<em><strong>Đáy trách nhiệm quan chức luôn là đỉnh phẫn uất
của nhân dân.</strong></em>
<strong>Giết sống!</strong>
Mùa mưa lũ 2013, người dân nghèo Đắc Lắc lại có thêm một
bằng chứng không cần che giấu về cái đáy mà họ đang phải
đối mặt. Cú xả lũ vào vùng trũng lòng dân của Tập đoàn
điện lực Việt Nam (EVN) vào giữa tháng 9/2013 là một chứng
thực mang tính bất chấp như thế.
Vụ việc nhẫn tâm này xảy ra tại địa bàn xã Cư K'bang,
huyện Ea Súp, nơi có đến 11 người mất tích trong khi đi làm
rẫy tại vùng giáp ranh với xã Ia Lơi. Theo tường thuật của
báo Lao Động, trong số người mất tích, lực lượng cứu hộ
chỉ tìm thấy thi thể một người chết treo trên ngọn cây,
nhưng do nước chảy xiết nên vẫn chưa đưa được vào bờ.
Thống kê chưa đầy đủ cho thấy tại huyện Ea H'leo có 91 ngôi
nhà bị ngập, 14 nhà bị cuốn trôi hoàn toàn, 3 nhà bị sập do
mưa lũ. Nguyên nhân chủ yếu do việc xả lũ hồ chứa nước
thị trấn Ea Đrăng.
Một lần nữa trong không ít lần từ nhiều năm qua, vô cảm
quan chức đã dồn tình cảnh dân chúng xuống những gì mà
kịch tác gia vô sản Marxim Gorki đã thẳng thừng lột tả trong
vở "Dưới đáy" của ông vào đêm trước Cách mạng tháng
Mười Nga.
"Dưới đáy" ở Việt Nam cũng là đêm không ngủ. Không một
quan chức nào từ cấp địa phương đến ấp trung ương lại
thuộc về số nạn nhân chỉ trong phút chốc đã bị mất toàn
bộ tài sản nhỏ nhoi và miếng ăn còn sót lại, cũng đã không
một hành động nào được các "đầy tớ" làm sáng tỏ cho
những cái chết trong quá khứ để tránh thoát những cái chết
vừa mới xảy ra.
"Vô cảm" xem ra vẫn là từ ngữ nhẹ nhàng và lịch sự mà
báo giới và dư luận dành để mô tả về quan chức thời nay.
Phú Yên những năm trước đã là một điển hình về sự vô
lương tâm chưa hề có đáy. Liên tiếp những cú xả lũ của
Thủy điện sông Hinh và Thủy điện sông Ba Hạ đã làm cho
gần hết Tuy Hòa ngập chìm trong biển nước. Một người đàn
ông bị lật xuồng và một người phụ nữ khác bị lũ cuốn
trôi. Nhưng đau đớn đến tận cùng là những nạn nhân tuổi
còn đi học đã bị lũ cuốn phăng tuổi xuân khi dắt xe qua
cầu.
Khi nước lũ rút, hàng xóm tìm thấy thi thể ba người cùng
một gia đình quấn chặt lấy nhau bằng dây. Thì ra trong phút
lâm chung, những người hấp hối vẫn không muốn bị mất xác
nhau.
Những nén nhang và tiếng khóc thảm thiết của người dân
huyện Đồng Xuân ở Phú Yên vẫn còn đó. Chết mà không biết
vì sao sinh mạng lại bị kết thúc đột ngột đến thế, cũng
không biết kẻ nào đã cướp đi đời mình mà không một lời
tạ tội.
<strong>Tội ác!</strong>
Tất nhiên, EVN và nhà chức trách địa phương luôn có lý do
để bao biện cho hậu quả kinh khủng trên, với điều thường
được viện dẫn là do "hoàn cảnh khách quan bão lũ" mà
khiến việc xả lũ là không tránh khỏi, nếu không muốn làm
ảnh hưởng đến tính mạng của hàng ngàn hộ dân trong vùng
trũng.
Tuy thế, cũng như nhiều lần lũ hồ thủy điện bị xả đột
ngột vào dân như trước đây, nhiều người dân Đắc Lắc cho
biết đã không nhận được bất kỳ thông báo sơ tán, di dời
nào từ cấp chính quyền địa phương.
Vậy trách nhiệm cuối cùng thuộc về ai – chính quyền địa
phương hay EVN?
Giờ đây, sau tất cả những hậu quả khó tha thứ, giới quan
chức mới như nén cười để bàn thảo với nhau về cái
được gọi là "cần có quy chế phối hợp trong việc xả
lũ".
Nhưng sau hàng loạt vụ xả lũ như một cách giết sống người
dân, vẫn không có bất kỳ một quan chức nào bị đưa ra truy
tố và xét xử. Mọi việc vẫn treo nguyên vẹn ở đó, hệt
như dòng lũ trắng luôn treo lơ lửng trên đầu người dân vùng
rốn lũ.
Tội ác đã đến từ cấp độ không chỉ vô cảm, mà còn hơn
thế nhiều, rất nhiều. Trước khi xả lũ vào vùng trũng nhân
dân, Tập đoàn EVN đã từng bị xem là một trong những cái
rốn "cặn bã" nhất của khối doanh nghiệp độc quyền và
đặc lợi ở Việt Nam. Suốt trong những năm 2007-2008, doanh
nghiệp được xem là "cậu ấm hư hỏng" nhưng cũng là đứa
con cưng của Bộ Công thương đã làm nên một một kỷ lục
ghê gớm về số lỗ do đầu tư trái ngành vào bất động
sản, chứng khoán, để vào năm 2013, một báo cáo của cơ quan
chức năng mới cho biết số lỗ còn treo mà EVN bị nhấn chìm
trong đó lên tới hơn 34.000 tỷ đồng, tương đương với hàng
trăm ngàn ngôi nhà tình nghĩa.
Cũng từ khi trở thành "nạn nhân" của đầu tư trái ngành,
EVN đã hóa thân như một trong những tác nhân ghê gớm nhất
trút lỗ lên đầu người dân, với các chiến dịch tăng giá
điện được tiến hành không ngưng nghỉ, liên tiếp gây sức
ép lên đời sống dân sinh cùng kích động lạm phát. Dư luận
cũng dội lên một nghi ngờ rất lớn là cơ quan chủ quản của
tập đoàn này – Bộ Công thương – cũng đã không ít lần
"đi đêm" cho những đợt tăng giá làm khốn đốn dân tình.
Một lần nữa, giới báo chí phải thổn thức về điều
được gọi là "trách nhiệm" của EVN với câu hỏi cay
đắng: liệu EVN có nghĩa vụ gì đối với việc bồi thường
về những tài sản bị phá hoại của người dân trong đợt
xả lũ đột ngột và gây chết người thảm thương vừa qua ở
Đắc Lắc? Và nếu trách nhiệm ấy được thực thi, liệu tập
đoàn này có lấy đó làm cái cớ để một lần nữa "bù lỗ
vào dân" như đã từng hành xử không nương tay trong mấy năm
qua?
Những năm qua, không một tiếng nói có trách nhiệm và đủ tự
trọng nào được cất lên từ Bộ Công thương, Bộ Tài chính
hay Chính phủ để kềm giữ hành động đổ lỗ lên đầu
người dân của EVN. Thói vô lương tâm của quan chức vẫn luôn
dẫn tới vô số trác táng trên bàn tiệc và những cuộc chơi
bất tận thâu đêm, bất kể cảnh khốn cùng và bất chấp
lời nguyền rủa từ những kẻ đóng thuế bất hạnh.
<strong>Kết án!</strong>
Với nhiều người dân và cả những công chức vẫn thê thiết
trong thói quen cam chịu, âu đó cũng là bi kịch của một đất
nước kém phát triển. Phát triển càng tụt hậu, đạo đức
càng lụn bại thì càng khó có chuyện chịu trách nhiệm hành
chính về những hậu quả đã quá đủ để kết tội hình sự.
Người ta vẫn không thể quên hậu sự Bộ trưởng Giao thông
Hàn Quốc đã phải từ chức chỉ sau vụ một cây cầu bị
sập, hoặc Bộ trưởng Giáo dục Nhật Bản phải ra đi sau một
vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại một trường học… Ở
nhiều quốc gia phát triển, người ta luôn chứng kiến người
dân sẵn lòng biểu tình để biểu thị sự phẫn nộ chính
đáng trước những chính sách bất hợp lý và hậu quả xã
hội mà giới quan chức gây ra. Vào đầu năm 2013, cuộc xuống
đường của hàng chục ngàn người dân thủ đô Sophia ở
Bulgaria phản kháng hành động tăng giá điện của hai tập
đoàn điện lực tư nhân đã khiến chính Thủ tướng của
quốc gia này phải nghẹn lòng từ chức.
Nhưng với Việt Nam, vẫn chưa có một cuộc biểu thị phẫn
uất tương xứng với quá nhiều hậu quả khủng khiếp về kinh
tế và dân sinh, và vẫn còn lâu mới có được "văn hóa từ
chức". Tất cả vẫn đang bị kìm nén bởi chính những đạo
luật về quyền tự do lập hội và quyền tự do biểu tình có
lẽ còn lâu mới được đẻ muộn bởi bà mẹ Hiến pháp.
Ở một đất nước được xem là "đang trên đường phát
triển" như Việt Nam, người ta vẫn cố nén lòng nhẫn nhịn
không thể hiểu nổi và còn chưa hồi kết. Tâm thế trầm cảm
trùm mền không thể diễn tả ấy lại vẫn lắng đọng trong
vô số hiện tồn ngổn ngang và vẫn ngày đêm hành hạ lương
tâm của những người còn rơi rớt lương tâm.
Nhưng cũng bởi chính tâm lý cam phận như thế của đại đa
số người dân mà trong não trạng của những nhóm lợi ích
đặc quyền và đặc lợi, ngay cả lương tâm cũng là một thứ
có thể "ăn" được. Đó cũng là lời cảm thán chẳng
đặng đừng mới đây của bà Nguyễn Thị Doan – Phó Chủ
tịch nước – về chuyện "Ăn của dân không chừa thứ
gì", cho dù cách đây không lâu chính khách xót xa này còn
giương cao khẩu hiệu "Dân chủ nước ta gấp vạn lần tư
bản".
Xót xa thực chất phải cộng hưởng với cùng khổ không lối
thoát. Dân chủ không phải và không thể là những từ ngữ mị
dân xen giả dối, mà phải bắt nguồn từ chính miếng cơm manh
áo của dân nghèo – điều mà tiền nhân của những người
cộng sản là Hồ Chí Minh đã sống và làm đúng như thế,
nhưng lớp hậu bối xem ra lại quá bất cẩn, giáo điều và
giả tạo trong việc "học tập và làm theo" tấm gương của
ông.
Không thể nói khác hơn, những vụ việc vô lương tâm của EVN
và ngành thủy điện đang đẩy trách nhiệm của giới quan
chức xuống một cái đáy chưa tận cùng, đồng thời thúc tình
cảm phẫn nộ của các nạn nhân lên đến cận đỉnh điểm.
Hiện tình, cái được giới quan chức khối nội chính xem là
"điểm nổ" chắc chắn đã tiến xa hơn nhiều so với khái
niệm "điểm nóng" trước đây, biến hình tâm trạng người
dân vào một cơn lũ mới với lưu lượng không thể tính
được từ động lượng phẫn nộ, mà mức đỉnh của nó có
thể dâng vượt mặt của giới chức chính quyền trong một tâm
thế không còn gì để mất.
Không thể nói khác hơn, một trong một số ít việc còn lại
để hy vọng lấy lại những gì đã mất là phải mổ xẻ
đến tận cùng hành vi bị coi là tội ác của EVN đối với
nhân dân.
Không cần và không còn thời gian để bàn về "quy chế phối
hợp xả lũ" nữa. Mưa lũ vẫn đang và vẫn sẽ tiếp diễn,
ập xuống từ trên trời nhưng cũng sẽ dội lên từ lòng
đất. Sẽ còn những cái chết, nhiều sinh mạng bị đánh cắp
và đánh cướp.
<em><strong>Phải có án cho những kẻ gây án!</strong></em>
<strong>P. C. D.</strong>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130922/pham-chi-dung-xa-lu-giet-song-o-dac-lac-phai-co-an-cho-nhung-ke-gay-an),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét