anh Minh xin anh cho ý kiến chỉ đạo về vấn đề suy đồi
đạo đức và lối sống trong giới trẻ. Anh cảm thấy rất
mệt mỏi vì tết nhất đến nơi anh còn bận trăm công ngàn
việc không còn có thời gian để mà thở. Nhưng thân trót đã
mang cái trọng trách [vinh quang] lo trước cái lo của thiên hạ
nên anh Minh, dù đang ngập đầu ngập cổ hết họp lại hành,
vẫn phải đích thân thả vài lời [vàng ngọc] nhằm định
hướng tư tưởng cho lũ em [chã] suốt ngày chỉ biết có ăn,
chơi và phắc.
Anh Minh thấy rằng, hiện nay việc suy đồi đạo đức không
còn là độc quyền của giới trẻ mà đã và đang dần trở
thành một căn bệnh mãn tính của toàn xã hội, nói gọn mẹ
lại một câu là không chừa ra bố con thằng nào cả. Tất cả
mọi người, từ đức cao vọng trọng cho đến bần cùng mạt
hạng đều đang phải ngày ngày sống chung với căn bệnh khó
chữa đó với một thái độ cam chịu và bình tĩnh phải chăng.
"Lộng giả thành chân", đôi khi một việc sai trái mà cứ ngày
này qua ngày khác được diễn đi diễn lại một cách ngang
nhiên thì chẳng bao lâu sẽ trở thành đúng đắn. Đúng đắn
như mọi điều đúng đắn khác, như 1 với 1 là 2, như mặt
trời thì mọc ở hướng Đông vậy. Ngạn ngữ Tây phương có
câu châm ngôn thế nào nhờ, ờ, " <em>Nếu một người gọi anh
là con lợn, anh có thể đấm vỡ mũi anh ta vì tội xúc phạm;
nhưng nếu có một trăm người gọi anh là lợn, thì anh nên
bắt đầu nghĩ đến chuyện tin rằng mình là một con
lợn</em>". Cái việc phong bì phong bèo, chạy trường chạy chức
chạy điểm chạy hồ sơ; chuyện đánh nhau chỉ vì "ghét cái
thái độ", vì "nhìn đểu", vì vô tình đi xe quệt phải nhau;
chuyện vượt đèn đỏ, đi sai phần đường quy định v.v... và
vv...Tất cả những việc đó có thể sẽ khiến những vị
khách nước ngoài há hốc mồm vì ngạc nhiên thì ở ngay tại
đây người ta vô tư thực hiện hàng ngày hàng giờ như một
phần tất yếu của cuộc sống.
Dạo gần đây anh Minh thấy người ta đã bỏ biết bao công lao
sức lực ra để bài trừ căn bệnh mãn tính này. Khó mà thống
kê hết số tấn giấy được viết cho các bài báo, các bài
cổ động, các chỉ thị, nghị quyết, thông tư, công văn...
rồi các phong trào lớn nhỏ, các sáng kiến hoặc tối kiến
được lóe lên vào một phút thăng hoa nào đó trong một căn
phòng máy lạnh nào đó. Bên giao thông thì hết bít ngã ba rồi
bịt ngã tư, bên giáo dục thì hết ba không rồi bốn có, bên
văn hóa thì cấm game online, chặn các trang web đen, web bẩn...
Anh Minh của các bạn cảm thấy rất buồn cười: các phương
thuốc ấy chỉ để chữa triệu chứng chứ làm sao chữa
được căn nguyên? Nói nôm na như thế này cho các bạn dễ con
bà nó hiểu nhá: một buổi tối mùa hè bạn đang nằm trên
giường dạng chân ra ngủ, bỗng đột nhiên cảm thấy ngứa
ngứa ở mông. Bạn phát hiện ra rằng bạn vừa bị muỗi nó
đốt. Các bạn có thể vỗ bộp một nhát, rồi xoa dầu cù là
vào chỗ bị đốt cho bớt ngứa, rồi lăn ra ngủ tiếp. Nhưng
nếu có một đàn hàng trăm con cùng xông đến đốt một lúc,
các bạn còn áp dụng cách đó được không? Có nghĩa là vẫn
cứ đập chết từng con một và lại xức dầu cù là? Chắc là
không ai trong số các bạn, em của anh Minh, có thể thiếu I-ốt
đến mức ấy. Cách giải quyết hợp lý hơn mà ai cũng có thể
nghĩ ra: mắc mẹ cái màn vào, đóng các cửa sổ và phun thuốc
diệt muỗi. Có thế thôi. Nhưng anh Minh có cảm tưởng rằng,
nếu các nhà cải cách của chúng ta lâm vào tình huống trên,
có lẽ họ sẽ dành trọn 1 đêm để ngồi vừa vỗ bồm bộp
vừa xì xoạt xoa dầu vào chỗ ngứa.
Có thể lúc này sẽ có một bạn gân cổ lên leo lẻo cái mồm
rằng: mẹ, anh Minh giỏi thì thử nêu ra cái phương pháp luận
để giải quyết vấn đề xem nào, chỉ được cái nói thánh
nói tướng là giỏi. Anh Minh trả lời chú em mày rằng: chú mày
cứ bình tĩnh ngồi xuống uống miếng nước ăn miếng bánh đã
rồi từ từ nghe anh Minh giáo chã. Đừng vội bốc cứt ném
hội nghị như thế. Đây là một công trình nghiên cứu có
chiều sâu, do đó để vào đề anh mày cần dài dòng dẫn dắt
một tí để các em của anh có thể hiểu được một cách
đầy đủ. Láu táu nhiều anh lại bắt đứng bảng thì khổ
cái thân.
Để có thể chữa được hoàn toàn một căn bệnh mãn tính,
điều kiện tiên quyết là phải nắm được căn nguyên của
căn bệnh. Ở đây nếu ta muốn giải quyết riết róng hiện
tượng suy đồi đạo đức trong giới trẻ Việt, cần phải
chỉ ra những nguyên nhân dẫn đến nó. Anh Minh, hơn ai hết,
với vai trò của người trong chăn biết chăn có rận, hoàn toàn
đủ tự tin để nêu ra đích danh những cái nguyên nhân đó là
những thằng nào. Bọn nó đây:
<h2>1. Dân tộc tính ăn sâu vào tâm thức mỗi chúng ta.</h2>
Những nét tính cách không đẹp của dân tộc Việt là "<em>có
tính tinh vặt (khôn vặt), cũng có khi quỷ quyệt, hay bài bác
nhạo chế. Tâm tư nông nổi, hay làm liều, không kiên nhẫn, hay
khoe khoang, ưa trang hoàng bề ngoài,hiếu danh vọng, mê chơi
bời, mê cờ bạc, hay tin ma quỷ. Hay tin ma quỷ và sùng lễ
bái, nhưng không theo một tôn giáo nào cả. Kiêu ngạo, hay nói
khoác....</em>" (Theo Việt Nam sử lược của Trần Trọng Kim).
Tất cả các thói xấu được hun đúc từ ngàn đời xưa
được truyền lại cho chúng ta theo gene. Cho nên nó đã là bẩm
sinh, là những nếp hằn sâu trong não bộ, không dễ gì xóa bỏ
được.
<h2>2. Sự ảnh hưởng từ các luồng văn hóa khác nhau trong
thời kỳ hội nhập.</h2>
Với thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay thì thế giới
này trở nên nhỏ bé hơn bao giờ hết. Một chiếc máy bay lao
vào tòa nhà thương mại quốc tế tại New York thì chỉ trong
vòng chưa đầy 1 giờ sau đã xuất hiện trên các kênh thông tin
của tất cả các nước trên thế giới. Do vậy nên các nền
văn hóa được xích lại với nhau. Song chúng ta là một nước
lạc hậu, chưa đủ bản lĩnh và tỉnh táo để có thể đối
mặt được với những cú sốc về văn hóa, những dị biệt
về phong tục, những mảng tối màu của nếp sống từ nhiều
nơi trên thế giới. Cũng như một cậu công tử em chã suốt
ngày chỉ nằm chăn ấm nệm êm bỗng dưng được quẳng ra xã
hội với vốn kiến thức bằng không sẽ dễ dàng bị rơi vào
các loại tệ nạn. Ở đây, chúng ta bỗng dưng trở thành một
mớ bòng bong về văn hóa không dễ gì tháo gỡ. Văn hóa Hàn
chúng ta bị nhiễm một chút; văn hóa Nhật cũng bị ảnh
hưởng một tẹo; văn hóa Mỹ đôi phần; văn hóa Khựa thì
khỏi nói. Bây giờ khi nhìn vào giới trẻ Việt chúng ta sẽ
chỉ bắt gặp những Tom, Jimmy, Hảo Su Cù, Chích Song sóc... chứ
không thấy đâu là bản sắc dân tộc cả.
<h2>3. Chúng ta không có những nhà văn hóa tầm cỡ có khả năng
định hướng tư tưởng cho cả một dân tộc.</h2>
Một nền văn hóa có được sự định hướng và dẫn đường
bởi một tư tưởng sáng suốt và cao đẹp sẽ là một nền
văn hóa có bản sắc và không dễ dàng bị mai một hoặc bị
pha trộn bởi những luồn văn hóa khác. Nền văn hóa của Khựa
lớn mạnh và có tầm ảnh hưởng rộng trên thế giới là vì
Khựa có những nhà văn hóa lớn. Hồi xưa thì có Chu Công,
Khổng Tử, Mạnh tử... Gần đây thì có Chu Dung Cơ, Đặng
Tiểu Bình. Nước Pháp phát triển như ngày nay là vì họ có
Voltare, Decartes, Rosseau. Nước Mỹ có Thomas Jefferson, Martin Luther
King; Đức có Kant; Nhật Bản có Fukuzawa Yukichi. Họ là những
con người kiệt xuất mà tư tưởng của họ có sự ảnh
hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển của toàn dân tộc.
Việt Nam chúng ta thì sao? Các bạn cũng biết chúng ta có 3 danh
nhân văn hóa được Unesco công nhận, đó là Nguyễn Trãi,
Nguyễn Du và Hồ Chí Minh. Nhưng Nguyễn Trãi cũng chẳng để
lại một tư tưởng gì đặc biệt cho hậu thế vì thời của
ông vẫn đắm chìm trong Nho giáo. Nguyễn Du chỉ là một nhà
thơ chứ không phải một nhà tư tưởng. Cụ Hồ là một cá
nhân kiệt xuất không thể phủ nhận, nhưng cụ chỉ để lại
những lời răn dạy nhỏ lẻ chứ chưa có một hệ thống lý
luận chặt chẽ mang tầm cách mạng. Trong cụ chỉ có mỗi
Mác-Lê mà thôi. Một nhà tư tưởng lớn phải là một trí
thức hàng đầu có tầm bao quát sâu và rộng trên nhiều lĩnh
vực. Từ đầu thế kỷ XX trở lại đây, chúng ta đã có
những ngôi sao sáng như Phan Khôi, Phạm Quỳnh, Đào Duy Anh,
Đặng Thai Mai, Trần Trọng Kim, Trần Văn Giàu, Trần Đức
Thảo, Nguyễn Hiến Lê, Nguyễn Mạnh Tường, Trần Hữu Đang...
Họ là những trí thức có tầm hiểu biết rất sâu rộng và
có một mức độ ảnh hưởng nhất định với xã hội. Nhưng
cho đến nay thì... tắc tị. Tuy số lượng Giáo sư tiến sỹ
là rất nhiều nhưng tất cả họ đều thiếu một cái gì đó
để có thể gây ảnh hưởng tích cực lên đông đảo quần
chúng.
Còn nhiều nguyên nhân nữa nhưng tựu trung lại thì đều là do
3 nguyên nhân trên gây ra.
Anh Minh cũng định nêu ra các giải pháp hữu hiệu nhưng tay
đang mổ phím bỗng chùn con mẹ nó lại. Nghĩ đi nghĩ lại,
giải pháp bàn giấy có logic chặt chẽ đến đâu thì cũng chỉ
là chủ quan, duy ý chí. Giải pháp hữu hiệu nhất đến từ
các bạn, em của anh Minh. Ngay từ bây giờ, anh Minh muốn tất
cả các bạn khi ra đường cũng như ở nhà, hãy cố gắng để
thể hiện rằng mình là một con người văn minh lịch sự.
Đừng nghĩ rằng một mình mình văn minh thì chưa làm được
cái con kặc gì cho đời. Anh Minh nhớ là đã từng đọc đâu
đó trên mạng 1 đoạn văn khá hay, tên là" đừng đợi":
Đừng để nhìn thấy một nụ cười rồi mới mỉm cười
lại.
Đừng để đến khi được yêu thương rồi mới yêu thương
lại
Đừng đợi đến khi cô đơn rồi mới nhận thấy giá trị
của tình nhân ái
Đừng đợi có một công việc thật vừa ý rồi mới bắt
đầu làm việc.
Đừng đợi đến khi có thật nhiều rồi mới sẻ chia đôi
chút
Đừng đợi đến khi vấp ngã rồi mới nhận thấy những lời
khuyên
Đừng đợi đến khi có thời gian rồi mới rèn luyện bản
thân
Đừng đợi đến khi người khác buồn lòng rồi mới nói lời
xin lỗi
Ở đây, anh Minh xin góp thêm 1 câu, cũng là lời khuyên dành cho
các bạn:
"Đừng đợi cho đến khi tất cả mọi người đều văn minh
rồi mình mới văn minh"
Anh nhắc lại, đừng đợi....
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7715), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét