Nguyễn Văn Thạnh - Xây nhà là dại, dựng trại là khôn

<em><strong>Tiếp theo bài viết "Khối u bất động sản làm sao
giải quyết".</strong></em>

<h2>A. Bàn chuyện làm ăn và chốn ở:</h2>

<div class="boxright300"><img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/untitled2.png" width="255"
height="187" alt="untitled2.png" /></div>
Bà tôi hay dặn con cháu "xây nhà là dại, dựng trại là
khôn", tức là cần tính đến cơ sở làm ăn trước rồi mới
đến cái ở. Ai nghe lời bà đều thành công, ban đầu chịu
khó ở chật hẹp, tạm bợ để đầu tư tiền bạc vào làm
ăn. Sau thời gian công chuyện làm ăn vững vàng, có lợi nhuận
thì trích ra một phần xây nhà phù hợp với điều kiện, còn
bao nhiêu vốn liếng đầu tư vào làm ăn tiếp.

Có một vài con cháu không nghe lời bà, có bao nhiêu vốn liếng
đổ ra xây nhà hết, còn đi vay mượn thêm để xây căn nhà
thật to. Tuy có căn nhà to nhưng phải nai thân ra làm mướn
kiếm bạc cắc. Nhà to nhưng không ăn được, giấc ngủ cũng
không bình yên, những người sống trong đó cũng không sung
sướng vì luôn phải cảnh thiếu trước hụt sau.

Qua câu chuyện trên, hẳn các bạn sẽ đồng ý là kế sinh nhai
nên tính trước rồi mới đến chuyện nhà cửa và nhà cửa
cũng nên vừa phải, vốn liếng còn để làm ăn là khôn ngoan
nhất.

Ấy thế mà cả dân tộc ta làm điều ngược lại. Khắp nơi
nơi trên xứ Việt Nam người ta đua nhau đi xây nhà, xây biệt
thự, chung cư cao cấp. Tất cả các dự án phần lớn là khu
nghỉ dưỡng cao cấp như thiên đường dưới hạ giới, từ
Ecopark ở miền Bắc, đến thiên đường nghỉ dưỡng miền
trung, đến Phú Mỹ Hưng thơ mộng bên dòng Sài Gòn,…

Nhà nhà, người người đi đầu tư xây dựng bất động sản.
Từ những đại gia chuyên nghiệp bất động sản như: đất
xanh, đất lành đến hãng taxi như Mai Linh, đến hãng tôn như
Hoa Sen, đến hãng công nghệ như FPT. Từ tư nhân đến nhà
nước; từ công ty, tập đoàn đến cá thể,… không ai là
không làm bất động sản. Gần như tất cả vốn liếng người
Việt Nam mang ra đầu tư bất động sản.

Khắp Việt Nam người ta trương bản dự án, người ta đổ
đất, người ta cào xới nham nhở. Nếu tất cả các dự án
làm xong, bán hết tôi nghĩ người Việt Nam ta quá giàu, phải
là ông chủ của nhiều tập đoàn, nhiều công ty kinh doanh trên
toàn cầu mới xứng đáng ở hết những nơi như vậy.

Nhưng không, người Việt Nam rất nghèo, thu nhập bình quân trên
đầu người tầm hơn 1.000 USD/năm, phần lớn cách đây 10 năm
đều là nông dân chân lấm, tay bùn. Nhìn lại kinh tế Việt nam
hiện nay như đám giẻ rách lùng bùng, như cái áo gã ăn mày vá
đùm vá thụm, không có một ngành công nghiệp nào đáng giá
đồng tiền. Trong đất liền thì những phân xưởng gia công
xập xệ ngày đêm tàn phá sức trẻ Việt Nam để kiếm đồng
lãi còm cõi qua những đôi giày, những bộ áo sơmi,… bên
cạnh những mỏ khoáng sản cạn kiệt sâu hun hút; ngoài biển
thì hàng chục con tàu nát mang tên Vina - quả đấm thép - đang
chờ bán đồng nát để lấy tiền trả lương công nhân.

<div class="boxright300"><img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/untitled3.png" width="227"
height="170" alt="untitled3.png" /></div>
Thu nhập chính của người Việt nam chủ yếu đến từ những
ruộng lúa, nương ngô manh mún vài trăm m2/mảnh, sức người
làm là chủ yếu.

Trại thì không có mà đua nhau xây nhà hoành tráng bạc tỷ,
chục tỷ thì quả là một dân tộc đáng nể về trình làm ăn.

<h2>B. Thử đi tìm vài đáp án cho giá nhà cao khủng khiếp ở
xứ này:</h2>

<span class="underlined-text">1. Căn nguyên sở hữu đất đai:</span>
Hiện nay quan điểm sở hữu đất đai của đảng cầm quyền
là "sở hữu toàn dân, nhà nước thống nhất quản lý". Quan
điểm này đưa đến một điều tất yếu là chính quyền cho
xây nhà chỗ nào thì chỗ đó mới được xây (gọi là chuyển
đổi mục đích sử dụng), chính điều này làm cho nguồn cung
đất ở thiếu hụt, nhỏ giọt và phụ thuộc hoàn toàn vào
chính quyền. Chỉ có một số nhỏ doanh nghiệp có máu mặt
hoặc là sân sau hoặc có khả năng chung chi rất lớn mới hoàn
thành được thủ tục chuyển đổi trên. Chi phí bôi trơn lớn,
cùng với nguồn cung ít thì tất yếu giá phải cao. Kẻ có
quyền ban phát thì cũng không quá khờ để biết là cần phát
ít mới có giá trị, phát tràn lan thì giá sụt lấy gì còn
phần trăm cao. Người Việt nam không được tự do trong hoạt
động kinh tế, không được tự do làm việc có lợi là quyết
định mảnh đất mình đang có nên tiếp tục trồng lúa hay xây
nhà để ở. Ai nói Việt nam có tự do kinh tế thì nên nhìn vào
điều này.

<span class="underlined-text">2. Căn nguyên kinh tế nhà nước chiếm
chủ đạo:</span> Chúng ta hãy nhìn vào xứ Venezuela, tại sao
quốc gia này có thủ đô khổng lồ kẹt cứng trong khi phần
còn lại của đất nước thưa thớt dân cư và không phát
triển? Từ khi Hugo Chavez lên nắm quyền, ông tiến hành quốc
hữu hóa nền kinh tế, giao các tập đoàn kinh tế cho các tay
chân thân tín trong đảng điều khiển. Ông tiến hành các chính
sách xã hội như: giáo dục miễn phí, chữa bệnh miễn phí,
nhà ở miễn phí,… Nền kinh tế được vận hành bởi lệnh
hành chính của nhà nước chứ không phải theo qui luật kinh tế
thị trường. Điều này tất yếu là nhà nước sẽ đầu tư
xây dựng thành phố trước, nơi gần chính phủ và nơi có khả
năng xin xỏ dự án tốt nhất. Thành phố có điều kiện sống
tốt thì dân cư sẽ đổ về.

Hàng năm, đầu tư công tại Việt Nam lên đến trên 40% GDP.
Phần lớn cơ sở hạ tầng đô thị là do chính quyền xây
dựng: từ đường xá, cầu cống đến công trình phúc
lợi-bệnh viện, trường học, công viên,… Nhà nước đã hút
hết nguồn tín dụng để bơm vào thành phố, tất yếu là
thành phố có công ăn việc làm, nông thôn xơ xác. Dân nông
thôn đổ về thành phố làm tắt đường buộc phải mở rộng
đô thị. Chính quyền chi hàng ngàn tỷ đồng cho việc bồi
thường, giải phóng mặt bằng. Lấy tiền ngân sách bồi
thường cho dân nên sẽ ốp giá bồi thường rất cao, có những
đoạn đường ngắn ngủn ở HN nhưng chi phí bồi thường lên
đến hàng ngàn tỷ đồng. Chính quá trình đầu tư xây dựng
của nhà nước và sự di cư tìm việc của dân nông thôn đã
ngày đêm ra sức thổi giá bất động sản lên trời. Cứ mua
đất, nhà thành phố là không lo sợ mất giá. Nhiều người
khá giả nông thôn đã không tái đầu tư ở đó mà mang tiền
lên mua đất thành phố rồi bỏ hoang 5-10 năm bán vẫn lời hơn
là làm ăn.

Nhiều thành phố lớn như Hà Nội, Tp HCM trở nên kẹt cứng
cũng có nguyên nhân sâu xa là do nhà nước nắm nguồn tiền
khổng lồ đầu tư cở sở hạ tầng, bất chấp tình hiệu
quả của đồng vốn. Chi tiết xin xem thêm <a
href="http://www.danchimviet.info/archives/73900/hien-tuong-hugo-chavez-va-bai-hoc-cho-viet-nam/2013/03">tại
đây</a>.

<span class="underlined-text">3. Căn nguyên doanh nghiệp nhà
nước:</span> Hiện nay Việt nam di trì không biết bao nhiêu doanh
nghiệp nhà nước lớn nhỏ, phải đến hàng nghìn. Con người
ta tiêu tiền chùa nó sẽ khác hoàn toàn tiêu tiền mình. Những
vị đứng đầu doanh nghiệp này phần lớn được bổ nhiệm
vì là đảng viên trung kiên với đảng hơn là tài năng kinh
doanh.

Doanh nghiệp nhà nước vận hành bởi phần % mua bán hơn là
hiệu quả kinh tế. Trước kia, chúng ta thấy hàng trăm nhà máy
mía đường cũ nát được mua từ nước bạn (TQ) về trong dự
án "một triệu tấn đường" để rồi sinh ra hậu quả
"mía đắng" thế nào. Gần đây hàng trăm con tàu mục ruỗng
được gom khắp năm châu bốn bể về rồi cho trôi nổi như
thế nào thì biết mức độ tàn khốc của lối làm ăn xã hội
chủ nghĩa. Đó chỉ là phẩn nổi của tảng băng mà thôi.

Nhiều doanh nghiệp quốc doanh tham gia vào thị trường bất
động sản là vì có dự án, có % chứ không vì sự phát triển
bền vững của doanh nghiệp. Doanh nghiệp quốc doanh thì chuyện
xin giao đất dễ hơn doanh nghiệp tư nhân và khả năng kiếm
chát còn đậm hơn đi làm chính ngành.
Nhiều người khi nói đến kinh tế nhà nước là nghĩ đến các
công ty xí nghiệp như Vinaline, vinashine, EVN,… ít người chú ý
đến hệ thống ngân hàng quốc doanh. Cái này mới là quan
trọng. Mọi hoạt động kinh tế cuối cùng cũng là đưa đến
thu nhập bằng tiền. Những ngân hàng quốc doanh khổng lồ như
BIDV, Vietcombank, Agribank, Vietinbank,… mới là những ông trùm
nắm giữ, điều khiển guồng máy kinh tế.

Ông Nguyễn Bá Thanh từng chỉ ra một ngón nghề làm ăn của
giới ngân hàng là bắt tay nhau định giá mảnh đất thật cao
để cho vay, chia chác nhau rồi đến lúc không bán được tuyên
bố phá sản, ngân hàng ôm mảnh đất với giá trị không đến
50% số tiền cho vay. Chính cái chiêu này kết hợp với hàng
ngàn doanh nghiệp nhà nước…. đổ vốn vô bất động sản
đã làm giá bất động vút lên trời. Trong quá trình bơm thổi
này khối người tậu được nhà lầu, xe hơi, có tài khoản
gửi ngoại quốc cho con ăn học. Chỉ biết là tàn cuộc chơi
thì dân đen lại là người đóng thuế để nhà nước cứu
trợ.

Cái lối làm ăn này cùng với việc ngân hàng quốc doanh không
thể phá sản trong khi ngân hàng nhà nước (ngân hàng Trung
ương, tương tương cục dữ trữ liên bang Mỹ) lại thuộc
chính phủ thì chuyện in tiền để bơm cho tập đoàn quốc doanh
tạo thành tích tăng trưởng và in tiền để cứu là tất yếu.

<span class="underlined-text">5. Căn nguyên đến từ lạm phát:</span>
Khi bơm tiền cứu hoặc xóa nợ cho các tập đoàn thì nạn lạm
phát bùng nổ. Khi lạm phát bùng nổ thì tất cả doanh nghiệp
làm ăn đàng hoàng cũng chết. Ở Việt nam lạm phát là tất
yếu và chu kỳ nên không một ai muốn bỏ vốn kinh doanh bài
bản.

Nhiều chuyên gia kinh tế đã nói rằng doanh nhân Việt làm ăn
chụp dựt, đầu cơ, không có chiến lược làm ăn bài bản.
Họ nói vậy là chỉ thấy phần ngọn chứ chưa thấy nguyên
nhân của vấn đề. Nguyên nhân sâu xa của vấn đề là căn
bệnh lạm phát trầm kha ở Việt Nam. Khi lạm phát đến thì
làm ăn hiệu quả như Honda cũng bị lỗ. Nếu làm ăn bài bản
với cơ xưởng rộng lớn, công nhân đông đúc, sản xuất
khối lượng sản phẩm nhiều thì khi lạm phát đến, bạn
chết chắc! Sau nhiều cơn đại hồng thủy lạm phát, giới
doanh nhân đã thích nghi là không đầu tư lớn, giữ tiền để
đầu cơ khi có sóng. Chính vì điều này mà nền kinh tế Việt
Nam liên tục lên cơn suốt: sốt chứng khoán, sốt vàng, sốt
cây cảnh, sốt đất, sốt ngoại tệ,… nền kinh tế vận hành
với trạng thái đánh bạc hơn là làm ăn đường hoàng.

Điều này giải thích vì sao nền kinh tế Việt nam không có
nền sản xuất lớn mạnh.

Để chống lạm phát người dân có xu hướng rót tiền vào
bất động sản để bảo tồn vốn vì các kênh khác như vàng,
ngoại tệ bị tắt. Cả xã hội đều làm như thế trong khi quĩ
đất nhỏ giọt thì giá bất động sản tăng khủng khiếp là
điều dễ hiểu.

<span class="underlined-text">4. Căn nguyên nền kinh tế Ponzi:</span>
Mô hình kinh tế Ponzi là mô hình kinh tế không hiệu quả, nó
tồn tại bằng cách lấy tiền người sau nuôi người trước.
Nó sẽ lớn mạnh và tồn tại cho đến khi không còn người
chấp nhận bỏ tiền vào nữa. Một siêu tỷ phú Mỹ đã vận
hành mô hình Ponzi thành công nhất là tỷ phú Bernard Madoff -
chủ tịch của sàn giao dịch chứng khoán NASDAQ- ông đã vận
hàng mô hình Ponzi to đến mức khi nó đổ để lại khoảng nợ
50 tỷ USD.

Nền kinh tế bất động sản Việt nam gần như là một nền
kinh tế Ponzi.

Một mảnh đất, một căn nhà được mua bán luôn có lời thì
liên tục tạo ra chuỗi mua bán. Người ta đã dùng bất động
sản như những lá bài để chơi trò cờ bạc và cùng nhau thổi
cho bong bóng bất động sản căng phồng. Rất nhiều con bạc
đã chơi ván bài bằng tiền người khác-vay ngân hàng hoặc là
doanh nghiệp nhà nước-nên họ không chùn tay khi xuống tiền.
Nhiều người ngoại quốc khi đến Việt Nam tìm hiểu về thị
trường bất động sản có cảm tưởng rằng người Việt phát
triển bất động sản không phải để thỏa mãn nhu cầu nhà
ở mà là để có kế cho việc đánh bạc hợp pháp.

Chiếu bạc này quá lớn và vòng Ponzi này cũng khổng lồ, thêm
nữa là thông tin bị bưng bít, chỉ toàn đưa tin lạc qua cho
ván bài tiếp theo. Trong chiếu bạc này nhà nước cũng có lợi
là tạo ra thành tích tăng trưởng kinh tế và thu được thuế
(như tiền xâu trong chiếu bạc). Vì vậy nên nhà nhà, người
người dốc tiền đặt cửa, trong khi chính quyền không đưa ra
giải pháp ngăn chặn là không có gì khó hiểu. Khi chiếu bạc
kết thúc, giá bất động sản đã thổi lên cao đến mức một
công chức phải làm liên tục và phải nhịn ăn trong 300 năm
mới mua nổi chỗ dung thân. Nhiều chuyên gia kinh tế còn tính
toán là người Việt Nam phải tích lũy từ thời nhà Lý mới
mua nổi nhà. Kinh khủng!

Nền kinh tế Ponzi không chỉ xảy ra với bất động sản mà
còn xảy ra với giáo dục. Rất nhiều bậc cha mẹ ở nông thôn
ngày đêm làm lụng vất vả để hàng tháng gởi tiền cho con
trên thành phố ăn học với mong muốn sau này thoát nghèo. Rất
nhiều người đã học xoay vần từ trung cấp liên thông lên cao
đẳng, rồi đại học; rồi học văn bằng hai, ba, rồi lại
học lên thạc sĩ,…. cuối cùng phải đi làm công nhân lắp
ráp, lương ba cọc ba đồng không biết bao giờ có đủ số
tiền cha mẹ cho đi học. Giáo dục Việt nam hiện tại là một
vòng Ponzi khổng lồ ngốn không biết bao nhiêu thời gian, công
sức của tuổi trẻ và tiền bạc của nhân dân. Hàng triệu
con em nông thôn đã lên thành phố tá túc trong những căn nhà
chật hẹp nóng bức để học tập rồi đi làm trái nghề, trái
ngành vất vưởng trên thành phố. Một phòng trọ xập xệ tầm
chục m2 mỗi năm cũng có thể cho thuê được vài chục triệu
thì làm sao mà giá bất động sản không cao? Chính cái vòng
Ponzi này cũng góp phần bơm thổi giá nhà đất đô thị lên.

Còn một nguyên nhân nữa là với nền kinh tế bài bạc và nạn
hối lộ, móc ngoặc như phân tích ở trên đã tạo ra một
tầng lớp siêu giàu mà không cần tài năng kinh doanh. Nắm
khoản tiền khổng lồ mà không có khả năng kinh doanh thì chỉ
còn cách chắc ăn nhất là lại mua đất để đầu cơ. Tiền
nó lại bơm chính nó thì bong bóng bất động sản ngày càng
phình to.

<em><strong>Nguyễn Văn Thạnh</strong></em>

Bài viết tiếp theo: Giải pháp cho vấn đề nhà cửa.


***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130407/nguyen-van-thanh-xay-nha-la-dai-dung-trai-la-khon),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!