David Brown - Thủ tướng Việt Nam đang bị đe dọa

<div class="boxleft320"><img
src="http://img507.imageshack.us/img507/8062/pmnguyentandung.jpg" /><div
class="textholder">Các đối thủ trong nội bộ Đảng CSVN có thể
lôi ông ta xuống</div></div>
Khả năng kiểm soát chính phủ Việt Nam của Thủ tướng
Nguyễn Tấn Dũng đang bị suy yếu. Vị Thủ tướng Việt Nam
đang bị tấn công bởi các đối thủ trong nội bộ đảng,
thành phần vốn không ưa những người bạn giàu có và những
lỗi lầm trong quản lý kinh tế của ông ta. Nếu Dũng đi
xuống, những thay đổi quan trọng trong quản lý các vấn đề
kinh tế và xã hội của Việt Nam có khả năng sẽ xảy ra.

Như một quy luật, Đảng Cộng sản Việt Nam không vạch áo cho
công chúng xem. Phát ngôn viên của đảng đã làm việc cần
mẫn để duy trì ánh hào quang của năng lực và trí tuệ của
đảng. Đảng viên không mách lẻo chuyện nội bộ với người
bên ngoài. Các quyết định thực hiện bởi Bộ Chính trị hay
Uỷ ban trung ương đảng của họ được miêu tả như một sự
đồng lòng nhất trí.

Điều 4 của Hiến pháp của Việt Nam rất rõ ràng về quyền
lực chính trị độc quyền của Đảng Cộng sản: Đảng "là
lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội." Một trong 30
người Việt Nam - tổng cộng khoảng 3 triệu người - là đảng
viên. Các cấp uỷ đảng hiện diện trong mọi làng quê, mọi
khu dân cư của các tỉnh thành.

Đảng đổi mới giới lãnh đạo của mình tại các đại hội
đảng được xoay sở bằng nhiều tháng trời thay đổi đồng
minh và dàn xếp phe phái. Thông thường đây không phải là một
dịp của việc người thắng cuộc ăn cả, mà đúng hơn là
để nhằm cập nhật sự cân bằng trong nội bộ giữa các phe
phái và quyền lợi khi các nhà lãnh đạo già về hưu một cách
ít đổ máu.

Theo các nhà ngoại giao và một số các học giả phương Tây,
trong thời gian chuẩn bị hội lần thứ 11 được tổ chức
đầu năm ngoái, quan chức đảng cao cấp Trương Tấn Sang đã
từng sắp đạt một nỗ lực mạnh mẽ để thay thế việc
Dũng làm thủ tướng. Ông đã thất bại và Quốc hội đã trao
cho Dũng một nhiệm kỳ năm năm lần thứ hai. Giải khuyến
khích cho Sang là một chức vụ chủ tịch chủ yếu về nghi
lễ. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng được phong làm
Tổng bí thư Đảng.

Hiện nay có dấu hiệu cho thấy Sang Trọng đang vận động để
phá vỡ khả năng kiểm soát của ông Dũng trên các đòn bẩy
chính sách và bảo trợ. Cả hai có thể vạch ra một danh sách
dài của các rủi ro và thất bại. Họ có thể hướng cuộc
đấu tranh vất vả với nạn lạm phát và sự thái quá của
giới giàu mới nổi vào cơn giận của công chúng.

Nhiều năm đã trôi qua kể từ khi Đảng lãnh đạo cuộc chiến
tranh đến chiến thắng, đầu tiên là chống lại Pháp, người
chủ thuộc địa của Việt Nam, và sau đó chống lại một chế
độ đối thủ ở miền Nam được hậu thuẫn mạnh mẽ bởi
Hoa Kỳ. Đối với một thế hệ mới, khẳng định lãnh đạo
của đảng lệ thuộc rất nhiều vào khả năng mang lại ổn
định xã hội và tăng trưởng kinh tế. Đảng đã thành công
rực rỡ sau quyết định thực hiện "chủ nghĩa xã hội theo
lối thị trường" vào năm 1986 của mình - những chính sách mà
theo thuật ngữ chung gọi tên là đổi mới, từng sản sinh ra
một khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh và sự nổi lên
của Việt Nam như những xưởng thợ của thế giới.

Thu nhập quốc gia tăng trưởng với một tốc độ hàng năm là
7% trong hai thập kỷ qua, thu nhập bình quân đầu người tăng
gấp bốn lần và cấy trồng lên một quan niệm rằng bất kỳ
người trẻ thông minh và có khả năng thích nghi đều có thể
trở nên giàu có.

Tuy nhiên, những năm gần đây, những cơn đau ngày càng tăng
đã trở thành hiển nhiên. Trong thông điệp ngày Quốc khánh
của mình vào ngày 02 Tháng 9, Chủ tịch Sang thẳng thắn thừa
nhận một số cơn đau ấy:

"Phát triển kinh tế của chúng ta không bền vững và cân bằng
kinh tế vĩ mô của chúng ta là không ổn định, trong khi chất
lượng tốc độ tăng trưởng, năng suất, hiệu quả và khả
năng cạnh tranh kinh tế vẫn còn thấp", ông tuyên bố. "Cùng
với những yếu kém này là sự hạn chế trong việc huy động
và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực sẵn có để phát
triển. Tăng trưởng kinh tế của chúng ta có xu hướng phát
triển rộng rãi, nhưng không sâu sắc. "

Về văn hóa và xã hội, ông tiếp tục thừa nhận, "vẫn còn
nhiều thách thức, một số trong đó đã trở thành những chủ
đề nóng. Môi trường bị ô nhiễm... Những hạn chế trong
chất lượng nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng cản trở
phát triển của chúng ta. Vẫn còn nhiều yếu tố tiềm ẩn có
thể có khả năng gây ra mất ổn định chính trị, xã hội và
đe dọa đến chủ quyền quốc gia".

Hầu hết các nhà phân tích tài chính nước ngoài ủng hộ phê
phán của Sang. Ít nhất là kể từ khi tổ chức Fitch Ratings
đánh tụt hạng tín dụng của Việt Nam trong tháng 7 năm 2010,
với lý do "suy giảm tài chính quốc gia và một hệ thống ngân
hàng ngày càng dễ bị tổn thương đến sự căng thẳng hệ
thống", các nhà phân tích đã có xu hướng cáu gắt với đất
nước mà họ từng một thời yêu thích.

Những người chỉ trích Dũng, ở trong và ngoài nước, đánh
giá sự thất bại không kiểm soát đưọc các nhà quản lý
những doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước của ông. Thủ
tướng đã quá tin vào khái niệm rằng Việt Nam có thể trở
thành một nước cạnh tranh tầm thế giới trong các lĩnh vực
như than đá, khoáng sản, dầu khí, vận tải biển và đóng
tàu. Các khoản vay lớn của ngân hàng do nhà nước kiểm soát
được chuyển vào các công ty nhà nước trong các lĩnh vực
này, và những công ty ấy, dù đã tái tổ chức như những tập
đoàn độc quyền, nhưng vẫn giữ một nền văn hóa doanh
nghiệp, biên chế cồng kềnh gợi tương tự ngành công nghiệp
nặng của Liên Xô.

Các công ty quốc doanh này mở rộng nhanh chóng, sau đó đã trở
nên quá mức và bị giáng đòn của cuộc khủng hoảng tài
chính toàn cầu 2007-09. Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy
Vinashin yêu cầu được cứu hộ trong tháng 7 năm 2010. Hai năm
sau, công ty vận chuyển và khai thác cảng nhà nước khổng lồ,
Vinalines, đã gục ngã dưới một núi nợ tương tự.

Hai tập đoàn này là chỉ là những gì nổi bật. Hầu hết các
doanh nghiệp nhà nước từng được chính phủ khuyến khích
bằng các tài trợ, đặc biệt là trong năm 2009, đều chìm
ngập nợ từ các ngân hàng, cả tư nhân và nhà nước,. Hà
Nội đã tìm cách tránh một cuộc suy thoái bằng cách mở rộng
tín dụng. Hậu quả là một cơn lạm phát luẩn quẩn vốn chỉ
gần đây mới kiểm soát được Trong khi đó, hiện nay nợ xấu
trong sổ sách của khu vực ngân hàng ước tính không chính
thức là 10% tổng số nợ.

Các nạn nhân, không phải chỉ các ngân hàng mà cả những
cộng tác viên của họ, khi sự việc trở nên đặc biệt rõ
ràng trong cuộc sự bắt giữ chấn động vào ngày 18 tháng 8.
Nguyễn Đức Kiên, một nhà tài phiệt ngân hàng và tài chính
được biết đến như một người thân tín của thủ tướng.
Mặc dù các cáo buộc chính thức vẫn chưa có, Kiên được cho
là đã tham gia vào các giao dịch bất hợp pháp."

Cảm giác chung trong lĩnh vực tài chính là Kiên hầu như không
phải là trường hợp độc nhất, thực ra, các loại giao dịch
có đòn bẩy rất cao mà Kiên thích xử dụng được cho là phổ
biến trong thị trưòng tài chính mỏng vốn, cài thế và mờ
đục đáng kể của Việt Nam. "Hành vi sai trái là .. một đặc
tính tổng quát của các tổ chức tài chính lớn và nhỏ [của
Việt Nam]", Jonathan Pincus cho biết. Pincus đặc biệt hiểu
được điều này - ông và các đồng nghiệp của mình tại
chương trình Kennedy Việt Nam của trường Harvard đã cố vấn
cho chính phủ của ông Dũng trong nhiều năm qua. Lời khuyên của
họ từng được lắng nghe một cách lịch sự và sau đó bị
bỏ ngoài tai.

Một vướng mắc khác có lẽ đang được thắt chặt xung quanh
thủ tướng là quyết định của Bộ Chính trị, được công
bố vào tháng Sáu, chuyển giao trách nhiệm chống tham nhũng từ
chính phủ vào tay của đảng. Sự việc này phù hợp nhịp
nhàng với một chiến dịch chỉ trích và tự phê bình trong
nội bộ đảng đã được đưa ra vào tháng Hai để xác định
và loại bỏ các đảng viên có biểu hiện "tư tưởng chính
trị, đạo đức và lối sống suy thoái."

Một mảnh chứng cứ bất ngờ cuối cùng được mang lại bởi
sự gia tăng đáng chú ý của một blog trực tuyến tự gọi
mình là Quanlambao và tuyên bố rằng nhiệm vụ của họ là để
"quét sạch tham nhũng bè phái độc quyền ra khỏi đời sống
kinh tế và chính trị của quốc gia." Không ai biết các tác
giả của trang blog này là ai, giai điệu của họ là lớn tiếng
theo chủ nghĩa dân túy, và cổ phiếu làm ăn của họ là đét
vào mông Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng và các cộng
sự thân cận của ông - đặc biệt là tướng công an đã nghỉ
hưu Nguyễn Văn Hưởng, được trang blog này xác định là tác
nhân chính cho các thủ đoạn bẩn thỉu của ông Dũng.

Trang blog Quanlambao xuất hiện lần đầu tiên vào đầu tháng
sáu. Đến giữa tháng Bảy, nó đã được báo cáo có 10.000
"khách mới" hàng ngày. Đó là trang blog đầu tiên đã đưa ra
tin tức bắt giữ nhà ngân hàng Nguyễn Đức Kiên, mười hai
tiếng đồng hồ trước khi Công an nhà nước thực hiện thông
báo của riêng mình. Trong 10 ngày sau đó, số truy cập hàng ngày
trên Quanlambao đạt đến gần một triệu người, một mức
độ chưa từng có trong thế giới blog của Việt Nam.

Chắc chắn, sự xuất hiện của blog này là đáng chú ý và sự
thất bại rõ ràng của cơ quan chịu trách nhiệm phải có biện
pháp chống trả với những điều như vậy đã thúc đẩy suy
đoán rằng những người đứng sau nó là kẻ thù nội bộ trong
đảng của Dũng hay các dịch vụ tình báo Trung Quốc, hoặc có
lẽ là cả hai.

Những gì có thể xảy ra sau đó nếu những hiện tượng đa
dạng này thực sự báo trước một nỗ lực để loại bỏ
Nguyễn Tấn Dũng khỏi chức vụ Thủ tướng?

Để lật đổ Dũng, những người chỉ trích ông sẽ phải tập
hợp được một thành phần đa số của 14 thành viên Bộ Chính
trị, vốn sẽ phải lần lượt được xác nhận bằng một
cuộc bỏ phiếu của trung ương đảng, một nhóm đại diện
rộng rãi với 175 người. Đây sẽ là một sự kiện chấn
động - sự thay đổi quyền lực thường xảy ra trong quá trình
của đại hội đảng được tổ chức mỗi năm năm. Tất cả
cũng không chắc chắn rằng những người chỉ trích Dũng có
thể thắng trong một cuộc so găng. Nhiều người trong giới
quyền thế mắc nợ vị trí của họ với sự bảo trợ của
thủ tướng và các đồng minh của ông.

Trong kịch bản này, phe đối lập của ông Dũng sẽ mô tả
mình là những nhà cải cách nhất quyết kiềm chế tham nhũng
và lợi dụng quyền thế. Niềm tin phổ biến của họ sẽ có
vẻ rằng sự "bất ổn" sẽ đến nếu đảng và chính phủ
không khôi phục được niềm tin của công dân bình thường vào
sự tử tế cần thiết của chế độ, trong khả năng giải
quyết những thách thức kinh tế và phân phối công bằng các
kết quả tăng trưởng.

Đối với các nhà lãnh đạo đảng, sự bất ổn là lời
nguyền của họ - đó chính là những chống đối chính trị
được tổ chức ngoài tầm kiểm soát của chế độ và chống
lại đảng. Mặc dù người Việt Nam đã theo dõi những phát
triển ở Miến Điện với sự thích thú gần như ngạc nhiên,
việc ông Dũng bị lật đổ sẽ không tiên đoán được một
sự nới lỏng kiểm soát về chính trị. Ngược lại có nhiều
khả năng cả Sang và Trọng, vốn được coi là bảo thủ, là
những nhà lãnh đạo nhìn khái niệm "cởi mở" chính trị như
một âm mưu do phương Tây tài trợ để lật đổ sự lãnh
đạo của Đảng Cộng sản.

Nguồn: <a
href="http://www.asiasentinel.com/index.php?option=com_content&task=view&id=4799&Itemid=188%3Cbr%20/%3E">Asia
Sentinel</a>

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/14245), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!