Nguyễn Hưng Quốc - Nhà nước Chí Phèo

<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgw8_NmRhS7-Zl2gzh6hav8izxXO_bd5nUhvnIxFvEf4RJAU5fDFG-ltehHtZKg5se54XUsxnSNK5vgJ01EO2Hcae3Zqn7OAG87o8wVjM47PGEE9cW_qv7gIgC8mEPRKK-VceX4ymLRqw/s1600/images+(6).jpg"
/></center>
<center><em>Nhóm hacker Anonymous đăng hình biếm họa nhà lãnh
đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un.</em></center>

Tình hình chính trị giữa Nam Triều Tiên và Bắc Triều Tiên
trong mấy tuần vừa qua có cái gì thật lạ lùng. Nó có khả
năng gây nên một thảm kịch nhưng lại có vẻ như một hài
kịch. Nó khiến người ta vừa lo sợ vừa thấy buồn cười.
Chính quyền của cả Mỹ lẫn Nam Triều Tiên cũng như nhiều
quốc gia khác trong khu vực vừa ráo riết chuẩn bị đối phó
một cách rất tốn kém lại vừa âm thầm cho là sẽ không có
chuyện gì quan trọng xảy ra cả.

Dường như trong lịch sử hiếm có hiện tượng nào quái đản
đến vậy. Chính quyền Bắc Triều Tiên tuyên bố đặt nước
họ trong "tình trạng chiến tranh", đe dọa tấn công bằng
vũ khí hạt nhân vào cả Nam Triều Tiên lẫn Mỹ, gửi thư yêu
cầu các tòa đại sứ cũng như tất cả các nhân viên Liên
Hiệp Quốc và người ngoại quốc nói chung nên về nước để
tránh tai họa, cấm nhân công Nam Triều Tiên sang làm việc ở
khu kỹ nghệ Kaesong - nơi có 124 công ty do người Nam Triều Tiên
làm chủ - nằm trên lãnh thổ Bắc Triều Tiên, tung tin là họ
đã di chuyển các hỏa tiễn đến nơi này nơi nọ để chuẩn
bị cho một cuộc tấn công lớn, và kêu gọi nhân dân nước
họ sẵn sàng cho một trận thư hùng một mất một còn với
đế quốc Mỹ và các anh em của họ ở biên giới phía Nam.
Mấy chục năm nay, quan hệ giữa Nam và Bắc Triều Tiên trải
qua khá nhiều căng thẳng, tuy nhiên, hiếm có lúc nào giới cầm
quyền Bắc Triều Tiên lại sử dụng thứ ngôn ngữ mạnh bạo
đến như vậy. Nghe, dễ ngỡ như chiến tranh sắp bùng nổ gần
như ngay tức khắc.

Mỹ, một mặt, phản ứng khá quyết liệt: tăng cường máy bay
ném bom đến Nam Triều Tiên, điều tàu chiến đến bán đảo
Triều Tiên, nâng cao hệ thống phòng thủ chống tên lửa không
những ở các căn cứ quân sự đóng tại Nam Triều Tiên mà còn
cả ở Guam, cách Bắc Triều Tiên hơn 3000 cây số. Một số
người, phần lớn là các cựu quan chức, lên tiếng cảnh cáo
Bắc Triều Tiên: Việc họ tấn công Mỹ không khác gì một
hành động tự sát! Nhưng mặt khác, thái độ của các giới
chức đương quyền cũng như ngay của báo giới thì có vẻ như
chả có gì ghê gớm sắp xảy ra cả. Phía Nam Triều Tiên cũng
vậy. Tổng thống Park Geun-hye tuyên bố cứng rắn: Bà đã ra
lệnh cho quân đội Nam Triều Tiên đáp trả mạnh mẽ bất cứ
hành động khiêu khích nào của Bắc Triều Tiên; tuy nhiên, quân
đội Nam Triều Tiên vẫn bình tĩnh, dường như không có một
cuộc tái bố trí ào ạt nào để chuẩn bị cho chiến tranh.

Tại sao?

Robert E. Kelly, trong một bài báo đăng trên The Diplomat ngày 10
tháng Tư năm 2013, ví Bắc Triều Tiên như một thằng bé bị
bệnh hoang tưởng, lúc nào cũng tưởng sắp bị chó sói ăn
thịt (the boy who cried wolf). Với người Việt Nam, có thể xem
Bắc Triều Tiên như một gã Chí Phèo trên sân khấu chính trị
thế giới.

Nhớ, trong truyện Chí Phèo, Nam Cao phác họa nhân vật Chí Phèo
như một tên vô lại, tối ngày say sưa, chỉ làm được một
việc duy nhất là chửi khống và ăn vạ. Về tài chửi của
hắn, Nam Cao tả: "Hắn vừa đi vừa chửi. Bao giờ cũng thế,
cứ rượu xong là hắn chửi. Bắt đầu chửi trời. Có hề gì
? Trời có của riêng nhà nào ? Rồi hắn chửi đời. Thế cũng
chẳng sao: đời là tất cả nhưng chẳng là ai. Tức mình hắn
chửi ngay tất cả làng Vũ Ðại. Nhưng cả làng Vũ Ðại ai
cũng nhủ, "Chắc nó trừ mình ra!" Không ai lên tiếng cả. Tức
thật! Ồ! Thế này thì tức thật! Tức chết đi được mất!
Ðã thế, hắn phải chửi cha đứa nào không chửi nhau với
hắn. Nhưng cũng không ai ra điều. Mẹ kiếp! Thế thì có phí
rượu không? Thế thì có khổ hắn không? Không biết đứa
chết mẹ nào đẻ ra thân hắn cho hắn khổ đến nông nỗi này
? A ha! Phải đấy, hắn cứ thế mà chửi, hắn chửi đứa
chết mẹ nào đẻ ra thân hắn, đẻ ra cái thằng Chí Phèo!
Hắn nghiến răng vào mà chửi cái đứa đã đẻ ra Chí Phèo."

Chí Phèo hận Bá Kiến, kẻ làm cho hắn bị bắt và bị ở tù
mấy năm, nhưng hắn chẳng dám làm gì Bá Kiến cả. Hắn chỉ
biết đập chai rượu rồi cào vào mặt cho máu me chảy ra bê
bết rồi nằm lăn ra đường, thoạt đầu, giãy đành đạch
rồi sau giả vờ nằm im, thở phều phào như sắp chết. Cuối
cùng, Bá Kiến chỉ dỗ dành vài ba tiếng, hắn lại vui vẻ làm
tay sai cho Bá Kiến. Bá Kiến cần đòi nợ ai ư? Thì hắn lại
tu mấy hớp rượu vào lấy can đảm rồi đến nhà người ấy
nằm lăn ra ăn vạ. Cứ như thế. Cho đến lúc chết.

Thái độ của giới lãnh đạo Bắc Triều Tiên từ nhiều thập
niên gần đây không có gì khác Chí Phèo cả. Khi nào dân chúng
đói quá hoặc khi có nguy cơ phản kháng trong nội bộ, họ lại
đem súng đạn ra dọa. Mỹ, Nam Triều Tiên và quốc tế, để
cho yên chuyện, lại rót cho họ ít tiền hoặc ít lương thực,
họ lại yên. Cứ thế. Hết lần này đến lần khác.

Lần này, Nam Triều Tiên, Mỹ cũng như quốc tế đã quá chán
ngán nên không ai dỗ dành và hứa hẹn gì cả. Người ta mặc
kệ. Mặc dù Bắc Triều Tiên đe dọa bắn tên lửa có đầu
đạn hạt nhân đến tận nội địa nước Mỹ (chủ yếu là
vùng California), Tổng thống Mỹ Barack Obama vẫn im lặng. Các
phóng viên báo chí nằng nặc hỏi, ông vẫn im lặng.

Tại sao?

Thứ nhất, không ai tin Bắc Triều Tiên có thể tấn công Mỹ.
Bắc Triều Tiên có cả tên lửa lẫn bom nguyên tử. Nhưng họ
lại chưa đủ kỹ thuật để chế tạo tên lửa liên lục
địa có khả năng chở đầu đạn hạt nhân bắn đến tận
nước Mỹ.

Thứ hai, dù ai cũng biết giới lãnh đạo Bắc Triều Tiên có
chút máu khùng, nhưng không ai tin là họ lại khùng đến độ
nhảy vào một cuộc chiến tranh mà chính họ cũng biết là họ
không thể thắng, hơn nữa, còn bị hủy diệt. Mấy quả bom
nguyên tử của Bắc Triều Tiên có thể giết chết cả mấy
trăm ngàn, thậm chí, hàng triệu người dân Nam Triều Tiên,
nhưng cuối cùng, chắc chắn là họ sẽ bị xóa sạch. Bởi
tương quan lực lượng giữa hai miền cách nhau quá lớn. Bắc
Triều Tiên chỉ có hai thế mạnh: một là ở quân số (khoảng
trên sáu triệu người, nếu tính cả quân dự bị) và hai là
vũ khí hạt nhân. Nhưng thế mạnh thứ hai chủ yếu là để
dọa chứ không phải để sử dụng. Sử dụng, chỉ có nghĩa
là tự mình tiêu diệt mình. Còn lực lượng bộ binh của Bắc
Triều Tiên, tuy đông, nhưng lại được trang bị vũ khí rất
kém, lại ít luyện tập, nên, từ góc độ chiến tranh hiện
đại, chúng rất vô nghĩa. Càng đông càng dễ bị giết nhiều.
Vậy thôi. Ngoài thế mạnh tương đối ấy, mọi mặt còn lại,
Bắc Triều Tiên đều rất yếu. Yếu về kinh tế. Yếu về
đồng minh: Họ chỉ có một đồng minh duy nhất: Trung Quốc;
nhưng Trung Quốc càng ngày càng nhìn họ như một gánh nặng,
thậm chí là một tai họa, nên chắc chắn cũng sẽ không thể
giúp đỡ được gì họ như vào những năm 1950-53.

Điều hầu hết giới bình luận chính trị quốc tế đồng ý
là Bắc Triều Tiên chỉ lên gân dọa dẫm với hai mục tiêu
chính: Một, dùng chiến tranh để vận động quần chúng tập
hợp chung quanh Kim Chính Ân, nói theo chữ của Robert E. Kelly,
một "thằng bé bị bệnh hoang tưởng" (the boy cried wolf). Và
hai, để mè nheo với thế giới, đặc biệt, với Mỹ để,
thứ nhất, có ít tiền viện trợ; và thứ hai, được hợp
thức hóa kho nguyên tử của mình.

Người ta tin là không ai thực sự muốn chiến tranh. Bắc Triều
Tiên có thể muốn nhưng vì biết chắc chắn không thể thắng
nên sẽ không dám. Nam Triều Tiên thì vừa không muốn chiến
tranh lại vừa không muốn thắng. Không muốn chiến tranh? Rất
dễ hiểu. Nhưng còn không muốn thắng? Đó là sự thật. Một
nước Triều Tiên thống nhất, như sự thống nhất giữa Đông
Đức và Tây Đức vào tháng 10 năm 1990 sẽ là một gánh nặng
đầy tai họa về mọi phương diện, từ kinh tế đến xã hội
và chính trị, cho Nam Triều Tiên. Mỹ và cả Trung Quốc nữa
cũng đều không muốn chiến tranh và cũng không muốn ai thắng
ai trong cuộc chiến tranh giữa Nam và Bắc Triều Tiên: Trung
Quốc cần Bắc Triều Tiên làm vùng trái độn để bảo vệ
biên giới nước họ và họ cũng không muốn Bắc Triều Tiên
chiếm hẳn Nam Triều Tiên để trở thành mạnh mẽ đủ để
thoát ra khỏi sự kiềm tỏa của họ. Mỹ cần sự tồn tại
của cả hai nước Nam Triều Tiên và Bắc Triều Tiên để có
lý do đóng quân ở Nam Triều Tiên hầu kiềm chế Trung Quốc.

Không ai muốn chiến tranh xảy ra, tuy nhiên, ai cũng thấy cách
hành xử của Bắc Triều Tiên trong mấy tuần qua là một trò
chơi nguy hiểm. Giống như đùa với lửa. Thoạt đầu, đùa.
Sau, cháy nhà thật.

Ở đây, có hai nguy cơ chính.

Thứ nhất, sau khi đã ăn nói hung hăng như những anh hùng sẵn
sàng xả thân "diệt Mỹ cứu nước" với dân chúng suốt
mấy tuần lễ vừa qua, giới lãnh đạo Bắc Triều Tiên không
thể lẳng lặng xếp trống xếp dùi. Một việc làm như thế
sẽ khiến dân chúng chưng hửng, cụt hứng, từ đó, thất
vọng, bất mãn, làm mất uy tín và ảnh hưởng của nhà lãnh
đạo mới và trẻ như Kim Chính Ân. Bởi vậy, người ta tiên
đoán thế nào Bắc Triều Tiên cũng làm một cái gì đó.

"Cái gì đó" sẽ dẫn đến nguy cơ thứ hai: từ xung đột
nhỏ sẽ bùng nổ thành xung đột lớn. Ví dụ, Bắc Triều Tiên
sẽ lại mở một cuộc tấn công nhỏ nhắm vào Nam Triều Tiên,
giết chết vài chục lính hoặc dân Nam Triều Tiên, như năm
2010. Lần ấy, Tổng thống Nam Triều Tiên Lee Myung-bak quyết
định tự kiềm chế tối đa trước cả ba lần khiêu khích
của Bắc Triều Tiên (vào ngày 26/3 khi một chiếc tàu Nam Triều
Tiên bị thủy lôi Bắc Triều Tiên đánh chìm khiến gần 50
thủy thủ bị chết; ngày 29/10 khi hai bên giao tranh nhỏ với
nhau ở biên giới; và ngày 23/11 khi Bắc Triều Tiên phóng tên
lửa vào một hải đảo nhỏ thuộc Nam Triều Tiên). Nhưng sau
lần ấy, Tổng thống Lee Myung-bak lại bị dân chúng chê là
yếu đuối. Lần này, Tổng thống Park Geun-hye không có lựa
chọn nào khác ngoài sự cứng rắn. Lý do là bà mới thắng cử
và mới lên làm Tổng thống, bà cần một hình ảnh của một
lãnh tụ cương quyết và quả cảm, dám đương đầu với thử
thách. Bởi vậy, bà nhất định sẽ có phản ứng. Người ta hy
vọng đó là những phản ứng vừa đủ.

Nhưng vấn đề là: Thế nào là vừa đủ? Ranh giới giữa cái
gọi là đủ và không đủ rất mong manh. Chiến tranh lớn có
thể bùng nổ từ sợi chỉ mong manh ấy.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/node/19062), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!