Thùy Linh - Một phía

Nhân chuyện Đan Mạch dừng viện trợ 3/4 dự án đang thực
hiện ở Việt Nam, lại nhân nghe quan chức lên tiếng, tự nhiên
ấm ức cái câu "chỉ nghe một phía"…Thử kể sơ sơ mấy
chuỵên nho nhỏ:

- Đan Mạch dừng viện trợ 3 dự án đang thực hiện ở Việt
Nam vì qua kiểm toán độc lập đã phát hiện có dấu hiệu
bất thường trong số tiền bạn viện trợ, lên đến hơn
500.000$. Việc này liên quan đến quan hệ ngoại giao giữa hai
nước nên Đan Mạch, một nước có chỉ số minh bạch nhất
thế giới, không thể nói những gì họ không chắc chắn. Bộ
trưởng Bộ ngoại giao Phạm Bình Minh lên tiếng rằng, đó mới
là điều tra ở phía bạn, cần thời gian kiểm chứng ở phía
Việt Nam. Nhớ lại vụ in tiền polymer, vụ hối lộ quan chức
của các tổ chức nước ngoài, PIC…chỉ có phía nước ngoài
điều tra, phía VN giờ vẫn chưa có kết luận và chắc không
bao giờ kết luận nên nhân dân chỉ vẫn thường được nghe
một phía… "địch"?

- "Báo cáo thường niên về tình hình nhân quyền thế giới"
có phần nói về nhân quyền ở VN. Bộ Ngoại giao lên tiếng:
"Đó là những nhận định thiếu khách quan dựa trên những
thông tin sai lệch về tình hình thực thi quyền con người ở
Việt Nam". Và theo VN thì đây là những nhận định thiếu
khách quan, mang quan điểm và các nhìn nhận đã lỗi thời… Và
các nước phản đối bản báo cáo này có Cu Ba, Trung Quốc. Và
một phía thì luôn cực lực phản đối, phía kia cứ ra báo cáo
thường niên đều đều…Nhân dân muốn nghe "địch" nói
thiếu khách quan chỗ nào, lỗi thời ra sao để khỏi nghe một
phía?

- Việc cưỡng chế đất lâu nay đều nhân danh pháp luật và
chủ trương của nhà nước. Chính quyền và các nhà đầu tư
đều nói về tương lai tốt đẹp của việc đầu tư hạ tầng
này. Đô thị hoá, công nghiệp hoá là bước đi tất yếu…Đó
là tuyên bố của một phía. Nông dân và nhiều người thì
khẳng định, họ bị bần cùng hoá vì mất đất. Phía nhân
dân muốn nghe một chính sách bảo trợ của nhà nước cho
người dân bị mất đất như thế nào, chứ không thể sống
chỉ bằng cái nhìn lạc quan về phía tương lai của công
nghiệp hoá? Một phía giàu lên trông thấy, phía bên kia bần
cùng đi rõ rệt. Tại sao phần lớn nhân dân luôn đứng về
một phía: người nông dân mất đất. Chính quyền có bao giờ
tự hỏi việc này không? Vô lẽ nhân dân đều mù quáng chỉ
nghe một phía?

- Những người dân cầm đầu đi đấu tranh, khiếu kiện
thường bị rơi vào cảnh tù tội vì phía chính quyền kết
tội "những phần tử quá khích gây mất trật tự an ninh".
Phía nào gây mất trật tự, an ninh? Sự làm giàu quá khích và
sự quá khích của kẻ bần cùng, ai đáng thương, ai đáng
được cảm thông hơn? Vừa mất đất, vừa bị kết án làm
mất trật tự thì chính quyền đẩy nhân dân về phía nào?

- Mấy ông thương binh đến Viện Hán-Nôm gây sự thì chả
thấy phía báo chí của chính quyền lên tiếng. Khi cụ bà 82
tuổi Lê Hiền Đức đến Sở TTTT thì bị hai tờ báo phê phán
là gây rối. Nhất bên trọng, nhất bên khinh thế thì dân biết
nghe phía nào?

...

Còn nhiều chuyện "một phía" nhờ bạn bè kể giùm?

Nếu chính quyền cứ xác lập "một phía" tốt đẹp cho mình
và đẩy nhân dân về phía "gây mất an ninh, trật tự",
đẩy bạn bè về phía có "ý đồ xấu, thù địch" thì hệ
quả mất an ninh, trật tự, mất bạn bè, mất sự giúp đỡ
sẽ là hiện thực.

Nhân dân chán nghe một phía rồi. Rất muốn nghe không chỉ hai
phía mà nhiều phía. Chân lý không dễ tìm nhưng không vì thế
con người đành phải thỏa hiệp với sự lươn lẹo, dối trá.

Hãy mở ra nhiều phía để lựa chọn con đường tới tương lai
cho đất nước. Có hy vọng được chăng?

____________________________


<h2>'Có hiểu lầm khiến Đan Mạch ngừng cấp ODA'</h2>

Cả 4 đơn vị quản lý dự án đều khẳng định "không có
tham nhũng, thất thoát" khi sử dụng vốn ưu đãi của Chính
phủ Đan Mạch, mà có thể kiểm toán quốc tế chưa hiểu quy
trình và thực tế dự án tại Việt Nam.

<div class="special_quote"><strong>Tin liên quan:</strong>

<ul>
<li><a
href="http://vnexpress.net/gl/kinh-doanh/2012/06/viet-nam-kiem-tra-3-du-an-bi-dan-mach-dung-oda/">Việt
Nam kiểm tra vụ Đan Mạch ngừng viện trợ</a></li>
<li><a
href="http://vnexpress.net/gl/kinh-doanh/2012/06/nhung-dau-hieu-sai-pham-tai-3-du-an-dan-mach-ngung-cap-oda/">Những
nghi vấn tại 3 dự án bị ngừng ODA</a></li>
</ul></div>

Phó giáo sư Nguyễn Ngọc Lâm (Viện Hải dương học - Nha Trang)
biết tin 3 dự án nghiên cứu biến đổi khí hậu bị ngừng
cấp ODA từ hôm 29/5, hai ngày trước khi Đại sứ quán Đan
Mạch tại Việt Nam công bố về vụ việc. Vừa trở về từ
chuyến công tác Malaysia, Phó giáo sư tâm sự ông rất buồn và
thất vọng.

"Bản thân tôi tự tin là mình không làm điều gì sai trái",
ông Lâm trần tình trong thư gửi VnExpress.net.

<center><img src="http://vnexpress.net/Files/Subject/3b/bd/7b/9e/du-an-0.jpg"
/></center>
<center><em>Phó Giáo sư Nguyễn Ngọc Lâm cho rằng kiểm toán đã
"hiểu lầm" nhiều chi tiết tại dự án P2-08-VIE -"Biến đổi
khí hậu và các hệ sinh thái vùng cửa sông Việt Nam". Ảnh:
DĐDN</em></center>

Ông Lâm là điều phối viên <a
href="http://vnexpress.net/gl/kinh-doanh/2012/06/nhung-dau-hieu-sai-pham-tai-3-du-an-dan-mach-ngung-cap-oda/page_3.asp">dự
án P2-08-VIE</a> - Biến đổi khí hậu và các hệ sinh thái vùng
cửa sông Việt Nam, dự án bị kiểm toán cho là chi sai 1,3 tỷ
đồng với 5 nghi vấn về chi trả bảo hiểm, thuê tư vấn, mua
thiết bị, chi phí quản lý và đặc biệt là chuyện học bổng
của chính con gái ông Lâm. Chuyên gia này cho biết ông và các
đồng sự muốn giải trình về cả 5 vấn đề này.

Vị phó giáo sư này cho biết tiền lương cho cán bộ dự án
được trả vào tài khoản. Các cá nhân sau đó nộp lại tiền
bảo hiểm cho viện, rồi viện lại chuyển lại số tiền này
cho bảo hiểm qua kho bạc. Chính quy trình này đã khiến kiểm
toán hiểu lầm và cho rằng ban điều hành đã thu 2 lần bảo
hiểm. "Chúng tôi đã kiểm tra toàn bộ hệ thống tài chính
của Viện. Kế toán trưởng cũng đã cam kết không có vấn
đề khuất tất xảy ra trong quá trình này", ông Lâm cho biết.

Về việc mua sắm thiết bị, vị phó giáo sư cho biết các hợp
đồng đều được thực hiện đúng theo quy trình chuẩn của
Việt Nam, với mục đích sử dụng rõ ràng (trong đó có cả
các máy tính cho cán bộ đi học). Cùng với đó, việc thuê cán
bộ tư vấn trong dự án (theo cách hiểu của Việt Nam là các
hợp đồng thuê khoán chuyên môn hoặc hợp đồng khoa học -
công nghệ) cũng được thực hiện theo pháp luật. Riêng chuyện
"khai khống" chi phí quản lý, ông Lâm khẳng định là lỗi
dịch thuật bởi trong văn bản của kiểm toán, từ này được
diễn đạt là "overpaid" (vượt chi). "Hiện chúng tôi đang
rà soát các khoản chi này nhưng số vượt chi, nếu có cũng
không lớn như số liệu của kiểm toán".

Về chuyện "nhạy cảm" là học bổng dành cho con gái mình
(cũng là cựu cán bộ của Viện Hải dương học), ông Lâm
khẳng định mình không phải là người phê duyệt. "Lãnh
đạo viện chỉ cấp quyết định cử đi học sau khi kinh phí
và nội dung sử dụng kinh phí được phê duyệt bởi phía đối
tác Đan Mạch", ông cho biết.

Riêng chuyện con gái ông không trở lại làm việc tại viện sau
khi về nước, theo vị Phó giáo sư là vì lý do gia đình và
hoàn toàn hợp lý. Tuy vậy, hiện cô vẫn cùng các thành viên
khác của dự án hoàn thành phần việc dang dở mà không nhận
thù lao.

"Không có sự tham nhũng hay thất thoát" cũng là khẳng định
của một lãnh đạo Viện Địa lý, nơi quản lý dự án
P1-08-VIE - Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến
điều kiện tự nhiên, môi trường và phát triển kinh tế - xã
hội miền Trung. Đây là dự án có số tiền nghi chi sai lớn
nhất, 5,4 tỷ đồng. Ông này cho biết không tán thành đối
với một số thông tin mà kiểm toán đưa ra (chủ yếu về chi
lương, thù lao, học bổng... không rõ ràng, mua xe nhưng ít sử
dụng) và sẽ có buổi làm việc với Bộ Khoa học & Công nghệ,
Tổ kiểm toán và Sứ quán Đan Mạch giữa tuần này đề làm
rõ vấn đề.

Tuy không bị dừng cấp vốn do số tiền nghi sai phạm (gần 300
triệu đồng) không đáng kể so với toàn bộ quy mô nhưng theo
đại diện đơn vị điều phối dự án 09-P01-VIE - Cải thiện
giống lúa thích nghi với điều kiện ngập mặn để đối với
tình trạng nước biển dâng cho các vùng đồng bằng ven biển
Việt Nam, cũng tỏ ra không đồng tình với kết luận của
kiểm toán.

Với khoản chênh gần 157 triệu đồng do mua xe ôtô, đại diện
này cho biết, tại thời điểm đó, phí trước bạ đã tăng
từ 6% lên 12%. Thêm đó, tỷ giá đôla năm 2009 là 17.000 đồng,
sang đến năm 2010 là 19.500 đồng. "Xe mua bằng USD, kiểm toán
phía Đan Mạch lại so sánh với mức giá trong một dự án khác
nên có những hiểu nhầm", ông nói.

Vị này cho biết thêm, kiểm toán Đan Mạch thắc mắc về
trường hợp một kế toán được tham dự hội thảo tại Áo
khiến số tiền thực hiện dự án chênh lệch. Theo ông, kế
toán có quyền và trách nhiệm theo dõi xuyên suốt dự án nên
việc tham dự trên là không sai. Thêm vào đó, khoản tiền chênh
lên chỉ là 60 triệu đồng, không phải 115 triệu đồng như
kiểm toán công bố.

Trước đó, theo trao đổi của đại diện cơ quan quản lý dự
án 09-P03-VIE - Tác động của biến đổi khí hậu đến biến
đổi sử dụng đất và sinh kế cộng đồng ở đồng bằng
sông Hồng với Tuổi trẻ, nhiều điểm khác biệt trong tính
toán của 2 bên cũng đã được chỉ ra. "Chúng tôi đã hoàn
thành xong báo cáo giải trình. Trong phiên đối chất giữa tuần
tới, chúng tôi muốn nhấn mạnh những điểm này". Ngoài ra,
đại diện này cũng cho biết dự án sẽ tiếp tục được hoàn
thành cho dù phía đối tác có tiếp tục cấp vốn hay không.

Trao đổi với báo chí bên hành lang Quốc hội sáng 4/6, Bộ
trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh cho biết Chính phủ đang tích
cực theo dõi và tìm hiểu vụ việc, với tinh thần sẽ xử lý
nghiêm nếu phát hiện sai phạm. Ông Minh cũng cho biết bên cạnh
con đường ngoại giao, đại diện của Bộ Khoa học & Công
nghệ cũng đã có cuộc tiếp xúc với Sứ quán Đan Mạch để
yêu cầu cung cấp thông tin chi tiết hơn.

Trao đổi với VnExpress.net sáng 4/6, một lãnh đạo của Bộ Khoa
học & Công nghệ cũng xác nhận thông tin này. "Bộ Khoa học &
Công nghệ đã trao đổi với Đại sứ quán Đan Mạch. Hai bên
đã thống nhất là sẽ làm rõ tất cả các vấn đề mà phía
Đan Mạch nêu ra và công khai với công luận", lãnh đạo này
cho biết.

Theo kế hoạch, ngày 6/6 tới, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt
Nam cùng các cơ quan liên quan sẽ họp bàn với Đại sứ quán
Đan Mạch và đơn vị kiểm toán để làm rõ những vấn đề
mà kiểm toán nêu ra.

Đại sứ quán Đan Mạch công bố quyết định ngừng 3 dự án
nghiên cứu biến đổi khí hậu tại Việt Nam hôm 1/6, sau khi cơ
quan kiểm toán quốc tế phát hiện nhiều nghi vấn về sử
dụng vốn viện trợ không đúng mục đích. Kết quả kiểm
toán này được các cơ quan của Việt Nam cho rằng chưa có sự
tham vấn giữa các bên trước khi công khai.

Tổng vốn viện trợ cho 4 dự án thuộc diện kiểm toán là 19,9
triệu kroner Đan Mạch, tương đương 69 tỷ đồng (ước tính
theo tỷ giá hạch toán tháng 6 do Bộ Tài chính mới công bố, 1
kroner Đan Mạch tương đương 3.494 đồng). Trong đó, số tiền
rót cho các đối tác phía Việt Nam thực hiện là 14,12 triệu
kroner (tương đương 49,1 tỷ đồng) và phần nghi chi sai hoàn
toàn thuộc về phía đối tác Việt Nam, chiếm hơn 23% vốn rót
xuống, tức 3,3 triệu kroner (tương đương 11,4 tỷ đồng).

Đan Mạch là nhà tài trợ song phương thứ hai công bố tạm
ngừng viện trợ ưu đãi cho các dự án Việt Nam trong vòng 3
năm rưỡi trở lại đây. Cuối năm 2008, ngay trước thềm Hội
nghị nhóm tư vấn các nhà tài trợ (CG), Nhật Bản cũng đưa ra
quyết định tương tự vì nghi án Công ty Tư vấn quốc tế
Thái Bình Dương (PCI) hối lộ để tham gia vào dự án Đại lộ
Đông Tây (TP HCM). 4 tháng sau, Việt Nam và Nhật Bản ký thỏa
thuận nối lại ODA.

Nhóm phóng viên

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12850), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!