<em>"Minh triết Hồ Chí Minh"</em> từ Hà nội gửi vào Đà
Lạt, tôi rất phân vân. Chưa cần đọc chương trình và tên
các tham luận tôi đã biết trước ý kiến của mình về đề
tài này là trái chiều rồi. Nhưng trái chiều vẫn có thể
ngồi nghe nhau nói chứ? Chẳng những "có thể" mà còn rất
"cần" nghe nhau để biết mà trao đổi, tranh luận, sự đổi
mới hiện tình đất nước hiện nay đang đòi hỏi như thế.
Cứ giữ tình trạng phân liệt như bấy lâu nay, giới nào nói
thì giới ấy nghe, tự làm người điếc trước những ý kiến
đối lập, thì liệu đến bao giờ đất nước mới tiến lên
được? Giới chính trị chưa thể chấp nhận sự "hội luận
dân chủ" này, nhưng giới học thuật nên mạnh dạn đi
trước dù biết trước là không đơn giản, vì chẳng ai có
thể hoàn toàn tách khỏi chính trị trong một xã hội vẫn
quyết lấy "chính trị là thống soái", làm cho người ta
luôn phải đề phòng.
Nhưng đã là trí thức thì không sợ tiếp xúc với ý kiến
đối lập, trái lại luôn tìm ra được những điều để làm
giàu thêm cho sự hiểu biết của mình, để củng cố thêm
điều đúng, tránh bớt điều sai. Thế thì bạn bè hay những
người nghĩ khác ta chính là thầy của ta vậy.
Giới học thuật không lạ gì quan điểm của tôi qua các bài
viết, nhưng chắc các trí thức ở Hà Nội cũng nghĩ như tôi
nên không còn e ngại như bấy lâu nay và đã mời tôi tham dự,
thế là cách làm rất khác trước, thật đáng hoan nghênh.
Vì điều kiện không thể ra Hà Nội để tham dự theo Thư mời,
tôi đã viết một lá thư đáp lại thiện ý đáng quý của
<em>"Trung tâm Minh triết"</em>, nguyên văn như sau:
<div class="special_quote">
Trân trọng gửi các ông Nguyễn Khắc Mai, G/đ Trung tâm Văn hóa
Minh Triết, cùng ông Nhật Hoa Khanh
Nhận được Thư mời (do Bưu điện chuyển phát nhanh) tham dự
cuộc Hội thảo <em>"Giá trị Minh triết Hồ Chí Minh, một
định hướng phát triển Việt Nam"</em> tôi thấy ấm lòng và
thực sự cảm động. Trước hết xin ngỏ lời cảm ơn.
Sự đổi mới và phát triển xã hội Việt Nam đang đòi hỏi
bức thiết những Trí thức có những suy tư độc lập phải
tiếp cận nhau, lắng nghe nhau, cùng cởi mở cũng như tranh luận
để tiếp cận chân lý, dâng hiến cho xã hội những tiếng nói
chung, đa dạng, đã qua trao đổi…
Trong những vấn đề lớn cần nhận thức lại cho rõ có vấn
đề nghiên cứu nhân vật Hồ Chí Minh mà đề tài <em>"Minh
triết Hồ Chí Minh"</em> là một cố gắng, một hướng tiếp
cận.
<strong>Nghiên cứu <em>"Minh triết HCM"</em> không thể tách
rời việc nghiên cứu HCM một cách tổng thể trong đó có các
vấn đề <em>"tư tưởng HCM", "đạo đức HCM", "chính
trị HCM"</em>… mà các ý kiến xoay quanh, về từng điểm đang
còn rất nhiều dị biệt, thậm chí trái ngược.</strong>
Chúng ta hiểu sự dị biệt đang có ấy là tất yếu, vì sự
nhìn nhận đối với một sự kiện lịch sử lớn hay một nhân
vật lịch sử có tầm ảnh hưởng lớn đòi hỏi phải lùi ra
xa với một cự ly tương xứng. <strong>Độ lùi mấy chục năm
nay đã có nhưng dường như chưa đủ, vì xã hội vẫn chưa ra
khỏi "trường ảnh hưởng, trường chi phối" của HCM
</strong>(dù với hiệu ứng cộng hưởng hay tương phản), tức
chưa ra khỏi cái bóng che phủ của đối tượng mà ta cần nhìn
cho hết chân dung.
<strong>"Cái quan" đã mấy chục năm mà chưa thể "định
luận" trọn vẹn</strong>. Sự nghiệp ấy còn đang làm cho
"một triệu người vui" và cũng đang làm cho "một triệu
người buồn" (nói kiểu cụ Võ Văn Kiệt), tình hình nội bộ
dân tộc đã vậy, lại đang phải đương đầu với nạn Hán
thuộc, Hán hóa, và tất cả đều còn nằm trong vòng chi phối,
trong cái bóng che phủ của nhân vật mà ta đang khảo sát, trong
đó có vấn đề "tư tưởng HCM, minh triết HCM" mà cuộc
Hội thảo này khai hội.
<strong>Ít nhất đang có 4 xu hướng nghiên cứu HCM</strong>: Xu
hướng của thiểu số "nội xâm" nghiên cứu HCM để tiếp
tục mị dân, làm bình phong gây hại cho đất nước, khác với
xu hướng nghiên cứu HCM để gạn đục khơi trong nhằm cải
thiện chế độ, đưa xã hội ít nhất thì cũng trở lại
được với những năm tháng trong lành ban đầu để rồi tiếp
tục tìm đường đi tới. Ngược lại là xu hướng nghiên cứu
HCM chỉ nhằm đánh đổ thần tượng. Tôi tin rằng vẫn có
những người thuộc xu hướng thứ tư, nghiên cứu HCM như
nghiên cứu một nhân vật lịch sử, thoát khỏi mục đích
chính trị trước mắt (mặc dù mục đích này cũng là tất
yếu), cuối cùng những nghiên cứu dưới nhãn quan khoa học
khách quan và không cục bộ như thế mới đủ sức đem lại
bài học ích lợi lâu dài cho đất nước.
Mặc dù chưa có đủ độ lùi cần thiết,<em> nhưng không phải
vì thế mà có thể coi nhẹ những bài nghiên cứu hay bình luận
về đề tài này <strong>ngay ngày hôm nay</strong>: những khảo
cứu trong điều kiện còn nóng bỏng lại có những giá trị
quý báu riêng để sau này tham khảo.</em>
Tôi vừa ở Hà Nội về (vì công việc của gia đình và họ
tộc), nên rất tiếc không thể có mặt tại cuộc Hội thảo
ở Hà Nội ngày 26/10 này. Nhưng xin có lời cảm tạ ông Giám
đốc Trung tâm Nguyễn Khắc Mai, ông Nhật Hoa Khanh đã có lòng
nhớ tới. Xin chúc cuộc Hội thảo được sôi nổi, hấp dẫn,
hấp dẫn vì đưa ra được những ý kiến sâu sắc.
Kính thư
<strong>Hà Sĩ Phu</strong>
4E, Bùi Thị Xuân, P2, Đà Lạt</div>
Đáng nói hơn nữa, là ông Nguyễn Khắc Mai, trong phần giới
thiệu chương trình đã đọc hầu như nguyên văn bức thư này
một cách trân trọng, và không ngần ngại giới thiệu
<strong><em>"ý kiến anh Hà Sĩ Phu là ý kiến đối
lập"</em></strong>, giới học thuật đã không còn sợ nói
đến "đối lập" nữa!
Phía "Trung tâm Minh triết" đã có cách xử sự rất đẹp,
hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau như vậy.
Song cũng xin được nói thêm một điều:
Về phía tôi, trong một lá thư nhằm cảm ơn một lời mời
lịch sự, để tôn trọng người đối thoại không ai tiện
dốc hết những ý kiến của mình. Tôi cũng vậy, còn nhiều
điều cơ bản phải đề cập nhưng tôi biết giữ mức độ và
không nóng vội.
Ấy vậy mà trong lúc giữa tôi và Ban tổ chức hội thảo đang
có sự hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau và còn khiêm nhường
như vậy thì cả hai vợ chồng tôi đột nhiên bị cắt cả hai
SIM điện thoại di động? (Thư gửi đi ngày 22/10 thì chiều
25/10 xảy ra sự cắt điện thoại). Ai làm việc này? Cả hai SIM
đều của Viettel: 0987912570 và 01647963663.
Giữa bức thư của tôi gửi "Trung tâm Minh triết" và việc
cắt điện thoại không biết có liên quan không, chỉ biết trong
thời gian gần đây ngoài lá thư trên tôi chưa viết bài gì
khác, lại càng không có việc làm gì khiến người ta phải
cắt điện thoại. Vả lại sự trùng hợp giữa các bài viết
của tôi với việc cắt điện thoại chẳng biết là ngẫu
nhiên hay không nhưng đã lặp lại nhiều lần.
Sau vụ cắt tất cả 3 điện thoại bàn và cáp Internet năm 2010
(mà LS Cù Huy Hà Vũ đã giúp tôi khiếu nại) là những vụ cắt
SIM di động. Sau khi tôi viết lời "Tâm sự với đại biểu
Quốc hội vừa trúng cử Trương Tấn Sang" cả hai vợ chồng
tôi cũng bị cắt SIM điện thoại như thế. Còn nhiều ví dụ
nữa, tôi chẳng buồn ghi lại cho mệt.
Sự lặp lại nhiều lần tương tự khiến tôi phải cố tìm ra
mối liên hệ và "truy cứu" xem mình có làm điều gì "tội
lỗi", dù là tội lỗi chỉ với người đương quyền? Những
bài phê phán <strong><em>"cái chủ nghĩa ảo tưởng phi khoa học
và phi dân chủ" (khiến cho một số dân tộc tưởng bở nên
chọn lầm đường)</em></strong> thì tôi viết đã lâu rồi. Gần
đây tôi chỉ hay viết thư, mà toàn viết thư gần gũi với các
"đồng chí" của đảng như đ/c Nguyễn Minh Triết, đ/c Lê
Hiếu Đằng, đ/c Trương Tấn Sang, đ/c Nguyễn Khắc Mai, làm câu
đối về đ/c Võ Nguyên Giáp…, đến mức nhiều bạn bè bảo
tôi là dở chứng quay đầu, ngoan ngoãn. Nhưng cứ mỗi lần
"gần gũi" ngoan ngoãn như vậy là y như rằng lại bị cắt
điện thoại?
Bạn bè bảo tôi phải kiện công ty Viettel sao cứ tùy tiện
cắt hợp đồng với khách hàng vô tội vạ như vậy, "kinh
tế thị trường" mà chẳng coi "thượng đế" ra cái đinh
gì? Tôi vốn ngại kiện tụng, chỉ mong quý vị Viettel đọc
bài này mà nghĩ lại.
Tóm lại, càng vui bao nhiêu khi thấy giới trí thức đã muốn
bảo nhau dẹp cái "chủ nghĩa giai cấp của Ý thức hệ"
để gần gũi nhau mà lo cho vận mệnh dân tộc, lại càng khó
chịu bấy nhiêu khi thấy hiển hiện cái trở ngại rất lớn
như một di chứng nặng nề của Ý thức hệ là cứ muốn cắt,
cắt, cắt mãi những đường truyền mang tín hiệu liên kết
của Dân tộc và Thời đại.
<strong>Hà Sĩ Phu </strong>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10419), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét