Tiền và Quyền là hai thế lực ma mị, quyến rũ cả nhân
loại, khi con người vẫn tiếp tục sinh ra trên trái đất này.
Nó là chính kịch, và cũng là... bi kịch.
Tiền và Quyền có thể giúp cho mỗi quốc gia trường tồn,
phát triển thăng hoa. Ngược lại, cũng có thể khiến cho mỗi
quốc gia suy vi, nếu tiền không minh bạch, vì lợi ích chung,
nếu quyền không tạo nên thể chế chính trị khoa học, phù
hợp quy luật thực tiễn.
<h2>Thiếu trí và thiếu... tâm</h2>
Tuần này, dư luận xã hội, báo chí bỗng một phen xôn xao bàn
luận. Đó là khi ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất
động sản TP HCM (HoRea) kiến nghị- đánh thuế vào lãi suất
tiết kiệm của người dân gửi ngân hàng từ mức gửi 500
triệu đồng trở lên.
Hàng mấy chục bài báo của các báo đồng loạt lên tiếng
phản đối, hàng nghìn ý kiến phản hồi bất bình của bạn
đọc gửi về các tòa soạn, cho thấy hiệu ứng... ngược của
kiến nghị này.
Trả lời phỏng vấn báo Tuổi trẻ (ngày 4/3) mới đây, ông Lê
Hoàng Châu cho rằng, kiến nghị đó xuất phát "từ cái tâm"
của ông.
Nhưng một loạt bài đăng trên các báo ngay lập tức, với
những cái tít: Một kiến nghị tối tăm và thiếu đạo lý
(Dân trí, ngày 4/3), Đánh thuế tiền tiết kiệm liệu có khả
thi, Hội chứng soi túi tiền của dân (VietNamNet, ngày4/3 và 5/3),
Vừa nhắm mắt vừa... kiến nghị ( Nông nghiệp VN, 4/3), Một
kiến nghị tai hại (TBKTSG, ngày1/3)..., cho thấy, trong thế giới
phẳng thông tin đa chiều, trước vấn đề an sinh xã hội, thì
mọi kiến nghị, cần xuất phát từ cái... trí!
Mặc dù ông Lê Hoàng Châu cho rằng chúng tôi không đề xuất
để tiền đó chuyển vào BĐS mà cho tất cả các ngành, nhưng
số liệu mới nhất Bộ Xây dựng vừa đưa ra cách đây hơn hai
tháng (ngày 30/1, Batdongsan.vietnamnet.vn) cho biết, tỷ lệ các
công ty BĐS phá sản năm 2012 tăng 24,1% so với năm 2011.
Cụ thể, tính đến 31/12/2012, tổng số doanh nghiệp dừng hoạt
động và giải thể là 2.637 (năm 2011 là 2.411 doanh nghiệp),
trong đó có 2110 doanh nghiệp xây dựng, 527 doanh nghiệp kinh doanh
BĐS.
Ở góc độ nhân văn, kiến nghị đó cho thấy sự bất nhẫn.
Mặc dù, theo ông Lê Hoàng Châu, VN đang ngày càng hội nhập sâu
vào nền kinh tế thế giới, cũng dần dần phải làm theo thế
giới.
Nhưng ông lại không thấy, thu nhập người dân Việt không
hề... "hội nhập" với thu nhập của thế giới(?). Ngược
lại, người dân Việt bao năm nay...
Báo cáo Kinh tế vĩ mô 2012 của Ủy ban Kinh tế Quốc hội công
bố lần đầu tiên, vào ngày 4/9/2012 cho thấy, cùng với những
thiệt thòi do lạm phát, người Việt đang phải gánh chịu tỷ
lệ thuế phí/ GDP cao gấp 1,4- 3 lần so với các nước láng
giềng.
Cụ thể, con số này ở Ấn Độ là 7,8%; Indonesia: 12,1%;
Malaysia: 15,5%; Philipines: 13%; Thái Lan: 15,5%; Trung Quốc: 17,3%. Còn
VN, tới 21, 6%. Đó là chưa kể các loại phí "không tên" kiểu
khác, mà người Việt phải nộp, khi đau ốm vào viện, khi xin
học cho con, khi tham gia giao thông, khi xây nhà...
"Hội chứng soi túi tiền của dân", nguy hiểm hơn, giờ đây
không còn là thói quen của riêng ngành nào. Cứ thiếu tiền,
lập tức người ta nghĩ ngay đến cái túi... Thạch Sanh- của
người dân. Hết ngành Giáo dục đến ngành Y tế. Hết Y tế
đến Điện lực. Hết Điện lực đến Xăng dầu. Hết Xăng
dầu đến BĐS...
Trong khi, đối tượng gửi tiền vào ngân hàng thông thường
phổ biến là cán bộ nghỉ hưu, người thu nhập trung bình ki
cóp cả đời, không biết kinh doanh, đành... "chọn mặt" ngân
hàng để đầu tư kiếm chút lãi. Không phải không có lý, khi
người dân nói thuế chồng lên thuế!
Ở góc độ thực tiễn, kiến nghị này không khả thi. Để
đối phó với một loại thuế thiếu đạo lý, người dân sẵn
sàng làm một việc "thiếu đạo lý" khác. Đó là chia nhỏ số
tiền, gửi nhiều sổ tiết kiệm, ở nhiều ngân hàng khác nhau,
để mỗi sổ không bao giờ đạt tới ba- rem 500 triệu. Hoặc
họ sẵn sàng rút tiền tiết kiệm, chuyển đổi sang vàng, USD,
chứng khoán...
Một quy định mang tính luật pháp được ban hành, lại dẫn
đến việc người dân sẵn sàng "lách luật", thì cần xem lại
tính hợp pháp, hợp lý, hợp thực tiễn. Kiến nghị này không
chỉ "đánh" trực tiếp vào người dân, mà còn "đánh" gián
tiếp vào các ngân hàng.
Ở góc độ kinh doanh, kiến nghị này sặc mùi nhóm lợi ích,
tư lợi. Đây không phải là nhận xét của người viết bài,
mà là ý kiến của nhiều chuyên gia kinh tế, nhiều nhà quản
lý kinh tế già đời, của báo chí và dư luận xã hội.
Các doanh nghiệp BĐS đã từng làm điên đảo xã hội trong lĩnh
vực này. Có lúc đẩy giá nhà, đất lên cao ngất ngưởng một
cách phi lý. Hiện tượng "đóng băng" nhà, đất như hiện nay,
hiện tượng bao nhiêu đại gia ngã ngựa trong thời gian qua...,
hẳn là hệ lụy tất yếu của một lối kinh doanh không lành
mạnh, bất kể quy luật giá cả thị trường, lợi dụng nhiều
lỗ hổng trong cung cách quản lý yếu kém, của quản lý Nhà
nước.
Vậy nên nhiều ý kiến cho rằng, để tự cứu mình, "phá băng"
lĩnh vực BĐS, chính các doanh nghiệp BĐS phải đưa giá cả
nhà, đất về giá trị đích thực của nó, phù hợp với thu
nhập xã hội. Đó mới thực sự là có... tâm! Như ông Lê
Hoàng Châu tự nhận, khi trả lời báo chí.
Tỷ lệ các công ty BĐS phá sản năm 2012 tăng 24,1% so với năm
2011
Ở góc độ pháp luật, kiến nghị này sẽ dẫn đến vi phạm
pháp luật. Đây là điểm rất đáng chú ý.
Bởi theo ông Đinh Hữu Tời, Viện trưởng Viện KSND Nghệ An,
dư nợ tiền gửi của công dân không phải là thông tin được
phép cung cấp rộng rãi. Còn nếu làm theo kiến nghị này, các
ngân hàng nơi người dân gửi tiền, phải công bố các khoản
dư nợ tiền gửi.
Theo quy định của Luật Ngân hàng NN, Luật Các tổ chức tín
dụng và Pháp lệnh Bảo vệ bí mật NN, thì toàn bộ thông tin
về tiền gửi (bao gồm số dư, tên người gửi, loại hình
gửi, số tài khoản, mẫu chữ ký...) của người dân đều
thuộc danh mục "mật" của Ngân hàng NN, nghiêm cấm sao chép,
tiết lộ.
Vì thế nếu đề xuất đánh thuế tiền gửi tiết kiệm
được thực thi, thì phải sửa đổi ít nhất bốn văn bản
cấp QH. Đó là Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Ngân hàng NN,
Luật Các tổ chức tín dụng và Pháp lệnh Bảo vệ bí mật NN.
Kiến nghị của ông Lê Hoàng Châu liệu có vượt nổi qua "bốn
cửa vũ môn" nêu trên để "hóa rồng" theo ý ông không?
Khi mà nó thiếu cả tâm, thiếu cả... trí. Không khôn mà cũng
chả ngoan!
<h2>Quyền lực và kiểm soát quyền lực</h2>
Lịch sử VN nói chung, lịch sử Hiến pháp nói riêng rồi sẽ
phải ghi tạc một sự kiện lớn nhất của những năm tháng
này. Đó là cuộc góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992.
Sửa đổi Hiến pháp để bảo vệ chủ quyền độc lập dân
tộc, phát triển kinh tế- xã hội xứng tầm, đưa dân tộc
hội nhập bình đẳng với thế giới văn minh hiện đại, là
tiếng gọi của thời đại, của đất nước. Bởi ở thời
hội nhập, không có quốc gia nào có thể phát triển mà một
mình...một chợ.
Nhưng mỗi quốc gia lại có những đặc thù của thể chế
chính trị, của cơ chế quản lý xã hội riêng nó.
Bài viết đăng trên VietNamNet ngày 27/2 mới đây đề cập "một
câu chuyện nhỏ mà không nhỏ" xảy ra tháng 12/1965 tại nước
Mỹ, cho thấy sự tự tôn và sự tự do của con người, với
sự bảo hộ của Hiến pháp như thế nào- câu chuyện của các
học sinh Trường trung học Des Moines (tiểu bang Iowa).
Một nhóm học sinh quyết định đeo băng tay màu đen khi đến
trường, thể hiện thái độ phản kháng sự can thiệp
của Mỹ vào miền Nam VN.
Ban Giám hiệu nhà trường buộc các học sinh đó khi đến
trường phải gỡ bỏ băng tay đen, nếu không, sẽ bị thôi
học. Không chịu lùi bước, thông qua cha mẹ, nhóm học sinh
khởi kiện "lệnh" này vì cho rằng quyết định ấy vi
hiến, xâm phạm tới quyền tự do ngôn luận được ghi
trong Tu chính án số một của Hiến pháp.
Vụ án xử ở cấp quận rất nan giải, vì nhóm học sinh không
chấp nhận phán xét của tòa án cấp này.
<em>Tính chất điển hình của vụ kiện đã khiến Tòa
án Tối cao Hoa Kỳ trực tiếp vào cuộc. Tại phiên xử
ở tòa tối cao, bẩy trong số chín quan tòa đã đồng
thuận và khẳng định: Đeo băng đen trong trường hợp này
hoàn toàn không thể gây ra và không liên quan gì tới
việc gây rối. Ngược lại, đeo băng đen là "ngôn luận
thuần túy" được bảo vệ toàn diện trong Tu chính án
số một của Hiến pháp̀.</em>
<em>...Trong trường hợp này, Hiến pháp không cho phép các
quan chức nhà nước được khước từ quyền tự do
biểu đạt ấy của các em.</em>
<center><img
src="http://imgs.vietnamnet.vn/Images/2013/03/08/15/20130308155217_1d_1362728953.jpg"
/></center>
<center><em>Sửa đổi Hiến pháp để bảo vệ chủ quyền độc
lập dân tộc, phát triển kinh tế- xã hội xứng
tầm...</em></center>
Khi đọc bài báo, người viết bài bỗng nhớ tới câu chuyện
trực tiếp chứng kiến.
Một họa sĩ tên tuổi mở triển lãm tranh. Bữa nọ, một quan
chức đến thăm. Ông xem rất kỹ, dừng chân tại từng bức
tranh ông chú ý. Sau những lời ngợi khen, ông nhận xét lẽ ra
cánh tay phải vẽ thế này, mắt nhìn phải vẽ thế kia...
Họa sĩ, sau những lời cảm ơn lịch duyệt, nụ cười như
gượng gạo, với cái nhìn bỗng như trống rỗng, vô hồn.
Người viết bài cũng ngạc nhiên. Cho dù là lãnh đạo, vị cán
bộ đó chỉ nên đến xem tranh với tư cách như một người
thưởng lãm hội họa. Ông họa sĩ nọ không phải lãnh đạo,
đương nhiên, nhưng vị cán bộ cao cấp kia cũng không phải...
họa sĩ.
Nghệ thuật cần sáng tạo, cần cá tính, cần được tôn
trọng những cảm xúc nghề nghiệp. Còn sự lãnh đạo ở đây,
không cần... cầm tay chỉ việc.
Nhưng thời nào cũng vậy, có kẻ sĩ thì cũng có kẻ nịnh.
Một họa sĩ khác nắm bắt cơ hội, ít lâu sau cũng mở triển
lãm tranh. Người viết bài cũng đã đến thăm. Những bức tranh
duy nhất chủ đề, nó từa tựa tranh cổ động, nhưng lại
"nhân danh" nghệ thuật, vừa sáo mòn, vừa hời hợt, thiếu cá
tính.
Một nền nghệ thuật chân chính liệu có đỉnh cao, có thăng
hoa không, nếu chỉ luôn "minh họa" mà không phải sáng tạo?
Cũng như vậy, quyền lực chính trị chỉ có thể lãnh đạo
bằng chức năng kiểm tra, giám sát việc thực hiện đường
lối, chủ trương, chính sách ban hành. Chứ không thể bao sân,
làm thay công việc chuyên môn. Nhưng cái ranh giới này ở xã
hội ta, nó mong manh quá, khắc nghiệt quá. Và hệ lụy của sự
bao sân, lấn sân, lạm quyền hẳn không phải nhỏ.
Vì thế, kiểm soát quyền lực trong nền chính trị đặc thù
ở xã hội ta hiện nay, trở thành một điểm mới nổi bật,
quan trọng trong góp ý sửa đổi Hiến pháp lần này.
Trả lời phỏng vấn của báo chí mới đây về Hội đồng
Hiến pháp- một cơ chế phổ biến được thiết lập ở nhiều
quốc gia, nhưng với VN, còn quá mới mẻ, ông B. Mathieu, chuyên
gia Luật Hiến pháp hàng đầu nước Pháp cũng lưu ý, cần
nhất là không được chính trị hóa Hội đồng Hiến pháp và
phải giữ cho nó tính độc lập, trước nhất với cơ quan lập
pháp là Quốc hội.
Lord Acton, sử gia người Anh cuối thế kỷ 19 từng đúc kết:
Quyền lực có xu hướng tha hóa; quyền lực tuyệt đối thì tha
hóa cũng tuyệt đối. Câu đúc kết nọ là lời cảnh báo sâu
sắc sự suy vong cho mọi quốc gia, mọi dân tộc, trước sự
lộng quyền của quyền lực.
Đặt câu chuyện của các học sinh Trường trung học Des Moines
bên cạnh câu chuyện triển lãm tranh của người họa sĩ
được vị quan chức đến thăm và... chỉ đạo, cho thấy, hai
câu chuyện không chỉ cách xa nhau một khoảng cách thời gian,
mà còn cách xa nhau cả một tầm lịch sử.
Kiểm soát quyền lực như thế nào? Đã có nhiều tham góp của
các nhà làm công tác luật pháp, các trí thức nổi tiếng, các
nhà quản lý, và chắc chắn sẽ còn nhiều giải pháp đề
xuất. Nhưng người viết bài cho rằng, một khi pháp luật không
được thượng tôn, thì kiểm soát quyền lực vẫn chỉ như
một giấc mơ.
Việt Nam đã trải qua hai cuộc đổi mới 1986, 2000. Liệu sắp
tới là Hổ hay mèo? Như TS Đặng Văn Huấn (Portland, 3/2013)
từng đặt câu hỏi, khi nghĩ tới cuộc đổi mới lần ba. Hay
vẫn không thoát khỏi "cái bẫy thu nhập trung bình", vẫn
lại... hoàn mèo theo ngụ ngôn dân gian xưa.
Điều đó, phụ thuộc rất lớn vào thể chế và mô hình phát
triển. Phụ thuộc rất lớn vào một nền tảng Hiến pháp có
thực sự văn minh, tiến bộ, đủ tầm hội nhập quốc tế
không, mà cuộc góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 đang
diễn ra...
Kỳ Duyên
____________________
<h2>Tham khảo:</h2>
http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/110503/hien-phap-la-mai-nha-bao-ve-nhan-dan.html
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130315/ky-duyen-an-tuong-trong-tuan-tien-va-quyen),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét