Nguyễn Quang Lập - Khách văn-3

Đã hơn chục năm rồi, từ ngày bị tai nạn, mình chỉ ru rú
xó nhà ít khi đi ra ngoài. Nơi nào muốn nhận mình làm việc
thì chỉ có một điều kiện là được làm việc ở nhà, không
đến cơ quan. Các loại họp hành, hội nghị hội thảo, đại
hội đại heo của bốn năm hội mình cũng cáo luôn. Hầu hết
các cuộc đàn đúm nhậu nhẹt đều được anh em bạn bè xét
hoàn cảnh tha bổng cho, rất ít khi phải tham gia. Mọi người
cứ tưởng mình rảnh rỗi lắm, không phải đi làm khác gì ông
hưu trí, lại khỏi phải đàn đúm nhậu nhẹt, nếu không tỉ
phú cũng nghìn phú thời gian. Thật ra không phải, có khi còn
bận rộn hơn cả lúc đi làm, từ sang đến tối chỉ tiếp
khách hàng xóm, khách vãng lai cũng hết bố nó thời gian, đừng
nói đến chuyện khác.


Phàm làm nghề văn khó có thể trốn được khách,
vả chăng đó cũng là cái phúc của người cầm bút, người ta
còn nhớ tên tuổi, còn viếng thăm là phúc phận lắm. Thực ra
mình chẳng có nhiều fan, viết lách từ năm cà cuống, những
thứ gọi là hay ho cũng đã mấy chục năm rồi, người đọc
được cũng đã quên, đa phần lớp trẻ thời nay chẳng thèm
mất công tìm đọc văn mình, thậm chí cũng chẳng buồn nghe
nói tới. Năm 2003, Qũy Ford mở lớp đào tạo biên kịch trẻ
cho Việt Nam, mình được thuê đến dạy. Học trò đều đã
tốt nghiệp khoa văn, có đứa thạc sĩ văn chương, nhưng cái
tên Nguyễn Quang Lập chúng nó nghe lạ hoắc, như tên tuổi mấy
ông gác chợ vậy. Một hôm có đứa nhìn mình cười tít, nói
thầy ơi, em vào google "sớt" tên thầy, té ra thầy còn viết
văn nữa cơ, chời chời chẹp chẹp. Hi hi mới biết vì sao ông
Đỗ Trung Quân thỉnh thoảng vẫn trêu mình, nói fan của bọ
Lập gái thì tiền mãn kinh, trai thì đái ướt quần.

Cho nên khách văn đến nhà mình hầu hết không phải
là người hâm mộ, họ là những người có máu làm thơ viết
văn, đa phần là các cụ già đã hưu trí, thời gian rảnh rỗi
vô biên. Chắc thời trẻ các cụ chẳng màng gì đến danh lợi,
danh lợi nhờ văn chương thơ phú lại càng không. Đến khi già
mới nổi máu văn thơ, thích nổi tiếng. Lắm ông chẳng hề
để ý văn chương đương đại đang như thế nào, hiện thời
người ta viết lách ra làm sao. Trò chuyện với họ mình mới
ngẩn tò te, thì ra thế gian lắm người có chữ nghĩa đàng
hoàng nhưng chưa khi nào đọc hết một cuốn sách ( là nói sách
của người khác, sách của mình thì còn khuya). Với họ, thơ ca
nước mình là Tố Hữu, văn chương thế giới là Maxim Gorky,
chấm hết. Ngoài ra đều là những loại hoặc bất tài hoặc
phản động, hi hi. Chẳng hiểu sao họ lại nghiện sáng tác văn
thơ, thế mới khổ.

Tất nhiên chẳng ai biết mình viết cái gì, viết
thế nào, chỉ biết mình là ông nhà văn, giỏi lắm cũng chỉ
biết ông nhà văn viết Đời Cát, thế thôi. Hễ gặp mình, ông
nào cũng hồ hỡi thân thiện lắm, bắt tay bắt chân ôm vai hót
cổ, nói a, chào nhà văn Ngô Quốc Lập… A, chào nhà văn Bùi
Tiến Lập. Khổ thân, tòan nhầm tên mình với tên mấy ông
đâu đâu, sao chẳng chịu nhầm là Ngô Bảo Lập, Nguyễn Tấn
Lập có phải oách không, he he.

Mình khốn khổ vì khách văn như thế. Ở đâu cũng
khốn khổ. Huế khổ đằng Huế, ra Quảng Trị càng khổ, mò
tới Hà Nội tưởng rằng phố rộng người đông chẳng ai thèm
để ý đến mình, rốt cuộc vẫn không thoát được, có khi
còn khổ hơn, khổ nhất hu hu. Mới dời nhà đến chừng vài ba
hôm thế nào cũng có vài ba người gặp mình chào hỏi niềm
nở, nói chà chà khu phố mình lại có thêm nhà văn nhà báo,
tốt quá tốt quá. Mình ngoài mặt cười tươi, vâng vâng dạ
dạ, bụng thì giật thót, ôi thôi bỏ mẹ rồi, thế nào mấy
ông này cũng mò đến nhà.

Qủa nhiên hôm sau các ông tới liền. Màn giao đãi đã chết
khiếp. Người khoe con ông nọ cháu bà kia, chí ít cũng cùng họ
cùng làng, với ai đó là danh sĩ nước Nam. Bí thì khoe học
cùng trường, bạn của thằng bạn của thằng bạn của ai đó.
Người khoe ngày xưa học giỏi văn, giải văn tỉnh giải văn
huyện. Nếu không cũng bảo thằng nọ con kia xưa học với tôi,
nó học hành có ra gì đâu, chẳng qua số nó nổi tiếng.
Người nửa kín nửa hở khoe trợ lý ông này, thư kí bà kia,
mấy bài diễn văn của họ là tôi viết cả đấy. Hêt màn giao
đãi đến màn phô diễn kiến thức, hết Hồ Xuân Hương đến
Cao Bá Quát, hết Xuân Diệu đến Tố Hữu, râu ông nọ chắp
cằm bà kia tùm lum tùm la, nói lia xia đến tối cũng chưa chịu
về. Cơm dọn ra rồi cũng mặc kệ cơm, ông nói chưa xong tất
nhiên ông chưa về.

Trước khi ra về thể nào cũng lôi ra một tập dày, nói tôi
viết cho vui, ông đọc thử xem. Đừng tưởng người ta đưa
thế, mình muốn đọc thì đọc chả đọc thì thôi. Vài ba hôm
sau tới hỏi liền, nếu bảo chưa đọc thì hôm sau lại đến.
Phải liều chết đọc cho xong, khen lấy lệ vài ba câu, không
khen không được, chẳng ai đưa văn cho mình để ngồi nghe chê
cả. Khen xong đừng tưởng là xong, ngay sau lời khen thể nào
người ta cũng nhờ mình đem đi gửi báo, nói ông quen biết
nhiều gửi giùm tôi. Chết thế. Rút kinh nghiệm lần sau mình
chê thẳng cánh. Cũng chẳng thoát thân, người ta lại dúi bản
thảo vào tay, nói đấy, anh giao cả cho chú mày, muốn sửa thế
nào thì sửa, miễn sao đăng được. Hu hu.

Như thế còn khá. Lắm kẻ đặt đít xuống là thơ phú tuôn ào
ào. Đọc một câu diễn giải xuất xứ cả chục câu, thêm
chục câu giải thích câu thơ sâu xa thâm thúy như thế nào.
Bài thơ hơn chục câu có thể mất toi cả tiếng đồng hồ.
Lại còn người này khen như này người kia khen như kia, miệng
nói tay khua sung sướng y chang vừa trúng số độc đắc. Có ông
chuyên sản xuất diễn ca, bài nào bài nấy tràng giang đại
hải. Mỗi lần ông đến chơi đều ôm theo cả tập bản thảo
diễn ca vừa mới xong, ngồi nghe ông đọc đến đau lưng mỏi
cổ, ông chả thèm chấp, cứ thế chân rung đầu lắc miệng
ngân nga. Mót tiểu quá vừa chực đứng lên ông lập tức đè
dúi xuống, nói chưa xong, thơ hay không cần đi đái.

Thế cũng không ăn thua, có ông còn vác cả tiểu thuyết mấy
trăm trang đến nhà, miệng nói tôi đọc qua vài trang ông xem
nhé, chỉ vài trang thôi, nhưng ông chơi luôn mấy chương, văn
không ra văn khẩu hiệu không ra khẩu hiệu. Ông lim dim mắt
đọc văn như ngâm thơ, thỉnh thoảng vỗ đùi đánh đét xuýt
xoa, nói, đ. mẹ sao mà hay thế. Lại vỗ đùi đánh đét, nói
tài, đ.mẹ sao mà tài thế. Con mình thì ngồi nhắm nghiền mắt
ra chiều chăm chú lắm, kì thực bụng thì thở than, nói kiếp
sau có đánh chết mình cũng bye bye cái nghề văn khốn khó
điên rồ này.

Viết văn làng nhàng như mình còn lâm nạn khách văn khốn khổ
đến thế, các văn tài chắc còn khốn nạn nữa. Mình nhớ
một hôm mình đến Hội nhà văn, hồi này Hội còn ở 65
Nguyễn Du. Đến cổng gặp Bùi Hiển dắt xe đạp đi ra, mặt
mày sớn sác ngó ngược ngước xuôi. Mình chưa kịp chào ông
đã vội vàng xua tay, nói mình đi đã nha, xin lỗi xin lỗi. Dứt
lời Bùi Hiển lên xe đạp lao đi, y chang trốn chạy kẻ cướp.
Hỏi ra mới biết có ông thâm thấp đen đen đang tìm Bùi Hiển.
Ông này thì mình biết, suốt ngày lân la các nhà xuất bản,
tòa soạn báo, trụ sở các hội nghệ thuật để gặp các nhà
nổi tiếng. Ai đã từng tiếp chuyện ông này một lần đến
chết còn hãi. Không ai có thể lì lợm hơn ông, hễ gặp
người nổi tiếng nào là ông coi như ông ngang hàng, thân hữu
với người đó, tha hồ nói năng bỗ bã cợt nhả cả tiếng
đồng hồ chưa xong. Có người cáu, xẵng giọng đuổi ông đi,
ông cứ cười nói như không, coi như người ta đùa hoặc là
đuổi ai đó chứ không phải ông, hi hi đến chịu.

Khi đó Bùi Hiển trốn rồi. Ông thâm thấp đen đen loanh quanh
tìm không được. Gặp cô bé văn thư, ông túm tay cô bé kéo
giật, nói cháu có biết người nào là Nguyễn Tuân. Cô bé chỉ
Nguyễn Tuân đang đứng nói chuyện với ai đó ở góc sân, cách
ông có một quãng. Ông chạy tới chỗ Nguyễn Tuân vỗ vai cái
cực mạnh, nói chào bác Nguyễn Tuân, tìm mãi mới thấy bác.
Nguyễn Tuân nhìn lại, (hình như cụ nhớ ra ông này) liền mỉm
cười, nói anh hỏi Nguyễn Tuân nào. Tôi là Nguyễn Tuân kế
toán, Nguyễn Tuân nhà văn ở trên gác kia kìa. Ông này trố
mắt nhìn Nguyễn Tuân, nói thật a? Nguyễn Tuân tỉnh như không,
nhẹ nhàng gật đầu thân thiện, nói ừ, thật. Anh lên gác mau
lên, không ông ấy sắp đi họp rồi. Ông này vội đi lên gác,
Nguyễn Tuân cũng vội vàng chuồn lẹ ra cổng. He he.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130922/nguyen-quang-lap-khach-van-3), một
số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!