TCC, và hơn 100
phương án sắp xếp đổi mới DN của các bộ, ngành được
thông qua.
Nhưng thực tiễn, sự <i>khó đẻ</i> nằm ngay trong chính thứ
tư duy tiểu nông khó hợp tác của người Việt, trong lợi ích
của các "nhóm lợi ích". Đó là vật cản âm thầm mà ngang
ngược.
Hãy xem, nội dung đầu tiên của TCC nhằm vào thị trường
tài chính, đầu tư, theo các chuyên gia kinh tế, có 04 vấn đề
lớn cần giải quyết: Minh bạch, cơ chế giám sát, quản trị
theo thông lệ quốc tế tốt nhất, tái cấu trúc lại ngân hàng
trong đó có vấn đề nợ xấu. Nhưng Ts Lê Đăng Doanh cho
biết,"đụng đâu cũng vướng lợi ích nhóm, thiếu thựclực.
Có gì để đảm bảo không gây ra nợ xấu nữa, khi không xem
xét về chính sách quản lý, giám sát các ngân hàng".
Mục tiêu ưu tiên của TCC là nhằm giảm đầu tư Nhà nước,
tăng đầu tư tư nhân. Vậy nhưng, phát hiện một cách tinh tế,
chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nhận định, việc giảm tỷ
trọng đầu tư công/GDP trong 02 năm qua chủ yếu do những khó
khăn của kinh tế vĩ mô, khan hiếm nguồn lực hơn là do nỗ
lực TCC đầu tư.
Trong khi đó, tiến trình cổ phần hóa hết sức chậm chạp.
Cả nước mới có 29 DN được cổ phần hóa. Đặc biệt, tư
duy tiểu nông trở thành "bản sắc văn hóa" trong cách làm
kinh tế. Dù trước yêu cầu TCC kinh tế, nhưng tỉnh nào tỉnh
đó vẫn muốn có các dự án đầu tư do chính mình đề xuất
và quản lý. Rút cục, 63 tỉnh, thành phố là 63 nền kinh tế
chia rẽ, nơi chồng chéo, nơi phân tán, giữa cung và cầu, mạnh
ai nấy ăn, thiệt dân nấy chịu.
Sự trì trệ, chậm chạp của TCC kinh tế, đặc biệt ở
khối DNNN còn ở chỗ, TCC tăng tính tự chủ gắn với tự
chịu trách nhiệm xã hội, xóa bỏ cơ chế xin- cho, thì còn
đâu đất cho các loại "hoa hồng" nảy nở? Không phải
không có lý khi người ta nói, trước khi TCC kinh tế, phải TCC
tư duy- đó chính là cải cách thể chế, xây dựng nền quản
trị quốc gia văn minh, khoa học, phù hợp quy luật thực tiễn,
trong đó pháp luật thực sự thượng tôn.
Nếu không, cho dù xã hội hô hào TCC kinh tế, thì một sự
bất công, bất bình đẳng giữa con người với con người,
giữa các thang bậc gía trị lao động trong xã hội vẫn tiếp
tục xảy ra, chứa chất bất bình, phẫn nộ và châm ngòi cho
sự bất an về tinh thần, bất ổn về tâm lý và niềm tin,
bởi đủ các tầng lớp "cường hào" mới…
Mà vụ việc lương <i>khủng</i>- cao nhất hơn 03 tỷ/ năm,
thấp nhất hơn 01 tỷ/ năm của gần 20 vị sếp ở các tập
đoàn, tổng công ty, DNNN tiếp tục được phơi bày giữa thanh
thiên bạch nhật chỉ là một trong nhiều ví dụ sinh động về
thang giá trị đảo ngược.
Khiến nhà báo Bùi Hoàng Tám phải sử dụng "nghệ thuật
sắp đặt" hình tượng bất công cay đắng này như… thơ:
<i>Sếp giàu có mà để nhân viên đói nghèo là sự bất nhân/
Sếp giàu có nhờ sự bớt xén mồ hôi, công sức của người
lao động là bất lương/Sếp giàu có nhờ tham nhũng, tham ô là
gian tham/ Sếp giàu có bằng nỗi đau và sự trả giá của cộng
đồng là độc ác.</i>
Tái cơ cấu kinh tế trong rẽ ngoặt mới này, liệu sẽ hứa
hẹn sự "bố tròn con vuông" hay tiếp tục… khó đẻ?
Trong khi cơm áo không đùa với nhân dân. Đau cả thể chất…
<b>II- Và cũng đau cả bụng.</b>
Sao không đau bụng được, vì cái sự hài hước, buồn cười
nó vẫn luôn nảy nở trong đời sống vốn nhiều bi hài này.
Nó nhắc nhở người Việt nhớ ra cái tính lạc quan nhất nhì
thế giới của dân tộc mình.
Đó là cách đây hơn tuần, khi Liên Hợp Quốc vừa ra tuyên
bố lấy Ngày 19/11 là Ngày Toilet Thế giới đầu tiên, thì lập
tức, báo chí xôn xao vụ việc Hà Nội chủ trương đầu tư 14
nhà vệ sinh công cộng với tổng mức đầu tư 15 tỷ đồng.
Toàn bộ chi phí lấy từ tiền ngân sách của thành phố, dự
kiến sẽ khởi công xây dựng vào năm 2014.
Nhấn mạnh ý tưởng nghiêm túc Ngày Toilet Thế giới, ông Mark
Neo, Phó Đại diện thường trực của Singapore tại Liên Hợp
Quốc khẳng định, <i>không quan tâm báo chí và cộng đồng có
cười cợt đề xuất này hay không, bởi đây là việc làm cần
thiết để giúp mọi người trên thế giới nhớ đến tầm quan
trọng của một hệ thống nhà vệ sinh tốt hơn cho tất cả
mọi người, chứ không phải là chuyện mua vui cho thiên hạ.</i>
<i>
</i>
Nhưng người Việt đâu có đùa. Vì việc thiết kế nhà vệ
sinh tiền tỷ là chuyện nghiêm túc của Hà Nội. Con số đầu
tư ước tính cho một nhà vệ sinh nhanh chóng được công khai
trên các báo, tính đến cả con số lẻ.
<center><img
src="http://res2.vtc.vn/media/vtcnews/2013/11/08/images1285428nhavesinhdatvang_1.jpg"
width="560" /></center>
Hà Nội chưa phải nơi đi đầu. "Chơi sang" phải kể đến
các tỉnh nghèo như Thừa Thiên- Huế, Quảng Bình, Quảng Ngãi,
khiến người dân kính cẩn gọi là nhà vệ sinh dát vàng.
"Dát vàng" thật, vì mỗi nhà ngót nghét cũng nửa tỷ
đồng. Có điều, miền Trung vốn nghèo khó, con đường giải
quyết một trong "tứ khoái" của con người, từ lúc là
<i>quận công… giữa đồng</i>, đến lúc chễm chệ ngồi trong
nhà "dát vàng", không phải là bước tiến chung của văn
minh, mà lại là bước thụt lùi về phẩm cách của một số
vị nào đó có "trách nhiệm" dát vàng những nhà vệ sinh
này.
Vì thế lẽ ra phải cười, người Việt nửa cười nửa
mếu.
Hồi ức nhà vệ sinh "dát vàng" giờ sắp tái hiện tại
Hà Nội, dù trước đó thành phố xây hàng chục nhà vệ sinh
bằng thép giá 600 triệu đến hơn 01 tỷ đồng, được lắp
đặt từ năm 2010 nhưng chưa một lần nào được đánh giá
hiệu quả sử dụng. Khiến ông Phan Đăng Long, Phó Ban Tuyên
giáo Thành ủy Hà Nội vừa nghi ngờ vừa ước ao, khi cho rằng,
đó là chủ trương rất đúng nhưng về mức giá thì phải chờ
thẩm tra, và <i>nếu có nhà vệ sinh tiền tỷ đó, cũng nên
thử xem.</i>
Không chỉ có ông Phan Đăng Long, rất nhiều bạn đọc, khi
nghe số tiền tỷ cho một nhà vệ sinh "dát vàng", cũng mơ
về… một nơi gần lắm.
Và dù chưa được chiêm ngưỡng dung nhan nhà vệ sinh "dát
vàng", bạn đọc ở báo Đất Việt, ngày 23/11, đã đua nhau
bình chọn <i>nhà vệ sinh "dát vàng" sẽ trở thành di sản
văn hóa thế giới vì những tiêu chí để lại dấu ấn về
kiến trúc và tầm nhìn của một nhà vệ sinh hợp thời
đại.</i>
<i>
</i>
Có điều, không phải ai cũng bị tâm phục khẩu phục bởi ý
tưởng này. Chứng cớ là mới đây Công ty cổ phần phát
triển công nghiệp Thăng Long cho biết, sẵn sàng tham gia đấu
thầu dự án 14 nhà vệ sinh của Hà Nội, cho rằng nhà vệ sinh
tiền tỷ kiểu đó, chỉ đáng giá tiền triệu, con số cụ
thể, từ 300- 350 triệu đồng.
Thật ra, chẳng cứ người trong nghề thiết kế, ngay người
dân chỉ nghe giá thành đã thấy quá vô lý. Vô lý như cán bộ
Phòng Kế hoạch, đầu tư của Ban quản lý Chỉnh trang đô thị
(đơn vị phụ trách xây dựng dự án 14 nhà vệ sinh), đến
giờ, lại quay ngoắt 180 độ, cho biết "chưa có thiết kế chi
tiết nào cả".
Nhưng vẫn còn đây, phát biểu "chuẩn không cần chỉnh":
<i>Người ta ăn của dân không từ một thứ gì</i>. Không biết
<i>không từ một thứ gì</i>, có bao gồm cả nhà … vệ sinh
không?
Và cũng vẫn còn đây, cảnh báo của các ĐBQH tại phiên
thảo luận về Dự án Luật Đầu tư công, khi ĐBQH Trần Du
Lịch phải thốt lên: <i>Tại sao chúng ta đầu tư lôm côm lãng
phí thế này?</i>
Khái niệm "lôm côm" dân dã ấy được thể hiện sinh
động ở 63 nền kinh tế của 63 địa phương trong cả nước,
lớn nhất như các dự án xây dựng hoành tráng, từ sân bay,
cảng biển, đến trụ sở công đường lộng lẫy cung điện
trọc phú, đến bé nhất như cái nhà vệ sinh, mà ai đó gọi
đích danh, là tư duy "nhiệm kỳ".
Điều đáng nói, trong lúc mục tiêu của TCC kinh tế nhằm
giảm đầu tư công, thì đầu tư công được tận dụng triệt
để, bởi đầu tư công là cái nguồn tiền 'Thạch Sanh".
Thế nên, "hoa hồng" lâu nay nở trên bất cứ chất liệu
nào, nở trên giấy, trên những chữ ký dự án, trên sắt thép,
và nay, nở trên cả … "tứ khoái" của con người. Người
Việt rất lo sợ thực phẩm ô nhiễm, nhưng cái sự "ăn
bẩn" ở một số kẻ nào đó từ lâu lại trở thành món
khoái khẩu thượng thặng.
<i>
</i>
Vẫn còn đây, phát biểu của ông Bùi Quang Vinh, Bộ trưởng
Kế hoạch và Đầu tư tại phiên họp tổ chiều 18/11, <i>phải
chấm dứt ngay cách làm như từ trước đến nay trong đầu tư,
phải công khai, minh bạch, nếu không như vậy thì đất nước
sẽ xuống bờ vực thẳm. Đất nước này cần sự minh bạch,
đất nước này cần không có sự tham nhũng.</i>
Thật ra, không quốc gia nào không cần sự minh bạch, và cần
sự tham nhũng. Nhưng tham nhũng chỉ buộc phải ra đi khi minh
bạch đến và ngự trị. Sự minh bạch chỉ đến bằng một cơ
chế, một nền quản trị khoa học "pháp trị" đúng nghĩa.
Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 đã được thông qua, rồi
đây sẽ có trở thành "thượng phương bảo kiếm", cho một
xã hội phát triển lành mạnh, văn minh, thăng tiến hay không?
Câu hỏi đó, xin dành hỏi gần 500 ĐBQH. Những người phải
chịu trách nhiệm trước vận mệnh dân tộc, trước lịch sử!
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20131130/ky-duyen-tai-co-cau-va-tu-khoai), một
số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét