"Người quân tử chỉ nghĩ đến điều nghĩa mà dốc lòng vào việc thiện. Kẻ tiểu nhân thì chỉ nghĩ đến điều lợi..."

<div class="special_quote">Ở nghĩa trủng (<em>trủng dấu hỏi, là
cái đài lớn</em>) Phước Ninh, ngay trung tâm Đà Nẵng có tâm
bia ghi công những người đã hy sinh trong 1,5 năm đánh Pháp
1858-1860, mở đầu bằng câu có thể giúp các bạn <a
href="http://danluan.org/tin-tuc/20120926/me-nam-lam-viec-voi-an-ninh-26092012"><span
class="underlined-text">Mẹ Nấm</span></a>, Doan Trang, Paulo Thành
Nguyễn... dùng trả lời các chú công an được: "<em>Phàm
người ta làm mọi viêc ở đời cũng chỉ vì nghĩa hay vì
lợi... Người quân tử chỉ nghĩ đến điều nghĩa mà dốc
lòng vào việc thiện. Dù việc thiện nhỏ thế nào cũng không
bỏ qua. Kẻ tiểu nhân thì chỉ nghĩ đến điều lợi, hễ
thấy lợi thì dù ác thế nào cũng thực hiện</em>".

Một tấm bia cực hay nhưng ít người biết.</div>

Sáng 30 tháng 8 năm 1858, đô đốc Rigault de Genouilly, tổng chỉ
huy liên quân Pháp - Tây Ban Nha đem 3000 quân đến vịnh Đà
Nẵng gửi tối hậu thư cho quan trấn thủ Việt Nam đòi phải
nộp các pháo đài trong vòng 24 tiếng đồng hồ. Phía Việt Nam
làm thinh không trả lời. Quá hạn hai giờ chiều ngày 1.9.1858
ghi trong tối hậu thư Rigault de Genouilly cho tàu chiến chia làm
hai cánh, một đánh vào các đồn lũy ở Sơn Trà, một tấn
công vào pháo đài Điện Hải và An Hải. Cuộc tiến công
được chuẩn bị hùng hậu, tổng cộng gồm có 3000 quân, 16
chiến hạm trang bị vũ khí hiện đại, cùng với âm mưu đánh
nhanh, thắng nhanh chiếm lấy Đà Nẵng, chia cắt đất nước,
lấy đây làm bàn đạp tiến ra kinh thành Huế. Sau nửa giờ
pháo kích liên tục hầu hết các vị trí của ta đều trúng
đạn, các kho thuốc súng phát nổ. Lực lượng đồn trú các
đồn buộc phải vừa đánh trả vừa rút lui.

Trước thế giặc hùng hậu triều đình đã điều Nguyễn Tri
Phương đang trấn giữ thành Gia Định về mặt trận Đà Nẵng.
Nguyễn Tri Phương không chủ trương tiến công địch chính
diện mà thực hiện chiến lược vườn không nhà trống, không
cho địch tiếp xúc với dân, địch tới đâu đánh tới đó,
tích cực phục kích, giữ cho kỳ được để đợi, làm kế
giằng dai... Ông nhận xét tình hình rồi tâu lên triều đình:
"Bọn kia lợi ở chiến, ta lợi ở thủ. Xin lấy thủ làm
chiến, đắp thêm đồn lũy để tiến bức họ dần dần"
Sách Đại Nam Liệt Truyện chép: "Ông bèn cho đắp lũy đào
hố chữ phẩm trồng chông, trên phủ cỏ và cát. Chia quân
đặt phục sát thành Điện Hải. Đắp lũy dài từ bờ biển
đến Thạc Gián, Phước Ninh. Thuyền Tây Dương chia 3 toán lại
đánh. Quân mai phục vùng dậy. Quân Tây Dương sa xuống hố.
Quân ta giữ lũy bắn ra, chúng phải lui". Sách lược ấy của
Nguyễn Tri Phương cho phép quân ta phát huy được ưu thế địa
hình, phát triển được mặt trận toàn dân cùng tham gia đánh
địch; ngược lại đẩy quân địch vào thế ngày càng khó
khăn, kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh bị phá sản.

Suốt trong một thời gian dài quân đội Pháp gần như không
được một sự tiếp tế nào về lương thực, thuốc men. Nhân
dân Đà Nẵng, Sơn Trà trong vùng chúng chiếm đóng đều di tản
vườn không, nhà trống. Một sĩ quan Pháp viết thư về gia
đình có đoạn: "Đất mà chúng tôi chiếm được thì dân
đều bỏ đi cả, trừ một vài nhà tranh của người đánh cá.
Đến hôn nay tôi chưa hề thấy một con gà..."

Mười tháng sau khi chiếm giữ Sơn Trà cùng với những trận
đánh thọc sâu vào nội địa nhưng sau đó phải rút, và các
chiến lũy thì ngày càng áp sát các đồn quân Pháp. Ngày
15.6.1859 Rigau de Genouilly phải viết thư báo cáo về chính phủ
Pháp với lời lẽ bi đát. "Những người An Nam đã trở thành
những chiến sĩ dũng cảm. Họ lùi từng bước trước chúng ta
nhưng bắt được họ không phải là chuyện dễ. Chúng tôi có
chiếm lĩnh được trận địa nhưng họ chỉ lui vài trăm
thước để ẩn nấp trong những chiến lũy được xây dựng
kiên cố phi thường... Không thể không công nhận rằng cuộc
chiến tranh chống nước này còn khó hơn là cuộc chiến tranh
chống vương quốc Trung Hoa."

Nhân dân Đà Nẵng kiên quyết cùng Nguyễn Tri Phương đách
giặc. Mảnh đất ven vịnh Đà Nẵng là nơi giành giật rất
kịch liệt giữa quân đội hai bên. Địch tiến ta lùi, địch
lùi ta tiến. Nên sau 19 tháng xâm lược Đà Nẵng ngày 23-3-1860
liên quân Pháp - Tây ban Nha đành phải rút khỏi Đà Nẵng.
Không chiếm được Đà Nẵng quân Pháp chuyển vào tấn công
thành Gia Định và chỉ sau vài tháng đã chiếm được trọn
vùng Nam Bộ. Hà Nội sau đó cũng thất thủ sau vài giờ nổ
súng. Một năm rưỡi chiến đấu và chiến thắng của nhân dân
ta ở Đà Nẵng là cuộc chiến lâu dài, tiêu biểu và đáng tự
hào của nhân dân ta trong suốt lịch sử chống Pháp.

<center>* * *</center>

Suốt một năm rưỡi chiến đấu với nhiều trận đánh diễn
ra trên một khu vực rộng, nhiều chiến sĩ và nhân dân ta đã
hy sinh và phải chôn cất tạm thời ở các nơi. Mãi gần 20 năm
sau mới được quy tập về Nghĩa Trủng Phước Ninh để người
đời sau tưởng nhớ hương khói. Theo văn bia ghi lại thì có
đến 1500 hài cốt đã được đưa về tán tại đây với
những lời văn thật hay và nhiều ý nghĩa "... Phàm người ta
làm mọi viêc ở đời cũng chỉ vì nghĩa hay vì lợi... Người
quân tử chỉ nghĩ đến điều nghĩa mà dốc lòng vào việc
thiện. Dù việc thiện nhỏ thế nào cũng không bỏ qua. Kẻ
tiểu nhân thì chỉ nghĩ đến điều lợi, hễ thấy lợi thì
không việc gì không thực hiện... Nơi ngày xưa là thành xiêu
lũy đổ chất chồng. Người ta đã vùi dập đó đây những
năm xương của người vì nghĩa cả mà hy sinh..." Tiếc rằng 100
năm sau Nghĩa Trủng Phước Ninh lại bị san lấp để nhường
chỗ cho một công trình xây dựng là nhà thi đấu Nguyễn Tri
Phương!

<img
src="http://danluan.org/files/u1/sub03/601530_499461510066654_875333240_n.jpg"
width="600" height="450" alt="601530_499461510066654_875333240_n.jpg" />

<img
src="http://danluan.org/files/u1/sub03/75103_499461380066667_479247100_n.jpg"
width="600" height="450" alt="75103_499461380066667_479247100_n.jpg" />

<img
src="http://danluan.org/files/u1/sub03/408868_499461320066673_1420943216_n.jpg"
width="600" height="800" alt="408868_499461320066673_1420943216_n.jpg" />

<img
src="http://danluan.org/files/u1/sub03/222151_499461336733338_961084085_n.jpg"
width="600" height="800" alt="222151_499461336733338_961084085_n.jpg" />

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/tin-tuc/20120928/nguoi-quan-tu-chi-nghi-den-dieu-nghia-ma-doc-long-vao-viec-thien-ke-tieu-nhan-thi),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!