Albert Einstein: Bàn về Tự do

<blockquote><div class="boxright200"><img
src="http://quotes.lifehack.org/media/backgrounds/Albert-Einstein1.jpg"
/></div>
<strong>Albert Einstein (1879-1955)</strong> là một nhà vật lý nổi
tiếng, các công trình khoa học của ông đã cách mạng hóa thế
giới quan vật lý. Albert Einstein được coi là biểu tượng hoàn
thiện của một nhà nghiên cứu và một thiên tài. Hơn nữa,
bên ngoài thế giới chuyên môn khoa học, ông cũng đã tận
dụng sự nổi tiếng phi thường của mình trong việc thúc đẩy
sự hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc và cho hòa
bình.</blockquote>

Muốn thảo luận về việc đánh giá các giá trị nền tàng,
tôi biết đó là một công việc vô vọng. Ví dụ, chẳng hạn
có một ai đó đã tự cho mình có nhiệm vụ phải xóa bỏ một
giống người nào đó khỏi mặt đất, thì không thể nào có
thể bác bỏ quan điểm của nó bằng những lập luận hợp lý.
Nhưng nếu có được sự thống nhất với nhau về một số
nhiệm vụ và giá trị, thì lúc này người ta có thể hoàn toàn
nói chuyện với nhau về phương tiện dùng để đạt đến
được những mục đích đó. Vì vậy, chúng ta hãy giả sử
rằng có hai mục đích, mà tất cả những ai đọc những dòng
này, có thể sẽ đồng ý.

1. Tất cả của cải vật chất, dùng để bảo tồn cuộc sống
và sức khỏe của con người, cần phải được sản xuất ra
với mức lao động ít nhất có thể.

2. Mặc dù việc thỏa mãn các nhu cầu vật chất là điều
kiện không thể thiếu đối với sự bình an của chúng ta,
nhưng như thế chưa đủ. Để thỏa mãn cho chính mình con
người hơn nữa phải có cơ hội để phát triển những năng
khiếu theo khả năng trí tuệ và nghệ thuật của mình một
cách tùy ý.

Mục tiêu thứ nhất trong hai mục tiêu này đòi hỏi sự gia
tăng của tất cả các kiến thức có liên quan đến các quy
luật tự nhiên và quy luật tiến bộ xã hội, tức là khuyến
khích mọi nghiên cứu khoa học. Bởi vì nghiên cứu khoa học là
một khối tự nhiên thống nhất mà từng bộ phận của nó
phụ thuộc lẫn nhau một cách thường khó có thể dự đoán
được. Tuy nhiên, điều kiện cho tiến bộ của khoa học là
phải có được khả năng trao đổi một cách tự do tất cả
các kết quả - và như thế có nghĩa là tự do bày tỏ quan
điểm và tự do giảng dạy trong tất cả mọi lĩnh vực nghiên
cứu khoa học. Ở đây tôi hiểu tự do là các quan hệ xã hội
trong đó ai cũng có thể đưa ra nhận xét về những lĩnh vực
thuộc kiến thức chung và chuyên ngành mà không gặp phải bất
kỳ sự nguy hiểm cũng như sự bất lợi nào cho cá nhân. Sự
tự do trao đổi quan điểm này là điều thiết yếu cho sự
phát triển và phổ biến kiến ​​thức khoa học và có tầm
quan trọng thực tiễn lớn. Trước hết, pháp luật phải đảm
bảo cho điều này. Nhưng luật một mình nó không thể bảo vệ
được tự do bày tỏ ý kiến; để sao cho mọi người đều có
thể thể hiện quan điểm của mình mà không bị trừng phạt,
thì tinh thần khoan dung phải được duy trì trong dân chúng. Một
lý tưởng tự do bên ngoài như vậy tất nhiên không bao giờ có
thể đạt đến được một cách hoàn toàn, nhưng người ta
phải phấn đấu không mệt mỏi hướng tới đó, nếu như
những ý tưởng khoa học và triết học tất cả vẫn còn cần
phải tiếp tục tồn tại.

Để đạt được mục tiêu thứ hai, cụ thể là tạo điều
kiện cho sự phát triển tinh thần của tất cả mọi người,
cần thiết phải có một loại tự do khác. Con người không còn
phải nhọc nhằn để mưu toan cho cuộc sống của mình đến
mức không có cả thời gian hay năng lượng cho việc nâng cao
trình độ. Nếu không có sự tự do thứ hai này, thì sự tự do
trình bày quan điểm đối với anh ta cũng trở nên vô ích.
Những tiến bộ của công nghệ sẽ giúp anh ta đạt được sự
tự do này, một khi vấn đề phân công lao động hợp lý
được giải quyết.

Sự phát triển của khoa học và của mọi hoạt động sáng
tạo và trí tuệ khác cũng còn đòi hỏi một sự tự do bên
trong. Sự tự do tâm trí này thể hiện ở chỗ, tư tưởng con
người phải được giải thoát khỏi những ràng buộc của
những định kiến ​​xã hội và độc đoán, và phải giữ
được tính độc lập của mình trong sự đơn điệu và vô
thức của cuộc sống hàng ngày. Sự tự do bên trong này là
một món quà hiếm có của thiên nhiên và có giá trị xứng
đáng để mỗi cá nhân phấn đấu cho nó. Ngay cả xã hội cũng
có thể hỗ trợ cho nỗ lực này, hoặc ít nhất cũng không bao
giờ nên có hành động cản trở. Ví dụ như trường học có
thể sẽ ức chế sự phát triển của tự do bên trong, nếu như
nó gây nên những tác động độc đoán hoặc tạo ra những
gánh nặng quá mức cho lớp trẻ; ngược lại nó sẽ thúc đẩy
sự tự do kiểu này, nếu như nó khuyến khích tư duy độc
lập. Tuy nhiên chỉ với sự theo đuổi liên tục cả hai loại
tự do, bên trong và bên ngoài, chúng ta mới đạt được khả
năng phát triển và hoàn thiện tâm trí và do đó mới có thể
cải thiện được cuộc sống bên trong và bên ngoài của chúng
ta.

Nguồn: Albert Einstein, Bàn về Tự do. Trích dẫn trong cuốn:
Albert Einstein, Những năm sau này của tôi, Stuttgart: Nhà xuất
bản Đức 1979, trang 17-19 .

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130930/albert-einstein-ban-ve-tu-do), một
số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!