<center><img
src="http://wscdn.bbc.co.uk/worldservice/assets/images/2013/09/02/130902102930_vietnam_internet_464x261_ap.jpg"
width="464"></center>
<center><em>Với Diễn đàn xã hội dân sự, người dân
Việt Nam có thêm một kênh để bàn luận các vấn đề
của đất nước</em></center>
Lần đầu tiên ở Việt Nam hình thành một diễn đàn chính
thức, công khai và có tầm cỡ về chủ đề hoạt động dân
sự được biết trước mắt với tên gọi "Diễn đàn Xã
hội Dân sự".
Nhóm khởi xướng Diễn đàn Xã hội Dân sự vẫn là những
trí thức phản biện độc lập và quen thuộc như Nguyễn Quang
A, Chu Hảo, Lê Đăng Doanh ở Hà Nội và Tương Lai ở Sài Gòn.
Diễn đàn ra đời sau khi "Tuyên bố về thực thi quyền dân
sự và chính trị" được phổ biến vào đúng ngày "Mùa thu
rồi, ngày hăm ba, ta đi theo tiếng kêu sơn hà nguy biến…"
vang vọng thúc giục vào tháng 9 năm 1945.
Gần bảy chục năm sau "Ngày hăm ba", "Tuyên bố về thực
thi quyền dân sự và chính trị" được căn cứ vào điều 69
của Hiến pháp Việt Nam về các quyền tự do ngôn luận, tự do
báo chí, thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình, và dựa theo
Công ước quốc tế về những quyền dân sự và chính trị mà
Nhà nước Việt Nam đã ký tham gia ngày 24/9 năm 1982.
Gần giống như tình hình nguy cấp của Tổ quốc vào năm
1945, thời gian gần đây đã nổi lên một số tính từ rất
đáng lưu tâm đối với hiện tình dân tộc: "nguy kịch"
được dư luận và công luận đề cập đến thực trạng
nền kinh tế, "nguy hại" được dùng để chỉ các nhóm
lợi ích và nhóm thân hữu và "nguy hiểm" đối với những
dấu hiệu ban đầu của hỗn loạn xã hội, hay "tồn vong chế
độ" do chính Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng cảm thán trong
Hội nghị trung ương 6 và được nhắc đi nhắc lại không
biết bao nhiêu lần từ đó đến nay.
Tuy nhiên, đã phát sinh một khoảng cách đậm nét về quan
niệm "nguy biến" giữa nhóm lãnh đạo theo đường lối
"kiên định" với những nhà dân chủ. Nếu nguyên nhân chủ
yếu khiến nền chính trị có thể "suy vong" - theo Tổng bí
thư Trọng - là tệ nạn tham nhũng và các nhóm lợi ích, thì
với các nhà phản biện độc lập, nguồn gốc tiến bộ xã
hội bị triệt tiêu chính là điều 4 Hiến pháp về chế độ
một đảng.
<center><img
src="http://wscdn.bbc.co.uk/worldservice/assets/images/2013/09/13/130913100027_dang_ngoc_viet_464x261_thanhnien.jpg"
width="464"></center>
<center><em>Xã hội Việt Nam đang tồn tại nhiều điểm sôi
chỉ đợi bùng phát như vụ Đặng Ngọc Viết?</em></center>
Có lẽ đó cũng là nguồn cơn để diễn đàn "trao đổi và
tập hợp các ý kiến nhằm chuyển đổi thể chế chính trị
của nước ta từ toàn trị sang dân chủ một cách ôn hòa" -
như ý tưởng chính của bản "Tuyên bố về thực thi quyền
dân sự và chính trị".
<h2>"Tai họa"</h2>
Vào đầu năm 2013, lần đầu tiên trong xã hội toàn trị ở
Việt Nam, chủ đề chính trị đã được phản biện một cách
can đảm và sâu sắc bởi quyền dân sự của các công dân,
thông qua văn bản có tiêu đề "Kiến nghị 72" yêu cầu hủy
bỏ điều 4 Hiến pháp, cũng như đề nghị ban hành và thực thi
nhanh chóng các văn bản luật về lập hội, biểu tình, trưng
cầu dân ý… Bản kiến nghị này, ngoài việc gửi đến một
số cơ quan nhà nước, đã được công bố trên mạng và thu
hút hàng chục ngàn chữ ký đồng tình.
Có thể cho rằng, "Kiến nghị 72" là dấu ấn mở đầu cho
hoạt động xã hội dân sự lần đầu tiên được công khai
hóa ở Việt Nam. Tiếp sau văn bản chưa có từng có này, đã
diễn ra hàng loạt sự kiện đối ngoại như lần đầu tiên
Tổ chức Ân xá quốc tế đặt chân đến Việt Nam vào tháng
2/2013, tái lập cuộc đối thoại nhân quyền Việt – Mỹ vào
tháng 4/2013, cuộc gặp Trương Tấn Sang – Obama tại Washington
vào tháng 7/2013, đối thoại nhân quyền giữa Cộng đồng châu
Âu với Hà Nội vào tháng 9/2013, cùng những sự kiện đối
nội khá dồn dập như vụ xét xử Đoàn Văn Vươn, thả
Nguyễn Phương Uyên, phong trào 258 của các blogger trẻ và
"hiện tượng Lê Hiếu đằng" với lời kêu gọi lập
Đảng Dân chủ Xã hội.
Xã hội Việt Nam cũng đang chứng kiến hàng loạt điểm bùng
phát từ lòng dân như cuộc xung đột giữa giáo dân Mỹ Yên,
Nghệ An với lực lượng công an địa phương, và gần đây
nhất là đỉnh điểm của phẫn uất liên quan đến thu hồi
đất khi Đặng Ngọc Viết bắn cán bộ nhà nước ở tỉnh
Thái Bình.
"Chúng tôi yêu cầu nhà cầm quyền tôn trọng quyền bày tỏ
quan điểm của công dân, thẳng thắn tranh luận và đối
thoại, từ bỏ cách đối xử không công bằng, không minh bạch
và không đường hoàng như đã và đang áp dụng đối với
những kiến nghị sửa đổi Hiến pháp và những tiếng nói
đòi dân chủ khác với quan điểm của nhà cầm quyền," 'Tuyên
bố về thực thi quyền dân sự và chính trị' viết.
<center><img
src="http://wscdn.bbc.co.uk/worldservice/assets/images/2013/09/10/130910084355_my_yen_464x261_truyenhinhnghean_nocredit.jpg"
width="464"></center>
<center><em>Người dân cần một diễn đàn để tranh luận
thẳng thắn với chính quyền về những bất
đồng</em></center>
"Ý kiến khác nhau cần được tranh luận thẳng thắn để tìm
chân lý; còn dựa vào quyền lực để cản trở việc công bố,
không đối thoại mà chỉ đơn phương phê phán, quy kết, thậm
chí dùng nhiều cách ngăn cấm và trấn áp thì không những vi
hiến và trái với Công ước quốc tế mà còn không đúng với
tư cách chính đáng của một nhà cầm quyền."
Bản tuyên bố trên cũng đề cập đến việc nếu Hiến pháp
sửa đổi vẫn duy trì thể chế toàn trị được thông qua và
ban hành chính thức thì các thách thức mà đất nước và dân
tộc đang đối mặt càng thêm nghiêm trọng dẫn tới hệ quả
khôn lường, dân càng thất vọng và bất bình, uy tín của
Việt Nam trong quan hệ quốc tế càng giảm sút, và đó thật
sự là tai họa cho đất nước mà trách nhiệm thuộc về giới
cầm quyền.
<h2>Đồng nguyên</h2>
Nếu ít bị quấy nhiễu và diễn ra suôn sẻ, Diễn đàn Xã
hội Dân sự sẽ mang ý nghĩa của một phong trào dân sự đầu
tiên có tính tập hợp và được định hướng phản biện trên
diện rộng, đại diện cho một số khá đông trí thức và sinh
viên ở Việt Nam.
Với diễn đàn này, người đọc sẽ có cơ hội thú vị để
quan sát và trải nghiệm về cuộc đấu tranh tư tưởng giữa
các nhà trí thức độc lập không bổng lộc với giới tuyên
giáo cùng các dư luận viên được bao cấp bởi tiền đóng
thuế của dân.
Dư luận nhân dân và có lẽ cả báo chí nhà nước cũng có
dịp để đánh giá về tuổi thọ của một nền tuyên giáo
một chiều, ngày càng bị xem là đi ngược lại xu thế dân
chủ trên thế giới và hầu như không hòa hợp với tiếng lòng
của dân chúng, đặc biệt không thể hoặc không muốn thích
nghi với nỗi bức xúc của người nghèo.
Hiện tình xã hội và nền chính trị Việt Nam lại đang có
quá nhiều vấn đề để bàn luận. Ngay sau vụ việc Đặng
Ngọc Viết, các đại biểu quốc hội phải một lần nữa xem
xét lại hiện thực bất công của chủ trương thu hồi đất
đối với các dự án kinh tế - xã hội trong lúc mối quan hệ
giữa chính quyền và Công giáo chưa hề được cải thiện nếu
không muốn nói đang có chiều hướng xấu hơn.
Xã hội dân sự sinh ra chính để giải tỏa những khúc mắc
và xung đột trong lòng xã hội, giữa công dân với chính quyền
và có thể cả ngược lại. Sự tác động không mệt mỏi của
xã hội dân sự vào các chính phủ trong thế kỷ 20 và đầu
thế kỷ 21 đã cho thấy Nhà nước Việt Nam, dù vẫn mang trên
mình trách nhiệm độc đảng nhọc nhằn, không thể là một
ngoại lệ.
Ngoại lệ ấy càng có ý nghĩa đối với những giá trị
thiết thân về quyền lợi và vị thế chính trị của giới
quan chức, nếu nhìn vào những dấu hiệu cụ thể đầy bất an
trong các vụ xung đột đất đai, đình công, môi trường, bạo
hành công an… nhan nhản khắp nơi và đang khiến nảy sinh xu
hướng bạo động hóa tự phát trong dân chúng.
Hiển nhiên, nếu biết khơi dậy sự đồng nguyên của nông
dân, công nhân và trí thức đối với những vụ việc có tính
thiết thân với đời sống dân sinh, đoàn kết được khối
trí thức và sinh viên, thu hút được các trí thức đảng viên,
gắn kết sâu sắc với các tổ chức dân chủ, nhân quyền và
lao động quốc tế, xã hội dân sự Việt Nam với tiền thân
là những kiến nghị và diễn đàn của nó sẽ có thể giúp
người dân phần nào tránh thoát những chính sách bất hợp lý
từ phía chính quyền và hành động tiêu cực của các nhóm
lợi ích cùng nhóm thân hữu.
Trong những tháng tới đây, người dân sẽ nhìn vào Diễn đàn
Xã hội Dân sự như một phép thử trong mối tương tác với
chính quyền, để xem liệu hoạt động dân sự chính đáng này
có được nhà nước chấp nhận hay không.
<em>Bài viết thể hiện quan điểm riêng và cách hành
văn của tác giả, mộ́t nhà báo tự do tại Thành phố
Hồ Chí Minh.</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130923/pham-chi-dung-y-nghia-cua-dien-dan-xa-hoi-dan-su),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét