<div class="boxright320"><img
src="http://tuanbaosongonline.com/images/upload/Article/100-SoTay.jpg" /><div
class="textholder">Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, ông David
Shear</div></div>
Nếu những người Mỹ gốc Việt Nam tại quận Cam vẫn tiếp
tục trông đợi và hy vọng ông David Shear, Đại sứ Mỹ tại
Việt Nam mang đến cho họ những lời lẽ và những sự việc
mà phần đông những người đón tiếp ông khoái nghe thì họ
sẽ thất vọng ngay. Qua 3 buổi tiếp xúc với báo chí và cộng
đồng tại Trung Tâm Le-Jao, Trung Tâm Phục Vụ Cộng Đồng Địa
Hạt I và nhà hàng Làng Ngon, ông được mô tả là một người
hiểu rõ phải nói như thế nào để người Mỹ gốc Việt ở
quận Cam <i>"nghe được",</i> nhưng <i>"nghe vậy mà không
phải vậy".</i> Là người được giới ngoại giao Mỹ mô tả
là rất nhạy bén với các vấn đề của Đông Nam Á và giầu
kinh nghiệm ngoại giao với các nước trong vùng bờ biển bên
kia Thái Bình Dương, có vợ người Trung Hoa, nói thông thạo
tiếng Quan Thoại, ông Shear đến Việt Nam vào lúc tình hình
nhân quyền tại đây ngày một xấu đi và theo lời kể lại
của chính ông rằng trong bối cảnh rất tế nhị, ông đã giúp
vào việc Hà Nội chịu thả Tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân và
Luật sư Lê Công Định. Nhưng ông nhắc lại nhiều lần là
kết quả thương lượng về nhân quyền với nhà cầm quyền
Việt Nam rất <i>"khiêm tốn". </i>Cho nên khi nhấn mạnh về
tiếng nói của cộng đồng người Mỹ gốc Việt tại Mỹ,
Đại sứ David Shear nhìn nhận rằng nó có ảnh hưởng lớn
đối với ông và có thể gây ảnh hưởng tại Việt Nam, có
lẽ ông cũng muốn gởi ra một thông điệp theo đó ông muốn
khuyến khích cộng đồng người Mỹ gốc Việt tiếp tục cuộc
vận động cho nhân quyền Việt Nam, không nên để cho nó bị
gián đoạn vì bất cứ lý do gì.
Trước hết chúng ta cần căn cứ vào những lời tuyên bố
của Đại sứ Shear để thiết lập một bảng ghi nhớ về
chính sách ngoại giao của Mỹ đối với Việt Nam trong giai
đoạn này, gồm 4 mục đích:
1. Phát triển quan hệ kinh tế và thương mại chặt chẽ hơn.
2. Hợp tác ngoại giao và an ninh.
3. Giúp đỡ giáo dục và môi trường.
4. Liên tục và không ngừng nghỉ kêu gọi nhà cầm quyền
Việt Nam cải thiện và tôn trọng nhân quyền.
Tuy xác định lý do ông liệt kê việc kêu gọi Hà Nội tôn
trọng nhân quyền ở ưu tiên thứ tư vì ba ưu tiên trên có
liên hệ đến nó. Nói cho ngay, mới nghe thì điều này có vẻ
hữu lý, nhưng suy nghĩ kỹ người ta có thể thấy màn kịch
treo đầu dê bán thịt chó qua những lời tuyên bố của ông
Shear.
Một mặt, Đại sứ Shear làm đúng bổn phận của một đại
sứ của Hiệp Chủng Quốc dù đến với một cộng đồng
thiểu số người Mỹ gốc Việt thì cũng phải có miếng trầu
là đầu câu chuyện. Miếng trầu mà ông mời là lời tuyên bố
chắc nịch rằng tiếng nói của cộng đồng người Mỹ gốc
Việt có ảnh hưởng mạnh với sứ quán Mỹ ở Hà Nội và
với Việt Nam. Nhưng sau đó câu chuyện được mở đầu thì
lại liên quan đến kết quả mà ông mô tả là rất <i>"khiêm
tốn"</i> trong việc sử dụng áp lực nhân quyền mà các nhà
ngoại giao Mỹ thường sử dụng đối với Hà Nội để đổi
lại Việt Nam có thể mua vũ khí sát thương của Hoa Kỳ. Bao
nhiêu lâu nay, trên bề mặt của cục diện chính trị rất
phức tạp tại Việt Nam, hồ sơ nhân quyền tồi tệ vẫn là
trở ngại cho việc Hoa Kỳ muốn muốn lôi kéo Việt Nam vào
mạng lưới ngăn chặn ảnh hưởng của Trung Quốc trong vùng
Châu Á-Thái Bình Dương trong đó có hải lộ quan trọng là
Biển Đông, điều mà Hoa Kỳ không thể một mình làm cứng
với Bắc Kinh được. Kim ngạch buôn bán khổng lồ giữa Mỹ
và cái thị trường béo bở về giá nhân công rẻ tại lục
địa với dân số gần 1.5 tỷ người khiến cho Washington khó
lòng ra oai với Bắc Kinh.
Cũng như vậy, cộng đồng người Mỹ gốc Việt cũng không
thể gây áp lực có hiệu quả ngay đối với chính quyền Hoa
Kỳ để họ biến những nguyện vọng của các công dân Mỹ
gốc Việt thành một áp lực có hiệu quả nhanh chóng đối
với nhà cầm quyền Việt Nam. Chúng ta có thể nhìn trong quá
khứ để nhận ra điều này và để rút ra bài học. Ngay tại
Việt Nam Cộng Hòa thời chiến tranh, luật sư Trương Đình Dzu
cùng với Trần Văn Chiêu lập liên danh tranh cử Tổng Thống
với danh hiệu <i>"Bồ Câu"</i> và liên danh này đã thua Liên
Danh Nguyễn Văn Thiệu-Nguyễn Cao Kỳ.
Chủ trương của ông Dzu là chấm dứt chiến tranh, ngưng oanh
tạc Miền Bắc và thương lượng với Mặt Trận Dân Tộc Giải
Phóng Miền Nam để tìm một giải pháp hòa bình. Vì quan điểm
này mà sau đó Luật sư Trương Đình Dzu bị bắt và bị đưa ra
tòa, bị kết án và đi tù cho tới năm 1975 mới được Tổng
Thống Trần Văn Hương ra lệnh thả. Thời điểm luật sư
Trương Đình Dzu bị chính quyền VNCH nhốt tù, Hội Ân Xá Quốc
Tế, nhóm phản chiến Mỹ, Nhật và Pháp đã lên tiếng phản
đối mạnh mẽ, cộng thêm với những lời khuyến cáo của
một vài thượng nghị sĩ Mỹ mà tiếng nói của họ có sức
nặng chẳng hạn như TNS McGovern của đảng Dân Chủ. Nhưng dư
luận và những áp lực ấy chẳng đi đến đâu, mặc dù rằng
sau đó vào Tháng 11 năm 1968, Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu và
Phó Tổng Thống Nguyễn Cao Kỳ đã phải đọc một bài diễn
văn tại Quốc Hội Lưỡng Viện VNCH chấp nhận ngồi vào bàn
hội nghị 4 bên tại Paris, trong đó có MTDTGPMNVN, điều mà ông
Trương Đình Dzu đã từng chủ trương.
Những cảnh ngộ của lịch sử như vậy rõ ràng có tác dụng
giúp cho chúng ta hiểu một điều: Chính sách đối ngoại của
Mỹ và giá trị Mỹ đôi khi bị chính đồng minh của mình làm
trở ngại. Nói một cách khác, tại nhiều quốc gia trên thế
giới, những áp lực chính trị từ Hoa Kỳ đến tay các vị
đại sứ để họ thực hiện trong nhiều trường hợp rất bị
giới hạn. Đại sứ David Shear tại Việt Nam cũng không thoát ra
khỏi trường hợp này. Nhưng so sánh với thời của các vị
đại sứ tiền nhiệm từ ông Douglas Brian <i>"Pete"</i>
Peterson, Raymond Burghardt, Michael Marine cho đến Michael Michalak, và
nay là Đai sứ David Shear người ta có thể thấy sức nặng của
Sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội ngày nay gia tăng hơn nhiều so với
trước đây. Cứ theo như lời của Đại sứ David Shear, ông còn
gặp được Hòa Thượng Quảng Độ chứ còn ngay như ông
Peterson muốn đến thăm vùng Cao Nguyên Trung Phần mà còn không
được phép nói chi đến việc gặp những nhà bất đồng chính
kiến tại Việt Nam.
Khi đưa ra cho báo chí những hình ảnh về hoạt động tại
Việt Nam, Đại sứ David Shear dường như cũng muốn nhấn mạnh
rằng phải qua một thời gian khá dài, Hoa Kỳ mới cải thiện
được vị trí cho những người đi sứ tại Việt Nam. Nó không
dễ dàng như nhiều người tưởng, nhất là Việt Nam ngày nay
chưa lệ thuộc nhiều vào viện trợ quân sự và kinh tế của
Hoa Kỳ. Từ nhiều thập niên, áp lực của Hoa Kỳ chỉ mạnh
đối với các quốc gia đồng minh nếu nó được đi kèm bằng
số viện trợ lớn lao do Washington cung cấp. Đó là lý do tại
sao áp lực cải thiện nhân quyền của Hoa Kỳ đối với Việt
Nam mới chỉ ở lời khuyên là <i>"nên"</i> chứ chưa tới
mức <i>"phải"</i> thực hiện nếu không thì bị cúp viện
trợ.
Chiến lược toàn cầu của Hoa Kỳ đang bị làm khó vì sự
trỗi dậy của Trung Quốc. Sự trỗi dậy của một con hổ ốm
đói nay đã no nê và bắt đầu có <i>"bát ăn bát để"
</i>khiến cho Hoa Kỳ đứng ở một vị thế khá chênh vênh, khó
bảo được Hà Nội phải làm thế này và không được làm
thế kia. Cho nên, Hà Nội đồng ý với Đại sứ David Shear thả
Lê Công Định, Nguyễn Quốc Quân, nhưng lại bắt Đinh Nguyên
Kha và Nguyễn Phương Uyên đưa ra tòa kết án rất nặng. Sau
đó đưa 14 thanh niên công giáo và tin lành ra xử cũng với
những cái án <i>"trên trời".</i> Human Rights Watch, Tổ Chức
Các Phóng Viên Không Biên Giới phản ứng, chỉ trích và đòi
thả cũng chẳng có tác dụng gì.
Tuy nhiên, những biến chuyển thời sự trên là một thực tế
giúp cho những nhà tranh đấu và vận động nhân quyền những
bài học về sự kiên nhẫn cần có khi làm công việc này. Trong
lịch sử các cuộc tranh đấu cho nhân quyền, chưa có một
cuộc tranh đấu nào có kết quả tức khắc hay có kết quả
trong một thời gian ngắn. Nhưng ngược lại nó vẫn là một
chất dầu nóng thấm dần vào cơ thể và có tác dụng dần
dần làm tan các vết bầm. Đối với những người Mỹ gốc
Việt Nam trên liên bang Hoa Kỳ, Đại sứ David Shear không phải
là chỉ là đại sứ của họ. Ông đi sứ nhân danh quyền lợi
của quốc gia Hoa Kỳ. Điều thấy rõ nhất là Hoa Kỳ ngày nay
không còn giữ được vị trí lãnh đạo thế giới tự do với
tư cách của một anh sen đầm quốc tế nữa. Chính sách đối
ngoại của Hoa Kỳ gặp nhiều trở ngại vì thế giới tự do
ngày nay phức tạp hơn thời kỳ chiến tranh lạnh trước đây
rất nhiều. Và trong bối cảnh này, các đại sứ Hoa Kỳ tại
những quốc gia nhỏ không còn là một ông <i>"trời con"</i>
như Cabot Lodge, Ellsworth Bunker hay Graham Martin khi xưa nữa.
Tôi tin rằng nếu hiểu được như thế, chúng ta sẽ cảm
thấy dễ chịu hơn khi thấy rõ ràng Đại sứ David Shear phải
treo đầu heo mới bán được thịt chó và đồng thời cũng
nhận rõ rằng cái giá của cuộc tranh đấu hay vận động nhân
quyền là phải kiên trì và liên tục không ngừng nghỉ. Trên
con đường dài đó, chắc chắn những nhà tranh đấu sẽ rất
nhiều lần phải uống mật đắng chứ không phải chỉ trông
đợi uống nước đường để che giấu những thất vọng. Vấn
đề là chúng ta có dám chấp nhận cái giá của thời gian hay
không.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130617/vu-anh-dai-su-david-shear-tai-cong-dong-nguoi-viet-o-nam-california),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét