<strong><em>TT - Công bố mới đây của một trung tâm xã hội
học cho kết quả sững sờ: "Tỉ lệ nói dối cha mẹ ở học
sinh cấp I là 22%, cấp II là 50%, cấp III là 64% và sinh viên là
80%".</em></strong>
<center><img
src="http://laodong.com.vn/Uploaded/ledinhduc/2013_09_27/Dung_noi_doi_nua.jpg?width=440&height=293&crop=auto&speed=0"
/></center>
Nếu đúng như thế thì chỉ còn biết kêu trời. Bởi ở tuổi
ngọc, mới rời nôi "nhân chi sơ" chưa được mấy năm mà
các em đánh mất "tính bản thiện", nghĩa là đã biết nói
dối! Và tỉ lệ này tăng phi mã, càng học lên cao càng thạo
nói dối.
Thật ra, thống kê xã hội học trên đây chỉ là dịp để
chúng ta có một khái niệm cụ thể hơn về một thực trạng
có thật về đạo đức, chất lượng sống của cây cối trong
vườn ươm chủ nhân ông đất nước tương lai.
Lớp người kế cận luôn là sản phẩm trực tiếp của gia
đình, trường học, và tất nhiên là của môi trường xã hội
mà con em được sinh ra, nuôi dạy và trưởng thành. Dù câu trả
lời đã có sẵn nhưng trong nỗi ngạc nhiên đến xót xa mỗi
người vẫn muốn tự vấn: cái thói trẻ con nói dối này từ
đâu ra vậy?
Các bậc cha mẹ, từ người ít học đến học vấn cao siêu,
từ dân thường đến người có chức phận xã hội, dù thuộc
tôn giáo, tín ngưỡng nào, không ai dạy trẻ con hoặc người
lớn nói dối. Nhà trường lại càng không. Các đoàn thể thì
luôn "nâng cao phẩm chất thành viên", tổ chức học tập,
trau dồi đợt này qua đợt khác, năm này qua năm khác.
Nói dối luôn bị lên án trên nguyên tắc, văn bản, giấy tờ,
giáo lý và đương nhiên cả trong sách giáo khoa các cấp. Dối
trá chạm vạch nguy hiểm còn bị pháp luật trừng phạt.
Chúng ta không dạy con nói dối, dạy con sống lương thiện
bằng sức lao động của mình, đối xử tử tế với đồng
loại, thương yêu người nghèo khổ. Bằng khen, huân chương ta
khuân về treo chật tường. Nhưng con cái biết ta xài bằng giả
vì chúng chưa bao giờ thấy ta đi học.
Ta nói với con ta là người lương thiện với lương tháng mươi
triệu đồng. Vậy mà ta có ba bốn ngôi nhà, sắm ôtô siêu
hạng, mỗi năm bỏ hàng trăm triệu chơi gôn và khi nổi nóng
có thể đánh ngất một người giúp việc trên sân "để trêu
đùa".
Nhà trường không dạy học sinh nói dối nhưng dùng mọi cách
để có tỉ lệ tốt nghiệp cao ngất đến mức chính học sinh
của trường cũng biết là chuyện khôi hài. Đài báo luôn đề
cao lòng trung thực, nhưng chỉ các bà nội trợ mới biết đích
xác cái thứ giá cả đang được coi là hạ giá đang lên phi mã
như thế nào ngoài chợ.
Chúng ta vẫn có thói quen rón rén đi trên tấm thảm được
trải sẵn dưới chân, tai luôn được nghe lời ca bất tận về
một ảo tưởng sẽ không bao giờ thành sự thật, nhưng vẫn
không ai muốn hoặc dám chỉ ra những vết bẩn của tấm thảm
và bài ca dối trá.
Con cái và ngay cả chúng ta vẫn được nghe những lời hứa
hẹn chung chung, hoa mỹ nhưng ngay người nói ra cũng biết chắc
là sẽ không được thực hiện. Hệ lụy là cuộc sống thiếu
minh bạch, thật và giả lẫn lộn không biết đâu mà lần.
Trẻ con được lớn lên trong cái ma hồn trận hư hư thực
thực, đến lượt chúng nó học được cách nói dối cha mẹ
để yên thân hoặc tự do quậy phá từ hành vi của chính chúng
ta!
Điều tệ hại nhất của thói dối trá xảy ra khi nó bị đẩy
đi xa tới mức phá vỡ niềm tin, gây ra nỗi hoài nghi thường
trực. Muốn sống phải biết nghi ngờ, triết lý có tính hủy
diệt ấy là con đẻ của thói dối trá. Rõ ràng là không thể
chấp nhận nói dối đã và đang trở thành một kỹ năng sống
trong học sinh sinh viên cũng như trong xã hội.
Thay đổi tình trạng đáng lo ngại này không thể trong một
đêm. Không ai có thể giết chết sự thật. Nhưng để có sự
thật không phải dễ.
Văn hào Shakespeare có đặt vào mồm một nhân vật tiêu cực
của ông câu nói đầy ảo tưởng mật thám hạ đẳng: "Hãy
dùng cái mồi giả dối để câu lấy con cá chân lý".
Người nói câu đó là một gian thần của thời Hamlet khi sự
thật bị âm mưu và mông muội bủa vây. Ngày nay, với công
nghệ thông tin, công cụ tuyệt vời của sự minh bạch và nền
dân chủ, cái mồi giả dối chỉ có thể câu được những con
cá giả và những ai tưởng có thể sống và hưởng lợi từ
thói giả dối sẽ có ngày nếm luật nhân quả mà không phải
đợi kiếp sau.
Trước đây khá lâu, cảnh báo thói nói dối bị coi là cấm
kỵ vì "trên nguyên tắc" xã hội chúng ta không thể có
chuyện nói dối. Nhưng bàn tay không che nổi mặt trời, dù
muốn hay không sự thật phũ phàng đang được công nhận một
cách chính thức trên các diễn đàn quan trọng nhất.
Đó là một tiến bộ về mặt đạo đức và đáng mừng bởi
vì, dù chưa triệt tiêu được thói nói dối nhưng thấy được
nguy cơ nó đang tiếp tục làm băng hoại mọi thứ cũng là
điều tích cực.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130927/nguyen-quang-than-ai-day-tre-noi-doi),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét