<div class="boxleft200"><img
src="http://danluan.org/files/u23/danluan00019.jpg" /></div>Hôm nay, tôi
muốn giới thiệu cùng các bạn bài viết về tri thức của Ts
Nguyễn Đình Đăng (Nhật). Trong bài này, anh Đăng thuật lại
vài giai thoại thú vị về bàn luận trí thức, mà lần đầu
tiên tọi được biết. Anh còn trình bày 10 dấu hiệu (mà tôi
hiểu là <em>"việc làm"</em>) của người trí thức theo Vitaly
Tepikin. Chiếu theo 10 việc làm này thì chắc VN có rất ít trí
thức. Tôi đăng lại dưới đây và hi vọng các bạn sẽ có
một món ăn tinh thần bổ ích. Tựa đề là tôi đặt (còn nhớ
đường Tự Do và Công lí ở Sài Gòn?), nhưng tựa đề gốc
của anh Đăng là <em>"Trí thức"</em>.
Trong bài này, anh Đăng có nhắc đến cuộc di tản sau 1975 chưa
từng có trong lịch sử Việt Nam. Nhân kỉ niệm 30 năm tôi
định cư ở Úc, đọc những dòng chữ của anh làm tôi cảm
động. Tôi cũng là một trong những người trong làn sóng lịch
sử đó. Hàng trăm ngàn người đã chìm xuống lòng Biển Đông.
Biết bao nhiêu thảm trạng ập đến những người Việt trong
hành trình vượt biên. Lên đến bờ cũng chết và bỏ lại
thân xác ở đất khách quê người. Tôi không bao giờ quên
những đồng hương (trong đó có anh Hai tôi) đã nằm xuống ở
Thái Lan, Mã Lai, Nam Dương. Đúng là một cuộc di tản qui mô
lớn chưa bao giờ có trong lịch sử Việt Nam. Nhưng không có ai
của Nhà nước chính thức ghi nhận sự kiện này. Tôi chưa bao
giờ nghe/đọc một người từ miền Bắc nhắc đến sự kiện
này. Anh Đăng là người đầu tiên nói đến cuộc di tản này
với cái nhìn khách quan và nhân bản. Chính vì thế mà tôi
cuốn hút theo bài viết, dù những gì anh ấy nhắc chỉ là một
đoạn văn.
Đoạn cuối bài viết có một câu tôi thấy tâm đắc: <em>"Rõ
ràng bạn không thể vừa được người ta cấp xe sang (hay tặng
nhà to) lại vừa có Tự Do (hay Công Lý). Bạn chỉ có thể
chọn một trong hai thứ đó. Lập luận rằng cưỡi xe BMW mới
tiến được hoặc tiến nhanh hơn tới Công Lý (hay Tự Do) là
ngụy biện, tự dối mình và lừa dối người khác. Đặc
biệt, nếu bạn là một người lao động trí óc theo một
chuyên môn nào đó, việc bạn chọn cái gì sẽ tự động xếp
bạn vào hàng ngũ những 'trí thức dự khuyết', hay vào đám
học giả xu thời đang ngày càng lạm phát trên đất nước
này."</em>
Nói theo tiếng Anh là anh Đăng đã <em>"just right to the
point"</em>!
Xin nói thêm rằng anh Đăng là một người đa tài. Thật sự đa
tài. Anh là nhà vật lí có nhiều công trình nghiên cứu đẳng
cấp giáo sư. Nhưng hơn thế nữa, anh còn là một hoạ sĩ tài
hoa, từng có tranh triển lãm ở Việt Nam và Nhật. Anh là một
nhà trí thức đúng theo nghĩa của một intellectual.
Nguyễn Văn Tuấn</div>
<h2><center>Trí thức</center></h2>
<strong>Nguyễn Đình Đăng</strong>
Hồi còn là sinh viên năm thứ nhất (1976 – 1977) tại Đại
học Tổng hợp Quốc gia Maxcơva [1], một lần ngay trong giảng
đường vào giờ nghỉ, chúng tôi được yêu cầu khai lý lịch
để nộp cho giáo vụ trường. Đến mục thành phần giai cấp
của gia đình, tôi viết <em>"trí thức"
(интеллигенция)</em>, lại còn <em>"trầm trọng"</em>
ghi chú <em>"cha: thầy giáo, mẹ: bác sĩ" (отец –
учителъ, мать – врач)</em>. Petya, cậu bạn Nga của
tôi, thấy vậy bảo: <em>"Ê, tiểu tư sản! Xoá đi mày! Ghi
như tất cả chúng tao đây này: рабочий (lao động, công
nhân)."</em> Thấy tôi có vẻ băn khoăn, cậu ta giải thích:
<em>"Chúng tao gọi thầy giáo và bác sĩ là những người lao
động trí óc (работники умственного
труда)."</em>
<center>*</center>
Phải nói thẳng một cách sòng phẳng như thế này. Trong lịch
sử nhân loại chưa có một chế độ độc tài nào lại tôn
trọng trí thức. Độc tài và trí thức không khác gì lửa và
nước. Tần Thủy Hoàng từng ra lệnh đốt Kinh Thi và Kinh Thư,
chôn sống hơn 460 Nho sĩ. Sa Hoàng Nikolai Đệ Nhị từng căm
ghét trí thức đến nỗi muốn loại bỏ từ <em>"trí
thức"</em> khỏi từ vựng của tiếng Nga: <em>"Trí thức là
một từ ghê tởm,"</em> ông ta nói. Nhà độc tài kế tiếp
ông, lãnh tụ cộng sản Lenin còn tiến một bước xa hơn khi
đã không ngần ngại sử dụng một trong những từ thiếu sạch
sẽ nhất để gán cho trí thức: <strong>Lenin gọi trí thức là
cứt</strong>. Trong thư gửi Maxim Gorky ngày 15/9/1919, Lenin viết:
<em>"Các lực lượng trí tuệ của công nông đang trưởng
thành vững mạnh trong cuộc đấu tranh lật đổ tư sản và
bọn đồng lõa, lũ trí thức – đầy tớ của tư bản, những
kẻ tưởng mình là bộ não của quốc gia. Trên thực tế, bọn
chúng không phải là bộ não mà là cứt."</em> [2].
Khác với từ <em>intellectuals</em> trong tiếng Anh, thường được
dùng chủ yếu để chỉ những người có nghề nghiệp chuyên
môn trong các lĩnh vực lao động trí tuệ nhằm phân biệt họ
với những người lao động chân tay, <em>khái niệm trí thức
(интеллигенция)</em> trong tiếng Nga được dùng cho tầng
lớp của những người không đơn thuần chỉ có học và lao
động trí óc, mà còn phải có tư duy phê phán, phải gánh vác
những lý tưởng cao cả. Các tính năng chính của trí thức Nga
trước cách mạng tháng 10 mang đặc thù của những cứu tinh
trong xã hội, bao gồm:
1) sự quan tâm tới số phận của đất nước (trách nhiệm dân
sự),
2) thái độ và hành động hướng tới phê bình xã hội, tới
cuộc đấu tranh với tất cả những gì cản trở sự phát
triển quốc gia (vai trò của những người gánh vác lương tâm
xã hội), và
3) khả năng đồng cảm với những ai <em>"bị xúc phạm và
bị xỉ nhục"</em> (cảm giác đồng cảm về đạo đức).
Vốn có truyền thống tự chịu trách nhiệm về tương lai của
đất nước như vậy, nên một số trí thức Nga đã có ảo
tưởng ngây thơ rằng họ có thể hợp tác với chính thể
độc tài, thuyết phục những người cầm đầu để họ cải
tổ theo chiều hướng tự do dân chủ. Họ chưa bao giờ thành
công. Sau cách mạng tháng 10 Nga, các văn hào như Maxim Gorky và
Vladimir Korolenko đã đích thân tới gặp Lenin với hy vọng
thuyết phục ông ngừng khủng bố, nhưng họ đã thất bại.
Những người cầm đầu trong bộ máy quyền lực của chính
thể cộng sản đã không bao giờ tha thứ thái độ <em>"phản
động"</em> hay <em>"phản cách mạng"</em> của giới trí
thức và đã nhanh chóng đàn áp họ. Thi sĩ nổi tiếng Nikolai
Gumilev là nạn nhân đầu tiên. Năm 1921 ông đã bị buộc tội
âm mưu chống lại chế độ Xô Viết và đã bị xử bắn.
Cuộc đàn áp trí thức của chính quyền Xô Viết đã đẩy
hàng loạt trí thức Nga di tản ra nước ngoài sau cách mạng
tháng 10. Những đại diện xuất sắc của giới trí thức Nga
thời đó, kể cả các triết gia và các văn hào lớn như Nikolai
Berdyaev [3] – chủ bút tờ Vekhi (Вехи: Những cột mốc), cũng
bị chính quyền trục xuất ra khỏi đất nước vào cuối năm
1922. Sự đàn áp này còn tiếp tục cho tới khi Liên Xô tan rã
vào năm 1991, với nhiều văn nghệ sĩ và trí thức bị tống
giam, trục xuất, đày ải, trong đó có những cá nhân kiệt
xuất như nhà vật lý Lev Landau (Nobel vật lý năm 1962, bị bắt
giam 1 năm trong đợt thanh trừng 1936 – 1938), nhà thơ Iosif
Brodsky (Nobel văn chương năm 1987, bị trục xuất năm 1972), nhà
văn Alexandr Solzhenitsyn (Nobel văn chương năm 1970, bị bắt giam 11
năm tù 1945 – 1956, bị trục xuất năm 1974), nhà vật lý Andrei
Sakharov (Nobel hoà bình năm 1975, bị bắt và bị quản thúc 6 năm
1980 – 1986), v.v...
Dưới chính thể cộng sản, Đảng cộng sản cai trị toàn xã
hội, không cho phép bất cứ đảng phái đối lập nào khác
tồn tại, chưa nói cạnh tranh quyền lực, và thẳng tay trừng
trị mọi tư tưởng khác quan điểm do đảng áp đặt, chứ
chưa nói tới hành động, mà những người cộng sản cho rằng
có thể đe doạ địa vị thống trị của họ. Chỉ riêng chế
độ Stalin – người kế thừa Lenin – đã hành quyết và đầy
ải đến chết hơn 20 triệu người [4], gấp đôi số nạn nhân
đã chết trong các lò thiêu người và trại tập trung của
phát-xít Hitler. Chính thể cộng sản quả thật là chính thể
độc tài tàn bạo nhất trong thế kỷ thứ 20.
<center>*</center>
Bài học đau xót của trí thức dưới chính thể cộng sản
đầu tiên trong lịch sử nhân loại đã được lặp lại tại
Việt Nam. Vào năm 1956, khi một số văn nghệ sĩ, luật sư,
triết gia, bác sĩ, nhà giáo tại Hà Nội như Hoàng Cầm, Trần
Dần, Nguyễn Hữu Đang, Lê Đạt, Phan Khôi, Tử Phác, Phùng
Quán, Nguyễn Mạnh Tường, Trương Tửu, Trần Đức Thảo, v.v...
lên tiếng đề nghị Đảng cộng sản (lúc đó lấy tên là
Đảng Lao Động Việt Nam) tôn trọng tự do sáng tạo, hành xử
theo luật pháp v.v., họ đã bị đàn áp thẳng tay trong vụ Nhân
Văn Giai Phẩm. Cải cách ruộng đất, cải tạo công thương
nghiệp tư bản tư doanh và vụ Nhân Văn Giai Phẩm là những
đòn trí mạng giáng vào giới trí thức Việt Nam, và kết quả
là đã <em>"đào tận gốc trốc tận rễ"</em> tầng lớp này
trên miền Bắc. Còn sau năm 1975, Việt Nam là đất nước đã
sinh ra cuộc di tản khổng lồ bằng thuyền khủng khiếp nhất
trong lịch sử hiện đại [5] với hơn 1.6 triệu người bỏ quê
hương di tản ra ngoại quốc, trong đó có hàng ngàn trí thức
miền Nam [6].
Trên thực tế, nếu hiểu giới trí thức như khái niệm
<em>интеллигенция</em>, thì Việt Nam từ đó không còn
giới trí thức nữa. Thay vào đó, cụm từ <em>"trí thức xã
hội chủ nghĩa (XHCN)"</em> đã ra đời tại miền Bắc XHCN, và
sau đó cụm từ này đã chết yểu. Nó cũng tương tự như
việc thay thế chủ nghĩa hiện thực trong văn học nghệ thuật
bằng <em>"hiện thực XHCN"</em> tại Liên Xô trước đây mà
nhiều nước trong khối cộng sản đã bắt chước. <em>"Hiện
thực XHCN"</em> đã hoàn toàn phá sản sau khi Liên Xô sụp
đổ. Câu chuyện tiếu lâm dưới đây, mà tôi từng được nghe
trong thời sinh viên tại Liên Xô, đã nêu rõ thực chất của
thứ <em>"hiện thực"</em> này.
Thành Cát Tư Hãn sau khi chinh phạt thế giới, đã trở thành bá
chủ một đế quốc mênh mông trải dài từ bờ biển Đông
tới lưu vực sông Danube. Tuy nhiên, trong một lần chinh chiến,
ông ta đã bị mất một mắt. Có lần vị hoàng đế nhà Nguyên
này ban lệnh tìm hoạ sĩ giỏi để vẽ chân dung cho mình. Hoạ
sĩ thứ nhất được tiến cử tới yết kiến Thành Cát Tư
Hãn, và đã vẽ hoàng đế nhà Nguyên với đầy đủ cả hai
mắt tinh. Sau khi bức tranh được hoàn thành và được đem
trình hoàng đế xem, Thành Cát Tư Hãn khinh bỉ nói: <em>"Sao
lại có cái thứ lãng mạn chủ nghĩa đồi bại thế
này?"</em>, rồi ra lệnh chém đầu hoạ sĩ. Hoạ sĩ thứ hai
được vời tới. Rút kinh nghiệm thảm khốc từ hoạ sĩ
trước, hoạ sĩ này đã vẽ Thành Cát Tư Hãn giống y như
thực, tức là với một mắt tinh và một mắt chột. Thành Cát
Tư Hãn liếc nhình bức tranh rồi phán: <em>"Tự nhiên chủ
nghĩa tục tằn!"</em> Hoạ sĩ thứ hai cũng bị bay đầu. Hoạ
sĩ thứ ba đã vẽ chân dung Thành Cát Tư Hãn en profil (chân dung
nhìn nghiêng), chỉ thấy con mắt tinh, còn con mắt chột được
che khuất trong nửa không nhìn thấy của khuôn mặt. Hoàng đế
nhà Nguyên xem tranh và khen: <em>"Đây mới thực sự là hiện
thực xã hội chủ nghĩa!"</em>, rồi truyền ban thưởng cho
họa sĩ.
Trong tác phẩm <em>"Trí thức và vai trò của nó trong quá trình
văn hoá"</em>, Vitaly Tepikin đã tổng hợp và đề xuất 10 dấu
hiệu của giới trí thức hiện đại là [7]
1 – có lý tưởng đi trước thời đại, nhạy cảm với
người xung quanh, lịch sự nhũn nhặn trong biểu hiện;
2 – tích cực lao động trí óc và liên tục tự học;
3 – ái quốc dựa trên niềm tin vào nhân dân và có tình yêu
quê hương sâu sắc;
4 – sáng tạo không mệt mỏi và có lối sống giản dị đến
khổ hạnh;
5 – độc lập, có khát vọng đạt tới tự do biểu hiện, và
tìm thấy mình trong khát vọng đó;
6 - có quan hệ phê phán đối với chính quyền, lên án mọi
biểu hiện của bất công, vô nhân đạo, phản nhân văn, phản
dân chủ;
7- trung thành với niềm tin do lương tâm mình mách bảo, ngay
cả trong những điều kiện khó khăn nhất, kể cả phải hy sinh
quyền lợi bản thân;
8 – nhận thức thực tế một cách mơ hồ, dẫn đến dao
động về chính trị và đôi khi có biểu hiện bảo thủ;
9 – Có niềm oán hận lớn trước những gì không thực hiện
được trên thực tế hoặc trong tưởng tượng, kết quả là
đôi khi trở nên hoàn toàn khép kín tự cô lập mình;
10 – Các nhà hoạt động chuyên môn trong các lĩnh vực khác
nhau, và ngay cả trong cùng một lĩnh vực, thường hiểu lầm
nhau, hậu quả là đôi khi nổi cơn ích kỷ hoặc bốc đồng.
Tepikin cho rằng một cá nhân có ít nhất một nửa số dấu
hiệu trên đây có thể được gọi là <em>"trí thức theo
nghĩa đại khái của từ đó"</em>. Chuyển sang ngôn ngữ Việt
Nam đương đại, có thể tạm gọi những người thoả mãn 5/10
biểu hiện nêu trên là các <em>"trí thức dự khuyết"</em>.
Trong giới những người (thực sự) có học vấn của Việt Nam,
đại đa số chắc hội đủ ba dấu hiệu cuối (8 – 10). Những
người khoa bảng mà lúc đầu từng hoạt động chuyên môn
nhưng sau bỏ để ra làm quan thì khó có thể giữ được các
dấu hiệu 2, 4 – 10, nếu không nói rằng hai dấu hiệu còn
lại (1 và 3) đối với những người này không phải lúc nào
cũng đáng tin cậy.
<center>*</center>
Tương truyền, trong một lần thuyết giảng, triết gia cổ Hy
Lạp Plato đã định nghĩa <em>"con người là một động vật
đi bằng hai chân và không có lông vũ."</em> Diogenes – một
triết gia cổ Hy Lạp khác – nghe vậy bèn bắt một con gà,
vặt sạch lông, thả vào giảng đường, rồi nói: <em>"Các
người hãy nhìn kìa, đó là Con Người theo định nghĩa của
Plato!"</em> Nghe nói Plato sau đó đã phải thêm <em>"có móng
rộng và bẹt"</em> vào định nghĩa <em>"Con Người"</em>
của mình.
Gẩn đây có một vài ý kiến của một số <em>"Plato Việt
Nam"</em> muốn xác định lại các tiêu chí thế nào là trí
thức. Ngay lập tức họ được các <em>"Diogenes Việt
Nam"</em> lên tiếng sửa gáy. Đội quân các <em>"Diogenes Việt
Nam"</em> rất hùng hậu, có tới cả ngàn. Thay vì sống trong
thùng tô nô, họ sống trong các blog. Họ cũng không xách đèn
đi tìm người lương thiện giữa ban ngày [8], bởi dường như
đã biết trước câu trả lời. Họ lại càng không có cơ hội
để làm như Diogenes khi gặp Alexander Đại Đế. Theo sử gia
Plutarch, khi Alexander Đại Đế tới Corinth, những người đứng
đầu thành phố và các triết gia đã lũ lượt kéo nhau tới
yết kiến Alexander, chỉ riêng Diogenes vắng mặt. Alexander bèn
đích thân đi tìm Diogenes, và thấy ông này đang nằm dài sưởi
nắng bên cái thùng ông dùng làm chỗ ngủ. Khi Alexander Đại
Đế hỏi: <em>"Hỡi nhà hiền triết, ngươi có muốn ta làm gì
giúp ngươi không?"</em>, Diogenes đã trả lời: <em>"Ngài hãy
đứng tránh sang một bên để khỏi che lấp ánh mặt trời của
tôi."</em> Các triết gia và đám tùy tùng của Alexander Đại
Đế nghe vậy cười phá lên, trong khi chính Alexander Đại Đế
nói: <em>"Nếu ta không phải là Alexander thì ta đã là
Diogenes."</em>
<center><img src="http://danluan.org/files/u23/danluan00020.jpg" width="500"
height="400" alt="danluan00020.jpg" /></center>
<em>Giovanni Battista Tiepolo, "Alexander Đại Đế và Diogenes", sơn
dầu, 47 x 60 cm (1770). Bảo tàng Cung điện Yusupov tại Saint
Petersburg.</em>
Tới đây tôi chợt nhớ tới ca từ trong một bài hát của nhóm
hip hop Dead Brez:
<center><em>Bạn muốn có một chiếc Lexus hay Công Lý?</em></center>
<center><em>Một ước mơ hay của cải?</em></center>
<center><em>Một chiếc BMW, một chuỗi hạt xoàn, hay Tự Do?
[9]</em></center>
Ca từ này đúng hơn bao giờ hết tại Việt Nam đương đại.
Rõ ràng bạn không thể vừa được người ta cấp xe sang (hay
tặng nhà to) lại vừa có Tự Do (hay Công Lý). Bạn chỉ có
thể chọn một trong hai thứ đó. Lập luận rằng cưỡi xe BMW
mới tiến được hoặc tiến nhanh hơn tới Công Lý (hay Tự Do)
là ngụy biện, tự dối mình và lừa dối người khác. Đặc
biệt, nếu bạn là một người lao động trí óc theo một
chuyên môn nào đó, việc bạn chọn cái gì sẽ tự động xếp
bạn vào hàng ngũ những <em>"trí thức dự khuyết"</em>, hay
vào đám học giả xu thời đang ngày càng lạm phát trên đất
nước này.
Tokyo, 25/2/2012
<strong>Nguyễn Đình Đăng</strong>
Nguồn: <a
href="http://nguyendinhdang.wordpress.com/2012/01/26/intelligentsia/">blog
Nguyễn Đình Đăng</a>
______________________________________________
<strong>Chú giải:</strong>
[1] Tên đầy đủ Đại học Tổng hợp Quốc gia Maxcơva mang tên
M.V. Lomonosov (Московский Государственный
Университет имени М.В. Ломоносова), viết tắt
là MGU (МГУ).
[2] Nguyên văn tiếng Nga: <em>"Интеллектуальные
силы рабочих и крестьян растут и крепнут в
борьбе за свержение буржуазии и ее
пособников, интеллигентиков, лакеев
капитала, мнящих себя мозгом нации. <strong>На
деле это не мозг, а говно</strong>"</em>. Trích từ
V.I. Lenin, Thư gửi A.M. Gorky ngày 15/9/1919, Toàn tập, Tái bản
lần thứ 5, NXB Văn học Chính trị, 1978, tập 51, trang 48-49
(В.И. Ленин, <a
href="http://www.mysteriouscountry.ru/wiki/index.php/Ленин_В.И._Полное_собрание_сочинений_Том_51_Письма:_сентябрь_1919_г.">Из
письма А.М. Горькому от 15 сентября 1919
года</a>, Полное собрание сочинений,
издание пятое Изд-во политической
литературы, 1978 г. т. 51, стр. 48-49) (Xem bản tiếng Anh
<a href="Из письма А.М. Горькому от 15 сентября
1919 года">tại đây</a>)
[3] Nikolai Alexandrovich Berdyaev (Николaй Алексaндрович
Бердяев) (1874 – 1948) – triết gia Nga; thời Sa Hoàng, do
tham gia nhóm Marxist nên từng bị bắt năm 20 tuổi và bị đày
biệt xứ; năm 29 tuổi do chỉ trích Nhà Thờ Chính thống Nga
nên bị kết tội báng bổ và bị đày đi Siberia; dưới thời
Xô Viết do không chịu chấp nhận chính thể của đảng
Bolshevik áp đặt sự thống trị của nhà nước độc tài lên
tự do cá nhân, nên đã bị chính quyền Xô Viết trục xuất
cùng hơn 160 nhà văn và học giả danh tiếng khác sang Đức
bằng tàu thủy vào tháng 9/1922 (từ một danh sách gồm 280
người bị bắt trong đó có 32 sinh viên).
[4] New World Encyclopedia,
http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Great_Purges;
Heroes & Killers of 20the Century: Joseph Stalin:
http://www.moreorless.au.com/killers/stalin.html
[5] Theo báo cáo của Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị
nạn, 1/3 số thuyền nhân (boat people) Việt Nam đã chết trên
biển vì bị giết, bão, bệnh tật, đói. <a
href="http://www.vietka.com/Vietnamese_Boat_People/HorribleStatistics.htm">Thống
kê của Cao ủy này</a> cho biết chỉ riêng năm 1981 có 15095
thuyền nhân Việt Nam đã vượt biên từ Việt Nam tới được
Thái Lan trên 455 thuyền. Trong số đó có 352 thuyền (77%) bị
bọn hải tặc tấn công. Số vụ tấn công là 1149 tức trung
bình mỗi chiếc thuyền bị hải tặc tấn công hơn 3 lần. 571
người Việt Nam đã bị hải tặc giết. 599 phụ nữ Việt Nam
đã bị hải tặc hãm hiếp. 243 người Việt Nam đã bị bắt
cóc.
[6] <a
href="http://books.google.co.jp/books?id=AkIhYEavBrEC&pg=PA276&lpg=PA276&dq=how+many+intellectuals+fled+Vietnam+after+1975&source=bl&ots=JwGRWgzVte&sig=bEHHmdlusB8bmUCM6WFIK3UHp3s&hl=en&sa=X&ei=hAIhT5uvO5GSiAfatITXBA&sqi=2&redir_esc=y#v=onepage&q=how%20many%20intellectuals%20fled%20Vietnam%20after%201975&f=false">Postwar
Vietnam: Dynamics of a transforming society</a>, Ed. Hy V. Luong, (Rowman &
Littlefield Publishers Inc., 2003).
[7] Виталий Тепикин, <a
href="http://zhurnal.lib.ru/t/tepikin_w_w/intelligencijaeerolxwkulxturnomprocesse.shtml">Интеллигенция,
ее роль в культурном процессе</a>. Vitaly Tepikin
là tiến sĩ lịch sử, chuyên gia về lý thuyết và lịch sử
trí thức, giáo sư thuộc viện Tri thức khoa học tự nhiên Nga
(Российская академия естествознания).
[8] Diogenes từng xách đèn đi ngoài phố giữa ban ngày. Khi
được hỏi làm gì đấy, ông trả lời: <em>"Tôi đi tìm một
người lương thiện."</em> Tương truyền ông chỉ gặp toàn
bọn bất lương và vô lại.
[9] Nguyên văn: <em>You would rather have a Lexus or Justice? A dream or
some substance? A Beamer, a necklace or Freedom?</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11447), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét