Nhạc sĩ Tô Hải - Xin thôi đi các vị trí thức khả kính của tôi!

<div class="special_quote"><h2>Nhật ký mở đầu năm
Nhâm…Rồng!</h2>

...Bốn năm qua với hơn hai trăm entries tung lên mạng, tôi chưa
bao giờ nghĩ mình là <em>"trí thức phản biện"</em> mà chỉ
là một người đã từng sống và trải nghiệm, dưới bốn
chế độ mà góp ý với đời: <strong>Hãy sống tử tế, đừng
lừa dối, lợi dụng nhau…Càng không nên hãm hại, giết hại
nhau kể cả giết nhau bằng chữ nghĩa thánh hiền!...</strong>

Vậy mà...</div>

<strong>Mồng 6 Tết</strong>

<h2><center>Xin thôi đi các vị trí thức khả kính của
tôi!</center></h2>

Thật là không vui tí nào khi gõ bài đầu năm lại phải đề
cập đến cái chuyện <em>"xưa như trái đất"</em> này. Nhất
là phải nói chuyện với các vị mà cái <em>"trí"</em> và
cái <em>"nhận thức"</em> của các vị hơn tôi cả hàng tạ,
hàng tấn hiểu biết và bằng cấp…

Còn tôi, một lão già cả đời chỉ biết có <em>"viết lách
những gì người ta bảo phải viết"</em>, viết để tồn
tại, nên chẳng dám nhận có một <em>"thành quả lao động
trí óc"</em> nào phục vụ cho đời sống của con người Việt
Nam ta <em>"trăm năm vẫn…khổ, nghèo, mất tự do như xưa
cũ"</em>.

Tôi chỉ mới <em>"mở mắt ra chào đời"</em> lần 2 từ
ngày quyết tâm rời bỏ mọi vinh quang phù hoa bằng dăm ba chữ
nói thẳng nói thật, cái mình <em>"nghĩ"</em> và
<em>"cảm"</em> về cả hơn nửa thế kỷ cam tâm làm một kẻ
hèn <em>"nói dối lem lẻm, nói dối không biết ngượng"</em>
(Nguyễn Khải) của mình để tồn tại, và sẵn sàng chịu
<em>"đòn thù"</em> với những bài gọi là <em>"góp ý"</em> hay
<em>"phản biện"</em> những gì đang diễn ra không có lợi cho
dân mình rồi chẳng biết gửi cho ai, đành tung lên mạng…
Bốn năm qua với hơn hai trăm entries tung lên mạng, tôi chưa bao
giờ nghĩ mình là <em>"trí thức phản biện"</em> mà chỉ là
một người đã từng sống và trải nghiệm, dưới bốn chế
độ mà góp ý với đời: Hãy sống tử tế, đừng lừa dối,
lợi dụng nhau…Càng không nên hãm hại, giết hại nhau kể cả
giết nhau bằng chữ nghĩa thánh hiền!...

Vậy mà, những ngày nghỉ Tết con Rồng này…Báo chí lề
phải nghỉ để nhân viên đi tiêu cho hết tiền thưởng hàng
chục, hàng trăm triệu đồng tiền thưởng công phục vụ,
thì…báo chí lề trái…lại loạn cào cào lên cái chuyện trí
thức, trí ngu, trí ngủ…Ông này, bà nọ …đội cho nhau những
cái nón khá nặng kí.. Nào là <em>"kẻ phản biện trung
thành", "kẻ lạc quan vô tận", người "giải phẫu thẩm
mỹ cho chế độ"</em>. Riêng về <a
href="http://tuoitre.vn/Giao-duc/474615/Giao-su-Ngo-Bao-Chau-Ban-tre-van-day-niem-tin-tuong-lai.html">bài
phỏng vấn của Tuổi Trẻ với giáo sư trẻ Ngô Bảo Châu</a>
thì..ôi thôi! Đủ thứ phê đủ thứ …<em>"tếu táo luận",
<a href="http://danluan.org/node/11417#comment-50870">"Gấu
luận"</a></em> cho đến những bài lý luận chính thống, cổ
điển giảng giải về người trí thức chân chính từ thời
ông Marx, đến ông Sartre, Chomsky, Einstein…

Chỉ còn thiếu cái cuộc bút chiến kéo dài về <em>"Nghệ
Thuật vì nghệ thuật"</em> và <em>"Nghệ thuật vì nhân
sinh"</em> những năm bốn mươi của thế kỷ trước mà có lẽ
các nhà trí thức trẻ hôm nay ít nghe, ít đọc, ít
thấy…Hoặc những định nghĩa mới nhất về trí thức như
<em>"Trí thức là một người luôn dính vào những chuyện
chẳng dính líu gì đến mình"</em> hoặc <em>"Trí thức là
người luôn mang sẵn trong mình chất men bất phục tùng và
phản kháng"</em> thì ….hình như ít ai động chạm vì…cái
<em>"tọa độ chính trị"</em> của nhiều người "vào
cuộc" xem ra chưa thật được xác định…

Và mình càng lạ hơn là khi thấy hai nhà trí thức cùng sáng
lập và quản lý web Bauxite lại phát biểu…khác nhau khi nhận
định về cái sự định nghĩa về trí thức và phản biện
của giáo sư Ngô Bảo Châu, <em>"viện trưởng Viện Toán, ba
tháng mới một lần chớp nhoáng về Việt Nam"</em>…
<table>
<tr>
<td>
<center><img src="http://danluan.org/files/u23/danluan00098.jpg" width="550"
height="204" alt="danluan00098.jpg" /></center>

<em>Khi phát biểu về vụ xét sử Cù Huy Hà Vũ, NBC đã viết
"Nếu có cố tình bêu xấu chế độ chắc cũng không ai làm hơn
mấy ông bà này", kể ra cũng đủ tự phong là nhà "trí thức
phản biện" đấy chứ. Vậy thì chấp gì mấy câu nói "không
khéo" của ông g/s toán này cơ chứ!</em></td>
</tr>
</table>

Mình chẳng có thời giờ và khả năng để đi vào cái chủ
đề <em>"trí thức ông là ai?"</em> đã, đang và còn tranh cãi
mãi sau này nhưng chỉ xin góp ý mấy điều trải nghiệm như
sau:

<strong>1.</strong> Hãy tìm đọc lại tài liệu: Tại sao đối
với Einstein, việc hai quả bom nguyên tử mang tên <em>"Little
boy"</em> và <em>"Fatman"</em> trong kế hoạch
<em>"Trinity"</em> quẳng xuống Hiroshima và Nagasaki, các nhà khoa
học đời sau đánh giá ông là <em>"có trách nhiệm nhưng không
phải là thủ phạm"</em>? (responsable mais non coupable) do bức
thư ông gửi tổng thống Roosevelt tán thành kế hoạch
Manhattan?).

<strong>2.</strong> Tại sao khi J.P.Sartre giã từ chủ nghĩa cộng
sản lại dám công khai lên tiếng: <em>"Tôi phản bội tức là
tôi đi tìm một sự trung thành mới"</em> hoặc <em>"Ở tuổi
hai mươi, không theo chủ nghĩa cộng sản là không có trái tim,
ở tuổi bốn mươi mà vẫn đi theo chủ nghĩa cộng sản là
không có cái đầu"</em>, và ông đi tìm những chân lý mới,
từ chối cả giải thưởng Nobel về văn học 1964 (với cả
triệu đô-la tiền thưởng) vì ông phủ nhận luôn những
<em>"giá trị cần xét lại"</em> của bản thân ông?

Và gần đây nữa, ngay ở trong nước, cái gì đã làm Nguyên
Ngọc, Sơn Tùng từ chối thẳng thừng giải thưởng Hồ Chí
Minh với cả hơn trăm triệu đồng kèm theo?

<strong>3.</strong> Tại sao khi còn ở <em>"tọa độ chính
trị"</em> Tổng bí thư ĐCS Liên Xô, Góocbachev, lại giải
thích: <em>"Perestroika và Glasnost là để "Có nhiều chủ nghĩa
xã hội hơn"</em>(!) rồi sau đó lại tuyên bố những ý để
đời là <em>"Cả cuộc đời tôi đi theo chủ nghĩa cộng sản
chỉ thấy toàn là nói dối, nói dối, và nói dối"</em> (nghĩa
là cả những gì vừa nói về Perestroika và Glasnost trên
<em>"cương vị cũ"</em> cũng là nói dối nốt!).

<strong>4.</strong> Riêng ở Việt Nam, xin hỏi tại sao cho tới nay
những nhà văn, nhà thơ dám đi thẳng vào hiện thực đau khổ
của người dân bị áp bức, nô lệ…những bất công xã hội
ngay trong thời kỳ Pháp thuộc, tới nay những "<em>Bước
đường cùng"</em>, những <em>"Tắt Đèn"</em> những
<em>"Giông Tố", "Số đỏ"</em>… của họ vẫn sống mãi
với hậu thế, với lịch sử văn học nước nhà? Còn trái
lại hàng ngàn, hàng vạn <em>"tác phẩm"</em> dù trao cho
những giải thưởng cao nhất nước cũng chỉ biến thành những
<strong><em>"bia mộ sang trọng cắm lên một sự nghiệp văn
chương đã đến hồi kết thúc"</em></strong>-(Nguyễn Khải)?

Vậy thì trong giới văn nhân Việt có ai đáng gọi là trí
thức không nhỉ? Giới văn, thơ, báo chí, lý luận thì có
đấy. Riêng cái giới Nhạc, Họa, Sân khấu, Điện ảnh thì
mấy ai có được cái trí thức của <a
href="http://www.danchimviet.info/archives/49163">Việt Khang</a> (nhưng
tiếc rằng anh chưa phải là Hội Viên Hội Nhạc sỹ VN hay
địa phương nào!).

<strong>5.</strong> Một số trí thức hiếm hoi cũ, có bằng cấp
đàng hoàng, từ nước ngoài định góp phần dựng xây đất
nước. Nhưng do ăn phải bả bọn tư bản thù địch đã dám ý
kiến ý cỏ, phản biện, phản biếc liền bị tống cổ ra
khỏi biên chế, bị đưa đi chăn bò ở Ba Vì, phải ngồi sửa
xe đạp, bán mọi công trình khoa học như giấy lộn kiếm tiền
đong gạo,..Hạ nhục họ đến mức đó mà tại sao họ vẫn
cắn răng, chịu đựng…mãi đến chết mới để lại vài lời
trăn trối qua ít dòng vẫn đầy chất văn hóa mà cũng phải
viết ở nước ngoài, viết bằng ngoại ngữ???!!!

<center>***</center>

<strong>6.</strong> Có thể kể ra hàng trăm mẩu chuyện cụ thể
nữa để thấy được:

<em>1-</em> Không kể những loại trí thức dỏm, ngay trí thức
thứ thiệt cũng chẳng ai giống ai….Bắt họ phải thế này,
phải thế nọ lại rơi vào cái luận điểm quái quỷ <em>"Trí
thức nếu không được cải tạo, không vô sản hóa thì không
hơn gì cục phân"</em>!

<em>2-</em> Bởi vì <em>"cái nước Việt Nam này nó chẳng giống
ai"</em> nên trí thức nước mình nó lại càng chẳng giống ai
cả trên cái hành tinh trái đất này! Phân biệt thế nào là
trí thức <em>"dấn thân"</em> với nhau đã khó huống hồ so
sánh họ với bọn trí thức <em>"kệ mẹ sự đời", "việc
tao, tao làm, chẳng hơi đâu mà dính vào những chuyện không
phải của tao!"</em>...

Chưa kể bọn trí thức ngày xưa hăng hái <em>"dậy mà
đi"</em>, bọn <em>"muốn là chim xin hãy là bồ câu trắng,
bọn muốn làm hoa hãy làm hoa hướng dương,…muốn làm người
hãy là người cộng sản"</em>…đến hôm nay, được tí
quyền lợi, tí chức vụ cỏn con bỗng véo von, kính cẩn, ghi,
ghi, chép, chép những giáo điều <em>"chỉ đạo"</em> sáng
suốt của những tên cha căng chú kiếc nào bỗng dưng ngồi
trên đầu trên cổ mình giảng đạo mà đã không thấy nhục,
lại còn luôn mồm <em>"Dạ! những điều anh, chị dạy làm
chúng em sáng ra!"</em> Những loại <em>"trí thức"</em> đó,
dù có treo trước ngực cả chục tấm bằng tiến sỹ đi nữa,
thì theo mình, xin mượn lời bác Mao chế Tùng mà gọi là đúng
nhất: <em>"Bọn cục Phân!"</em>.

<em>3-</em> Riêng cái <em>"số đông im lặng"</em> trong giới
trí thức Việt thì cũng chẳng nên lấy câu của Mác <em>"Chỉ
có loài súc vật mới không biết đau nỗi đau của đồng
loại"</em> ra để kích động lương tâm họ làm gì nhất là
cái giới trí thức được <em>"trồng"</em> cả hơn nửa thế
kỷ nay trong hệ thống tư tưởng Mác - Lê, sống và trưởng
thành trong cái cơ chế Mác-Lê thì….dù có thấy được cái gì
sai trái mười mươi đi của cái cơ chế mà nhờ nó, họ
được thụ hưởng cả danh vọng lẫn quyền lợi, nên sức
mấy mà có ai dám <em>"mở miệng"</em>,…

Cho nên, có ai đó nói được một câu như <a
href="http://danluan.org/node/11433">"một xã hội không có phản
biện là một xã hội đã chết lâm sàng…"</a> thì dù sau đó
có nói vài điều chưa hay ho lắm, tưởng cũng nên <em>"cho
qua"</em> với cái kết luận mà tớ đã từng kết luận về
mấy nhà tiến sỹ Việt Kiều nổi tiếng mà mình đã có dịp
tiếp xúc rằng: Họ chỉ giỏi về cái họ được học để
trở thành giỏi mà thôi! Riêng với mình, họ vẫn là
<em>"những chú bé thần đồng cực kỳ ngây thơ và..ngốc
nghếch!"</em> đến hết đời! Giận họ và chụp cho họ
những cái mũ <em>"con cừu"</em>, hoặc <em>"phản biện trung
thành"</em>…rồi giảng giải cho họ về trách nhiệm của
người trí thức phải thế nào…v.v...là điều quá không cần
thiết. Chưa chừng lại rơi vào cái bẫy <em>"chia để trị",
"gây mâu thuẫn nội bộ"</em> hoặc làm <em>"lạc hướng
chú ý"</em> những vấn đề nóng hổi, sát sườn, thậm chí
cháy nhà, chết người đến nơi mà cứ phân với tích mãi về
cái mà mình chưa hay không đồng ý! (như Vụ anh Đoàn văn Vươn
bị cướp hết thủy sản dưới đầm, vụ biểu tình đòi
ruộng đất bị công an đánh chết người ở Bắc Giang, việc
đang triển khai Nhà máy điện hạt Nhân ở Ninh Thuận,…chẳng
hạn)

Tiện đây, mình cũng ghi lại hai trường hợp mình đã thoát
khỏi cái sự huyễn hoặc và đòi hỏi ở những nhà trí thức
thứ thiệt:

<em>a-/</em> Đầu những năm 70 thế kỷ trước, do được dự
một bữa cơm gia đình bên vợ của tiến sỹ sử học Việt
kiều nổi tiếng LT Kh, mình đã trao đổi với con người mà
mình rất kính trọng này mọi vấn đề có thể trao đổi. Và
thật ngạc nhiên: Ông ta cái gì cũng <em>"Ồ! À"! "Thế
à?"</em> hoặc <em>"Tôi không để ý", "Tôi không biết",
"Tôi không có thời giờ", "Tôi bận quá!"</em>…Nhưng
đến khi hỏi đến câu: <em>"Là người nghiên cứu lịch sử
thế giới, ông nghĩ gì khi người ta đang viết lại "Lịch
sử Đảng Cộng Sản Liên Xô sau Đại Hội Đảng lần thứ XX
vạch trần tệ sùng bái cá nhân Staline?..."</em> thì mình thật
là thất vọng khi được trả lời: <em>"Có thế à? Tôi không
để ý đến politique! cho nên không nghiên cứu gì về cái khối
cộng sản cả"</em>!?...

Thế đấy! hai bằng tiến sỹ sử học mà quan niệm lịch sử
không dính líu gì đến politique thì nghiên cứu cái gì nhỉ?

<em>b-/</em> Một ngày xuân năm 73, 74 gì đó, mình cũng có dịp
nói chuyện (bằng tiếng Tây) với vị Bộ Trưởng Y Tế Chính
Phủ Lâm Thời C.H.M.N.V.N cùng chồng tại nhà một người bạn,
cũng Bác sỹ ở B ra.

Có cái mẩu đối thoại này mà mình nhớ mãi: <em>"Bà đã
vào Đảng Cộng Sản?"</em> - mình dùng hẳn chữ communiste chứ
không dài dòng với cái tên <em>"Nhân dân cách mạng Miền
Nam"</em> - vì biết bà thừa hiểu vào Đảng là Đảng gì
rồi.

Bà nhún vai: <em>"Rồi! Cũng như Nguyễn Hữu Thọ, Huỳnh Tấn
Phát…thôi!"</em>

Mình thử một cú nữa: <em>"Vậy bà tin chủ nghĩa cộng sản
sẽ toàn thắng trên trái đất này?" </em>

Bà vội cắt ngang: <em>"Non! Non! Nhưng ở Việt nam này chỉ có
cộng sản mới giải phóng được đất nước"</em>…Cho nên
Cộng Sản chỉ là <em>"phương tiện", Giải phóng đất
nước mới là 'Mục tiêu"! Sau khi có Miền Nam, Cộng Sản
sẽ phải nhường cho một giai cấp ưu tú (bà dùng chữ
"élite") trong giới kỹ trị (bà dùng chữ "technocrate")
dựng xây đất nước!</em>

Tới đây thì mình ngồi im mà suy nghĩ về cái <em>"trí"</em>
và cái <em>"thức"</em> của biết bao người. Mình chẳng dám
nhận là trí thức nhưng lại có cả một quá trình trải
nghiệm đắng cay, đau khổ mới thấy ra được mình đã
<em>"đi lạc đường"</em> vì những suy nghĩ sai lầm y hệt
bà cách đó cả ba chục năm….Bây giờ lại đến bà. Bà sẽ
phải trả giá cũng như mình đã trả giá thôi! …Và quả
nhiên,…số phận của bà ra sao thì sau đó cả thế giới đều
biết!

<em> Tới đây, mình xin phép kêu gọi tất cả các cây bút lề
trái:</em>

1-/ Hãy tôn trọng và bao dung hơn đối với những ai đã từng
có lần dám mở miệng phản biện những gì xét thấy là bất
công, là vô lý, là coi thường mạng sống, số phận người
dân, nhất là đối với việc bảo vệ chủ quyền đất nước,
kể cả xuống đường biểu tình (dù chỉ một lần rồi thôi)

2-/ Hãy tin rằng: Trong số "trí ngủ" đang chiếm đa số
đó, không thiếu những người chỉ cần một ngọn lửa kích
hoạt nhỏ cũng không ngại sắn tay áo làm bốc lên một đám
cháy lớn…

3-/ Nếu cần vạch mặt chỉ tên thì hãy đánh thẳng vào bọn
<em>"trí trá"</em> cho đến hôm nay vẫn không ngừng rêu rao:
Bọn chúng là đỉnh cao trí tuệ của con Lạc cháu Hồng .

Mong các vị trí thức thứ thiệt hãy chiếu cố đến cái
tuổi già 86 của tôi mà miễn trách cho cái lão già này chắc
đang...<em>"gở chết"</em>!

Xin đừng bắt ai cũng phải <em>"xung phong!"</em> trong khi trong
tay họ chỉ có cái bút, cái nồi, cái xoong, cái chậu để
đuổi con voi dữ đang hung hăng tàn phá vườn nhà!


***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11467), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét