Dân Luận: Iris Vinh Hayes - Thời cơ một cuộc cách mạng

Nhân đọc bài <a href="http://danluan.org/node/12791">"Việt Nam Nhất
Định Có Cách Mạng Sớm Nếu..."</a> của tác giả Nguyễn Ngọc
Già, và vì tin rằng đây là một chủ để quan trọng, nên xin
được phép gởi đến quý vị một bài viết trước đây.

Theo các nhà khoa học xã hội đã từng nghiên cứu các cuộc
cách mạng trên thế giới quần chúng có đông đảo xuống
đường làm thành một biển người đối kháng với bộ máy
cầm quyền độc tài hay không sẽ tùy thuộc vào một yếu tố
duy nhất: cảm nhận của quần chúng về khả năng thành công
của một cuộc cách mạng. Cảm nhận đó của quần chúng lại
tùy thuộc vào ảnh hưởng của những xung động lực đến từ
3 tác nhân: nhà cầm quyền, lực lượng đối kháng, và quần
chúng.

Về phía nhà cầm quyền độc tài chuyên chế thì lúc nào họ
cũng (a) tỏ rõ thái độ không bao giờ tự động rời
bỏ hoặc chuyển giao quyền lực; (b) sẵn sàng sử dụng
bộ máy cầm quyền để đè bẹp các thế lực đối kháng;
(c) ngăn chận thông tin đến từ phía đối kháng;
(d) ép nhẹm những thông tin bất lợi cho bộ máy cầm
quyền; (e) tuyên truyền ồ ạt với thông tin một chiều
để thuyết phục quần chúng rằng nhà cầm quyền đất nước
rất được quần chúng tín nhiệm, rất có chính nghĩa và rất
vững chắc; (f) tung hỏa mù bằng cách đưa ra những sự
kiện/vấn đề nóng nhằm làm cho quần chúng và những người
đối kháng với bộ máy cầm quyền bị lạc đường, mất
định hướng, phân tán lực lượng, hoài nghi lẫn nhau, bị
cuốn hút vào những hứa hẹn hay mục tiêu nhảm nhí, có ảo
tưởng rằng bộ máy cầm quyền sẽ tự sửa sai và làm tốt
hơn; (g) dựng lên một kẻ ngoại thù để khơi dậy
lòng yêu nước, để răn đe là sẽ bị mất nước nếu không
hợp tác với nhà cầm quyền, hoặc để trấn áp với lý do vì
an ninh quốc gia.

Ở một mặt khác thì nhà cầm quyền độc tài lại rất bất
an: (a) vì biết rằng đại đa số quần chúng sẽ không
bao giờ công khai ý nghĩ chống đối của mình để cho nhà cầm
quyền biết, bộ máy cầm quyền càng độc tài chuyên chế thì
dân càng giỏi che dấu, cho nên khó biết dân thực sự đang
nghĩ gì và sẽ làm gì nếu có cơ hội; (b) vì không
biết quần chúng tin ai hơn, tin vào tiếng nói của nhà cầm
quyền hay tin vào tiếng nói của thành phần đối kháng;
(c) vì không biết giữa "tâm trạng của quần
chúng" với "suy đoán của nhà cầm quyền về tâm
trạng của quần chúng" có khoảng cách bao xa và khoảng
cách đó có đủ để kích nổ một cuộc cách mạng hay không;
(d) vì nếu có cuộc cách mạng nổ ra không biết là bộ
máy cầm quyền có chịu nổi áp lực và có khả năng sống còn
hay không; và (e) vì khi đã có một cuộc cách mạng nổ
ra thì nhà cầm quyền sẽ có hai sự chọn lựa là (e1)
nhường nhịn và đáp ứng phần nào yêu sách của quần chúng
hoặc là (e2) thẳng tay đánh dẹp nhưng, khổ nạn là,
cả hai sự chọn lựa đều có khả năng làm cho quần chúng
quyết tâm hơn trong việc giải thể chế độ độc tài.

Về phía đối kháng với nhà cầm quyền thì họ (a)
chủ tâm thu thập thông tin, nhất là thông tin mật từ phía
nội bộ nhà cầm quyền, nên có nhiều thông tin hơn quần
chúng; (b) biết rõ về bản chất, thực chất, và những
vấn nạn của bộ máy cầm quyền hơn là quần chúng;
(c) cố gắng thuyết phục quần chúng rằng một cuộc
cách mạng đổi mới đất nước là cần thiết; (d) cố
gắng thuyết phục quần chúng rằng một cuộc cách mạng đổi
mới sẽ có nhiều cơ hội thành công; và (e) kêu gọi
quần chúng hành động. Những người đối kháng chỉ ra mặt
khi (1) tin rằng quần chúng sẽ nghe theo và (2) tin
rằng có thể giật sập được bộ máy cầm quyền.

Khả năng quần chúng có nghe theo lời kêu gọi hay không tùy
thuộc vào uy tín của lực lượng đối kháng. Ở trong môi
trường dễ xuống đường thì lời kêu gọi của lực lượng
đối kháng khó thuyết phục quần chúng rằng nhà cầm quyền
đang yếu thế. Tuy nhiên, môi trường như vậy sẽ dễ khuyến
khích lực lượng đối kháng xuống đường hơn vì ít nguy
hiểm hơn. Ngược lại ở trong môi trường càng khó xuống
đường chừng nào thì lời kêu gọi của lực lượng đối
kháng càng có uy tín đối với quần chúng. Khả năng trừng
trị của nhà cầm quyền càng mạnh chừng nào thì sự kêu gọi
của lực lượng đối kháng càng có uy tín chừng ấy đối
với quần chúng, vì quần chúng tin rằng đó là dấu hiệu cho
thấy nhà cầm quyền đã suy yếu rồi nên những nhà đối
kháng mới dám ra mặt. Dấu hiệu "nhà cầm quyền đã suy
yếu" khuyến khích sự tham dự của quần chúng

Thông thường thì thành phần đối kháng với nhà cầm quyền
sẽ "trốn kín" cho đến khi họ thấy có cơ hội
thành công mới ra mặt đối kháng và kêu gọi quần chúng
xuống đường làm một cuộc cách mạng đổi mới. Đặc biệt
là những người đối kháng nằm bên trong hệ thống cầm
quyền, những người một thời đã từng là công thần cao cấp
của chế độ. Họ có rất nhiều thông tin về sự rạn nứt
bên trong và thấy rõ cái bệ rạc của hệ thống cầm quyền.
Sự đánh giá của họ về tình hình sẽ chính xác hơn là
những người quan sát từ bên ngoài. Theo đó, ước tính của
họ về thời điểm hành động cũng đáng tin cậy hơn. Vì
thành phần đối kháng với nhà cầm quyền độc tài luôn bị
đe dọa bởi hiểm họa ở cấp độ cao nhất cho nên họ phải
"trốn kín" là điều đương nhiên. Nhưng một khi họ
đã dám ra mặt chống đối nhà cầm quyền thì quần chúng có
thể nhận ra là thời cơ đã tới và rất có thể sẽ đáp
ứng lời kêu gọi xuống đường làm một cuộc cách mạng
đổi mới đất nước.

Về phía quần chúng, họ tiếp cận thông tin từ cả hai phía,
phía nhà cầm quyền và phía đối kháng, rồi dùng thông tin đó
để ước đoán tình hình và làm quyết định. Thông tin từ
phía đối kháng thì cố gắng thuyết phục quần chúng đứng
lên chống nhà cầm quyền còn phía nhà cầm quyền thì làm
ngược lại. Dưới một bộ máy cai trị độc tài, quần chúng
ít được tiếp cận với thông tin trung thực và càng khó tiếp
cận với thông tin đối kháng. Do đó, kết quả là đại đa
số quần chúng sẽ có khuynh hướng thờ ơ.

Nếu như phía đối kháng có giỏi đưa thông tin đến quần
chúng, nếu như quần chúng có thể liên tục tiếp cận thông
tin đối kháng, và nếu như thông tin đối kháng thuyết phục
được quần chúng rằng một cuộc cách mạng đổi mới là
cần thiết...thì quần chúng sẽ ấp ủ giấc mơ đổi mới và
giữ kín trong lòng chờ cơ hội. Nhưng quần chúng sẽ không
hành động nếu như họ không nhìn thấy khả năng thành công.
Họ phải nhìn thấy dấu hiệu "nội bộ nhà cầm quyền
đang bị rạn nứt, rớt vào khủng hoảng, sắp bị sụp
đổ." Họ phải nhìn thấy "chính quyền đã suy
yếu." Họ phải nhìn thấy "có một lực lượng
đối kháng có thực lực" đang đứng sau lưng quần chúng
vận động lật đổ nhà cầm quyền. Quần chúng có được
những cái "thấy" như vậy thì mới hy vọng họ
chịu xuống đường, mới dám biến giấc mơ đổi mới đã ấp
ủ và giữ kín trong lòng thành hành động cụ thể.

Sự thật là: quần chúng không biết được sức mạnh thực
sự của nhà cầm quyền, vì thông tin này chỉ đến từ biến
cố thật. Hay nói một cách khác là, quần chúng chỉ thực sự
biết nhà cầm quyền có sức mạnh tới đâu sau khi đã có một
cách mạng nổ ra. Sự thật là: nhà cầm quyền độc tài cũng
không biết được sức mạnh thực sự của quần chúng, vì
thông tin chỉ đến từ biến cố thật. Hay nói một cách khác
là nhà cầm quyền thực sự biết quần chúng có đủ sức
mạnh để giải thể đổ chế độ độc tài hay không chỉ sau
khi đã có một cách mạng nổ ra. Biến cố thật là cái giá
rất cao, cho cả hai phía, để có được thông tin này. Vắng
mặt "biến cố thật" để sự thật tự phơi bày
thì chỉ còn lại "sự thật theo cảm nhận" tác
động lên cán cân chính trị. Cán cân nghiêng về phía nhà cầm
quyền độc tài hay nghiêng về phía lực lượng đối kháng sẽ
tùy thuộc vào sự cảm nhận của quần chúng. Do đó, tận
dụng thông tin để gây ấn tượng "như thật" là
một cuộc chiến tiền biến cố. Muốn quần chúng xuống
đường, phía đối kháng phải thắng trận chiến thông tin
tiền biến cố, phải tạo ấn tượng "như thật."

Một cuộc cách mạng chỉ có thể xảy ra khi có đủ hai điều
kiện: (1) quần chúng phải tin là cần phải có một
cuộc cách mạng đổi mới và đáng để tham gia và (2)
phải có một lực lượng đối kháng đứng ra điều hợp, thúc
đẩy và hướng dẫn cuộc cách mạng. Không có niềm tin vào
một cuộc cách mạng đổi mới và không có một lực lượng
đối kháng làm dung môi cho một cuộc cách mạng thì quần chúng
khó có thể tự phát thành biển người đối kháng.

Những cuộc cách mạng mới đây được báo chí nhận xét là
những cuộc cách mạng tự phát và không có lãnh tụ. Cụm chữ
"một cuộc cách mạng tự phát" không đồng nghĩa
với "không có một lực lượng đối kháng làm dung môi cho
cuộc cách mạng" và "cuộc cách mạng không lãnh
tụ" không đồng nghĩa với "không có một lực
lượng đối kháng đứng trong bóng tối hay đứng sau lưng quần
chúng để vạch kế hoạch và điều hợp chương trình hành
động." Điều này có nghĩa là, nói thế nào thì nói
nhưng trên thực tế thì vai trò của một lực lượng đối
kháng trong tiến trình dẫn đến một cuộc cách mạng khẳng
định là không thể thiếu.

Nhìn vào tình hình của Việt Nam, người ta có thể hiểu
được tại sao đại đa số quần chúng tỏ vẽ thờ ơ trước
thời cuộc. Dân chúng Việt Nam không hèn nhát cũng không thiếu
tinh thần trách nhiệm như một số người đã nhận xét. Nó
chỉ đúng với những gì quan sát được trên bề mặt. Nhà
cầm quyền độc tài "khoái" cách nhìn này vì họ
muốn mọi người tin là như vậy để tự từ bỏ hy vọng sẽ
có một cuộc cách mạng đổi mới đất nước. Thật ra, sự
thờ ơ của quần chúng trong một đất nước đang nằm dưới
sự khống chế của một bộ máy độc tài toàn trị cho người
ta thấy được hai vấn đề cực kỳ quan trọng, có thể nói
đó là hai điều kiện đang làm "đông lạnh" sức
mạnh của quần chúng. Đó là (1) đại đa số quần
chúng chưa tiếp cận được hoặc chưa tiếp cận đủ thông tin
từ phía đối đối kháng, do đó, chưa cảm nhận được sự
cần thiết của một cuộc cách mạng đổi mới đất nước;
hoặc/và (2) đại đa số quần chúng chưa thấy những
dấu hiệu và do đó chưa cảm nhận được khả năng thành công
của một cuộc cách mạng.

Điều kiện thứ nhất tuy là đang làm đông lạnh quần chúng
nhưng, sau khi đã nhìn thấy, thì chính nó lại là một cơ hội
lớn để cho lực lượng đối kháng hoạch định một chiến
sách khác tích cực hơn để "làm tan đông lạnh"
thúc đẩy một cuộc cách mạng đổi mới đất nước. Chiến
sách đó có thể là tạo điều kiện để quần chúng tiếp
cận thông tin đối kháng một cách sâu rộng hơn và liên tục
bằng cách tích cực ĐẨY thông tin đến tay quần chúng thay vì
chờ quần chúng tự KÉO thông tin một cách nhỏ giọt từ
những nguồn không được tự do tiếp cận như tình trạng
hiện tại.

Chỉ trông cậy vào những cơ quan truyền thông để thực hiện
chiến sách này thì chưa đủ. Muốn làm được công việc này
cần có sự sáng tạo, có phương án tốt và có sự tham gia
đông đảo của cá nhân. Và cá nhân không phải chỉ đơn
thuần là tham gia truyền tải thông tin mà là tham gia vào cuộc
chiến thông tin để giải phóng đất nước khỏi ách độc tài
toàn trị. Mỗi một cá nhân đủ sức để biến một hạch
nhân thành lực lượng lớn. Một que diêm không cho đủ lửa
nhưng hàng triệu que diêm có thể làm tan cả Bắc Băng Dương.
Phải thắng "cuộc chiến thông tin tiền biến cố"
thì lực lượng đối kháng mới có hy vọng động viên được
quần chúng xuống đường làm một cuộc cách mạng đổi mới
đất nước.

Một chiến sách tích cực hơn cho một cuộc chiến thông tin
tiền biến cố thôi cũng chưa đủ. Cần phải có một lực
lượng đối kháng có thực lực. Không có một lực lượng
đối kháng đủ thực lực đứng ra vận động, quần chúng khó
có thể cảm nhận được khả năng thành công của một cuộc
cách mạng. Hai học giả Jack A. Goldstone và John Hazel cũng đồng
ý về điểm này. Hai ông nói, trong bài viết Understanding the
Revolutions of 2011, một cuộc cách mạng có thể thành công cần
phải hội đủ một số yếu tố. Thứ nhất, quần
chúng phải nhìn thấy chính quyền là một đại họa cho tương
lai của đất nước. Thứ hai, công thần cao cấp của
chế độ, đặc biệt là trong quân đội, đang bất mãn hoặc
không còn muốn chống đỡ cho chế độ nữa. Thứ ba,
một đám đông quần chúng kết hợp diện rộng (tham dự của
mọi giai tầng, mọi tôn giáo, mọi sắc tộc) phải được
"ai đó" động viên để xuống đường đối kháng
với chính quyền. Và, sau cùng là những quyền lực quốc tế
sẽ không nhúng tay trợ giúp cho nhà cầm quyền độc tài (nếu
được họ đứng ra bênh vực quần chúng thì càng tốt).

Với hiện tình của đất nước, thành lập một liên minh tôn
giáo và một công đoàn lao động đại diện cho công nhân có
lẽ là con đường nhanh nhất để có được "ai đó"
đứng ra vận động quần chúng. Một liên minh tôn giáo và một
công đoàn lao động cũng sẽ cho lợi thế và cơ hội nhiều
nhất trong vai trò là lực lượng đối kháng để quần chúng
cảm nhận được khả năng thành công của một cuộc cách
mạng đấu tranh bất bạo động. Một công đoàn lao động cần
có sự tham gia của các luật sư và chuyên gia am tường về
nhân sự và luật lao động, đang làm việc trong quốc nội và
tại hải ngoại, để hướng dẫn công nhân đấu tranh. Một
liên minh tôn giáo đã từng được hình thành trong quá khứ
đấu tranh của đất nước. Hình thành một liên minh tôn giáo
cho nhu cầu khẩn thiết của đất nước ngày hôm nay không
phải là một khái niệm lạ và cũng không phải là việc khó
thực hiện.

Iris Vinh Hayes (Nguyễn Trung Chính)

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12817), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Dân Luận

Pages

Iris Vinh Hayes - Thời cơ một cuộc cách mạng

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Copyright Text