Trước hết cần xác định khái niệm chủ nghĩa Mác- Lênin mà
chúng tôi đề cập đến trong bài viết này.
Chủ nghĩa Mác-Lênin mà lâu nay chúng ta nhận thức và vận
dụng được tiếp thu chủ yếu qua các tài liệu, sách vở của
Liên xô cũ. Đến nay chúng ta đã thấy rằng, hệ thống lý
luân mà ta gọi là chủ nghĩa Mác-Lênin chỉ là những tư
tưởng của Mác, Ăng-gen thời còn trẻ, thể hiện tập trung
trong tác phẩm "Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản" (1848).
Những tư tưởng này, vào những năm cuối đời, nhất là sau
thất bại của Công xã Pa ri (1871) Mác và Ang-gen đã thấy không
thích hợp với thực tiễn do đó hai ông, đặc biệt là Ang-gen
đã điều chỉnh, sửa đổi theo xu hướng dân chủ xã hội,
thể hiện trong tổ chức và hoạt động của Quốc tế II.
Lênin đã bác bỏ xu hướng dân chủ xã hội của quốc tế II
và lập ra Quốc tế III với nội dung giữ lại những tư
tưởng thời trẻ của Mác Ăng-gen, chủ yếu tập trung trong
Tuyên ngôn của Đảng Cộng Sản, phát triển hơn nữa những
tư tưởng này theo nhu cầu của cách mạng vô sản ở nước
Nga. Những nhà yêu nước Việt nam đã chấp nhận chủ nghĩa
Mác-Lênin, gia nhập Quốc tế III, chủ yếu và trước hết vì
Quốc tế III ủng hộ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc
của nhân dân các nước thuộc địa.
Chúng tôi cho rằng, cần bỏ luận điểm về vai trò chủ đạo
của chủ nghĩa Mác lênin trong đời sống chính trị-xã hội
của nước ta, được ghi trong Lời nói đầu và trong điều 4,
nói về sự lãnh đạo của Đảng trong hiến pháp hiện hành
(1992) vì những lý do sau đây:
<strong>Một là</strong>, qua quá trình phát triển cuả
nhận thức, của lí luận chính trị xã hội,qua sự khảo
nghiệm của thực tiễn cách mạng ở nước ta cũng như trên,
thế giới đã thấy rõ học thuyết Mác – Lênin ngay từ đầu
đã có những luận điểm không đúng, hoặc có những luận
điểm đã bị thực tiễn cách mạng diễn ra trong suốt một
thế kỉ ở Liên xô và các nước thuộc hệ thống XHCN trong
đó có nước ta là không còn phù hợp nữa.
<strong>Hai là</strong>, việc áp dụng chủ nghĩa Mác-Lênin vào
công cuộc xây dựng CNXH ở miền bắc nước ta cũng như trên
phạm vi cả nước sau khi kết thúc thắng lợi cuộc kháng
chiến chống Mỹ chẳng những không đem lại hiệu quả mà còn
đưa đến những tổn thất kìm hãm nặng nề sự phát triển
kinh tế xã hội. Trong những năm cuối thập kỉ 80 và đầu
thập kỉ 90 của thế kỉ trước đứng trước tình hình đặc
biệt khó khăn: nền kinh tế sa sút đình trệ, đời sống nhân
dân thiếu đói kiệt quệ, chúng ta buộc phải thực hiện
những đổi mới căn bản về kinh tế. Thực chất cuộc đổi
mới này là từ bỏ những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa
Mác-Lênin về kinh tế như xóa bỏ nền kinh tế tập trung quan
liêu bao cấp, chấp nhận nền kinh tế thị trường, cho phép
phát triển kinh tế tư nhân, cho phép các nhà doanh nghiệp
được thuê nhân công( không giới hạn về số lượng lao
động và qui mô kinh doanh) v.v. Cuộc đổi mới đó đã cứu
đất nước ta thoát khỏi nạn đói và đạt những tiến bộ
rõ rệt. Nhưng do sự giới hạn của nhận thức về con đường
đi lên CNXH chúng ta chỉ mới tiến hành những đổi mới trên
lĩnh vực kinh tế mà rất ngần ngại dè dặt tiến hành những
đổi mới trong lĩnh vực chính trị. Chúng ta cho rằng, đổi
mới chính trị là một vấn đề rất nhậy cảm "chỉ một
bước xẩy chân có thể đưa đến sự sụp đổ của toàn bộ
hệ thống" như tình hình đã diễn ra ở Liên Xô và các
nước XHCN Đông Âu. Chính vì thế mà sự đổi mới về kinh
tế vẫn còn chắp vá và không triệt để vẫn chưa khắc phục
được những sai lầm đem lại tổn thất (thái độ và cách
sử lý đối với thành phần kinh tế quốc doanh), mặt khác
chúng ta chưa có những đổi mới chính trị,vẫn luyến tiếc
hệ thồng chính trị theo "mô hình Xô Viết" vì vậy cho
đến nay, tuy chúng ta vẫn giữ được sự ổn định chính trị
nhưng thực tế ngày càng chứng tỏ đó chỉ là sự ổn định
bề ngoài, một sự ổn định chứa đầy mâu thuẫn. Những mâu
thuẫn naỳ đã dần dần đẩy ta lâm vào "một cuộc khủng
hoảng toàn diện sâu sắc đe dọa sự tồn vong của Đảng và
của chế độ" (phát biểu của TBT Nguyễn Phú Trọng) Nếu ta
vẫn bám giữ học thuyết đã lỗi thời mà loài người, trong
đó có một bộ phận quan trọng là Liên xô và các nước XHCN
Đông Âu đã dứt khoát từ bỏ, nếu ta vẫn cố níu giữ "
cái vòng kim cô" trên đầu và cái "mai rùa" trên lưng.tức
là lý luận Mác–Lênin và mô hình chính trị xã hội Xô Viết
thì chúng ta không thể thoát khỏi cuộc khủng hoảng vô cùng
trầm trọng hiện nay, càng không thể nói đến việc hoạch
định con đường đi đến tương lai, hòa mình vào dòng chảy
của nền văn minh nhân loại, mãi mãi bị giam hãm, thậm chí
ngày càng lún sâu trong vòng yếu kém lạc hậu.
<strong>Ba là</strong>, với tư cách là một chính
đảng được nhân dân giao cho quyền lãnh đạo xã hội, đảng
Cộng sản Việt Nam không thể tự giới hạn mình vào một chủ
thuyết, nhất là chủ thuyết đó là một hệ thống lý luận
đã bộc lộ nhiều điểm không chính xác đã từng dẫn đến
những sai lầm và tổn thất trong hoạt động thực tiễn .Việc
khẳng định vai trò chủ đạo mà thực sự là độc tôn của
chủ nghĩa Mác-Lênin trong đời sống xã hội đã cản trở
chúng ta tiếp thu và vận dụng những thành quả to lớn của
nhận thức loài người trong đó có những học thuyết về kinh
tế xã hội do nhiều nhà khoa học kiệt xuất sáng tạo nên và
được cả loài người công nhận trong những năm gần đây.
Một mặt khác điều đó cũng cản trở việc thu hút, tập hợp
một cách rộng rãi tất cả mọi lực lượng trong xã hội,
thực hiện một cuộc hòa giải hòa hợp dân tộc, xây dựng
khối đại đoàn kết toàn dân, nâng cao vị thế và sức mạnh
của dân tộc. Bất kỳ xã hội nào, nhất là những xã hội
văn minh, hiện đại phải là sự thống nhất của cái da dạng,
sự tập hợp và phát huy mọi lực lượng xã hội không phân
biệt lực lượng ấy theo chủ thuyết nào, thậm chí hệ tư
tưởng nào. Đối với chúng ta, sự tập hợp đó được thực
hiện chỉ trên một cơ sở duy nhất: Đó là tình yêu đối
với tổ quốc, sự tôn trọng hiến pháp và pháp luật, giữ
gìn và phát huy những giá trị tốt đẹp của nền văn hóa dân
tộc, cùng chung lòng góp sức một nước Việt Nam giầu mạnh,
công bằng dân chủ và văn minh. Một thói xấu của người
Cộng sản mà chính Lê-nin đã nhiều lần phê phán là bệnh
"kiêu ngạo Cộng sản" luôn cho rằng chỉ có mình mới
đúng, mới yêu nước, mới cách mạng. Ngày nay chúng ta đã
nhận ra rằng "lòng yêu nước cũng có nhiều hình thức và con
đường khác nhau."
<strong>Bốn là</strong>, việc tuyên truyền phổ biến chủ nghĩa
Mác-Lênin như một hệ tư tưởng chủ đạo trong xã hội đặc
biệt là việc giảng dạy, giáo dục chủ nghĩa Mác–Lênin cho
thế hệ trẻ trong nhà trường chẳng những không đem lại kết
quả tốt đẹp, mà còn gây ra những hệ quả tiêu cực. Thế
giới ngày nay là một thế giới phẳng, các kênh thông tin đa
dạng phong phú, đặc biệt là hệ thống thông tin mạng toàn
cầu( riêng nước ta hiện nay đã có hơn 30 triệu máy vi tính
đang hoạt động) đem lại cho con người những hiểu biết đa
chiều, phong phú chứ không chỉ giới hạn qua những kênh thông
tin "chính thức" của nhà nước cũng như qua hoạt động
giảng dạy trong nhà trường. Nhiều người trong đó có thế
hệ trẻ đã thấy hệ thống lý thuyết Mác-Lênin không phù
hợp với đời sống hiện thực, từ đó nhận ra trong xã hội
vẫn tồn tại phổ biến tình trạng lý luận xa rời, thậm chí
đối lập với thực tiễn, trái với những điều người ta
được mắt thấy tai nghe trong đời sống. Nhiều học giả có
quá trình nghiên cứu giảng dạy lý luận Mác-Lênin, có uy tín
cao về trình độ khoa học, về phẩm chất đạo đức cũng
phải thừa nhận rằng: "Trong bao năm qua chúng ta đã lừa dối
mọi người và lừa dối chính mình" (xem bài phát biều của
Giáo sư Trần Phương, nguyên ủy viên TƯ Đảng nguyên phó thủ
tướng chính phủ, chủ tịch hội kinh tế Việt Nam trong cuộc
hội thảo góp ý kiến cho cương lĩnh đại hội Đảng lần
thứ X1). Điều đáng buồn và cũng đáng lo ngại là bản thân
những người dạy môn lý luận Mác-Lênin nhiều khi cũng không
tin vào những điều mình rao giảng nhưng vẫn phải cố hoàn
thành bài giảng theo yêu cầu của chương trình. Về phía
người học cũng đã thấy rõ những điều thầy trình bày
thiếu sức thuyết phục nhưng vẫn cứ phải nghe, phải học cho
thuộc và trả bài cho "đúng". Họ ngộ ra rằng: Thầy giáo,
báo đài, thậm chí cả một số nhà lãnh đạo "nói vậy mà
không phải vậy!". Đó chính là căn nguyên của bệnh lừa
dối ngày càng lan tràn và trở thành một lối sống của xã
hội ta hiện nay. Từ đó càng làm giảm sút niềm tin đối với
Đảng và nhà nước.
Chúng ta không vội vã bắt chước nhưng cũng cần bình tĩnh,
tỉnh táo xem xét thái độ và cách sử lí của loài người
trong đó có những nước vốn đã từng đi theo con đường xây
dựng chủ nghĩa xã hội, kể cả Trung quốc đối với chủ
nghĩa Mác-Lênin để lựa chọn cho mình những giải pháp thích
hợp và hiệu quả...
Hà nội, ngày 15 tháng 3 năm 2013
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130416/vu-trung-khong-dua-chu-nghia-mac-lenin-vao-hien-phap-moi),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét